Χρήμα / αγορές

Τα υψηλά επιτόκια χτυπούν νοικοκυριά και μετοχές

Αναταράξεις στα χρηματιστήρια και την οικονομία, αλλά και μεγάλες ανατροπές στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, φέρνει η άνοδος των επιτοκίων που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και 20 μήνες και σηματοδοτεί το τέλος εποχής για το φθηνό χρήμα.

Κορυφαίοι τραπεζίτες και οικονομικοί αναλυτές προεξοφλούν ότι, για να ολοκληρωθεί ο κύκλος ανόδου των επιτοκίων που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2005, θα απαιτηθούν νέες διαδοχικές αυξήσεις τουλάχιστον για το επόμενο ενάμισι έτος. Οι ίδιοι τοποθετούν τον χρονικό ορίζοντα της ολοκλήρωσης των αυξήσεων στο κόστος του χρήματος στο τέλος του 2008, αν και- όπως σημειώνουν- κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει τα χειρότερα, αν ο πληθωρισμός ξεφύγει εκτός των ορίων του 2% που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για την ευρωζώνη. Αυτό σημαίνει ότι τα νοικοκυριά, η οικονομία και τα χρηματιστήρια, τουλάχιστον για το επόμενο ενάμισι έτος αλλά και για όσο επιπλέον διάστημα διατηρηθούν τα επιτόκια στο ανώτατο επίπεδό τους, θα περάσουν από συμπληγάδες. Στο 5% το 2008
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των τραπεζιτών αλλά και με όλα όσα έχει αφήσει να διαφανούν για τις προθέσεις της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το βασικό επιτόκιο του ευρώ πρόκειται να σκαρφαλώσει, από το 4% σήμερα, στο 4,5% στο τέλος του έτους και στο 5% το 2008. Ήδη η ΕΚΤ, στο πλαίσιο αυτό, έχει δρομολογήσει νέα αύξηση των επιτοκίων, τον Σεπτέμβριο, στο 4,25% συνεχίζοντας τη σφικτή νομισματική πολιτική που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2005, όταν το επιτόκιο του ευρώ βρισκόταν μόλις στο 2%. Πρόκειται για μια πολιτική που ήδη πλήττει τα χρηματιστήρια, τους δανειολήπτες αλλά και την οικονομία.

Εκρηκτικό μείγμα
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης, οι επιπτώσεις από τα υψηλότερα επιτόκια θα φανούν, αργά ή γρήγορα, στην οικονομία καθώς τα νοικοκυριά, πολλά από τα οποία είναι υπερχρεωμένα, θα κληθούν τους επόμενους μήνες να βάλουν ακόμη πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη πληρώνοντας υψηλότερες δόσεις για τα δάνεια που έχουν πάρει. Το μείγμα των επιπτώσεων στην οικονομία γίνεται ακόμη πιο εκρηκτικό, επειδή τα υψηλά επιτόκια οδηγούν σε άνοδο- ρεκόρ του ευρώ, το οποίο ξεπέρασε τα 1,38 δολάρια και πλήττει την ανταγωνιστικότητα και τις εξαγωγές των ευρωπαϊκών (και ελληνικών) επιχειρήσεων. Και όλα αυτά σε συνθήκες ακριβού πετρελαίου, του οποίου η μέση τιμή παραμένει φέτος πεισματικά πάνω από τα 70 δολάρια, παρά την πρόσφατη υποχώρηση των τιμών από τα 78 στα 71,5 δολάρια το βαρέλι, πιέζοντας προς τα πάνω το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων.

Τραπεζίτες και αναλυτές τοποθετούν τον χρονικό ορίζοντα της ολοκλήρωσης των αυξήσεων στο κόστος του χρήματος στο τέλος του 2008

tip

Σοκ και δέος στα χρηματιστήρια

Οι χρηματιστηριακές αγορές έχουν δεχτεί ισχυρότατο πλήγμα από τους φόβους για νέες αυξήσεις των επιτοκίων. Είναι ενδεικτικό ότι το Χρηματιστήριο Αθηνών, από τα υψηλά των 5.118 μονάδων στα μέσα Ιουλίου έχασε 8% υποχωρώντας κάτω από τις 4.700

μονάδες, με αποτέλεσμα να «κάνουν φτερά» 13,3 δισ. ευρώ σε κεφαλαιοποίηση.

Το Χ.Α. δέχθηκε χθες και νέο πλήγμα, καθώς έφτασε να υποχωρεί πάνω από 3% «δοκιμάζοντας» τις αντιστάσεις των 4.600 μονάδων, ενώ η ΕΚΤ αναγκάστηκε να παρέμβει για δεύτερη συνεχή ημέρα, προσφέροντας ρευστό (60 δισ. ευρώ) στις τράπεζες. Η ανησυχία της ΕΚΤ για την κατάσταση στις αγορές είναι τόσο μεγάλη, ώστε ανακοίνωσε ότι θα λειτουργήσει και το Σαββατοκύριακο παρέχοντας ρευστότητα στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Αυτό το κάνει επειδή η ζήτηση για μετρητά είναι τόσο μεγάλη, που το επιτόκιο με το οποίο δανείζονται μεταξύ τους οι τράπεζες σκαρφάλωσε πάνω από το 4% (το βασικό επιτόκιο του ευρώ) και έφτασε περίπου στο 4,5%. Για να βάλει φρένο στην αύξηση αυτή, η ΕΚΤ ανακοίνωσε ότι θα δανείζει τις τράπεζες με επιτόκιο 4%.

Πού οφείλεται
Το σοκ της πτώσης οφείλεται στο ξεπούλημα μετοχών σε Ευρώπη και ΗΠΑ, από επενδυτές που βλέπουν ότι η κατάρρευση της αγοράς στεγαστικών δανείων υψηλού κινδύνου εξαπλώνεται σαν πυρετός σε όλο τον κόσμο, κλείνοντας τη στρόφιγγα της ρευστότητας. Το ξεπούλημα αυτό εντάθηκε, όταν η μεγαλύτερη γαλλική τράπεζα, η ΒΝΡ Ρaribas, ανέστειλε τη διαπραγμάτευση τριών επενδυτικών της κεφαλαίων (funds), επειδή – όπως ανακοίνωσε- αδυνατεί να τα τιμολογήσει λόγω των προβλημάτων στην αγορά στεγαστικής πίστης. Η ΕΚΤ παρενέβη για πρώτη φορά την περασμένη Πέμπτη, όταν σε μια κίνηση χωρίς προηγούμενο πραγματοποίησε «ένεση» ρευστότητας 95 δισ. ευρώ στις αγορές, για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη τραπεζών και επενδυτών στο σύστημα. Σε αντίστοιχη κίνηση προχώρησε και η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD), αλλά και η Τράπεζα της Ιαπωνίας.

«Βουτιά» σημείωσαν στο ίδιο διάστημα και οι διεθνείς χρηματιστηριακές αγορές, που είδαν την κεφαλαιοποίησή τους από τα μέσα Ιουλίου (όταν ξεκίνησε η πτώση) να υποχωρεί περισσότερο από 1,3 τρισεκατομμύρια δολάρια! Μάλιστα, επενδυτικοί οίκοι όπως η Μorgan Stanley εκτιμούν ότι η πτώση μπορεί να μην έχει τελειώσει, και προβλέπουν νέα υποχώρηση (από 2% έως 9%, περίπου). Στη Γουόλ Στριτ και στα Χρηματιστήρια του Λονδίνου, της Φρανκφούρτης και του Παρισιού, η ανησυχία των επενδυτών είναι μεγάλη, όπως φαίνεται και από τις συνεχείς μεγάλες διακυμάνσεις που είναι ασυνήθιστες για τόσο μεγάλες αγορές.

«Κανόνια»
Τα «κανόνια» στην αμερικανική αγορά ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού ρίσκου που χορηγούνται σε επενδυτές με χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα, δείχνουν με τον χειρότερο τρόπο τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει το ακριβό χρήμα στην οικονομία. Και το χειρότερο είναι, ότι τα προβλήματα των τραπεζών με επισφάλειες σε στεγαστικά δάνεια δεν είναι μόνο αμερικανικό φαινόμενο, αλλά υπάρχει κίνδυνος να περάσουν και στην Ευρώπη. Αυτό συμβαίνει επειδή κερδοσκοπικά κεφάλαια (hedge funds) που έχουν επενδύσει σε κεφάλαια ενυπόθηκων στεγαστικών υψηλού κινδύνου, καταγράφουν τώρα μεγάλες απώλειες και αναγκάζονται να διακόψουν τη λειτουργία τους ή να προχωρήσουν σε πωλήσεις. Ήδη η γερμανική εταιρεία επενδύσεων Union Ιnvestment Αsset Μanagement Ηolding ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τις πληρωμές μεριδίων ομολόγων σε συμμετοχικό κεφάλαιο (fund).

Επίσης, η δεύτερη μεγαλύτερη γερμανική τράπεζα- η Commerzbank- αλλά και η ΙΚΒ που ειδικεύεται σε χορηγήσεις δανείων σε μικρές επιχειρήσεις, ανακοίνωσαν πως ενδέχεται να δεχτούν πλήγμα από επισφαλή στεγαστικά δάνεια. Στη Βρετανία οι κατασχέσεις κατοικιών έφτασαν, κατά το πρώτο εξάμηνο φέτος, τις 14.000 καταγράφοντας αύξηση 30% από πέρυσι. Στις ΗΠΑ, η Αmerican Ηome Μortgage, αμερικανική εταιρεία που ειδικεύεται σε χορηγήσεις στεγαστικών δανείων σε δανειολήπτες με χαμηλή πιστοληπτική ικανότητα, ανακοίνωσε ότι βάζει λουκέτο και κατέθεσε αίτηση πτώχευσης προκαλώντας σοκ στα χρηματιστήρια.


Χιλιάδες ευρώ η ετήσια επιβάρυνση για κάθε νοικοκυριό

Η μεγαλύτερη απειλή για την οικονομία είναι η αδυναμία των νοικοκυριών να αποπληρώσουν τις δόσεις τους, επειδή αυτές έχουν αυξηθεί υπέρογκα. Και η απειλή αυτή εξαπλώνεται σαν φωτιά σε ξερόχορτα, στα χρηματιστήρια και την οικονομία.

Τα νοικοκυριά, δεκάδες χιλιάδες από τα οποία είναι «πνιγμένα» στα χρέη, βλέπουν τις δόσεις των δανείων που έχουν πάρει τα προηγούμενα χρόνια να εκτοξεύονται στα ύψη. Από την αρχική άνοδο των επιτοκίων της ΕΚΤ (το 2005) και μέχρι να ολοκληρωθούν οι αυξήσεις, το 2008, οι επιπλέον ετήσιες επιβαρύνσεις ενός στεγαστικού δανείου 150.000

θα ξεπερνούν τα 3.000 ευρώ!

Αδυνατούν να πληρώσουν
Ήδη, με βάση τα στοιχεία αλλά και τις εκτιμήσεις των τραπεζιτών, περίπου 170.000 νοικοκυριά αδυνατούν πλέον να πληρώσουν τις δόσεις τους καθυστερώντας τις πληρωμές στις τράπεζες για πάνω από τρεις μήνες. Παράλληλα, επιπλέον 200.000 δανειολήπτες βρίσκονται ήδη «στο κόκκινο», καθώς δαπανούν περισσότερο από το 40% του συνολικού μηνιαίου τους εισοδήματος για την αποπληρωμή δόσεων από δάνεια και κάρτες. Στα ύψη οι δόσεις
Η κατάσταση δεν αναμένεται να βελτιωθεί σύντομα. Είναι ενδεικτικό, ότι ένα νοικοκυριό που το 2005 είχε πάρει στεγαστικό δάνειο 150.000 ευρώ κυμαινόμενου επιτοκίου με διάρκεια αποπληρωμής τα 25 έτη, πλήρωνε μηνιαία δόση περίπου 710 ευρώ (με επιτόκιο 3%, δηλαδή με το επιτόκιο της ΕΚΤ στο 2% και το περιθώριο κέρδους της τράπεζας στο 1%). Αν το επιτόκιο της ΕΚΤ σκαρφαλώσει στο 5% το 2008, όπως προβλέπουν τραπεζίτες και αναλυτές, η μηνιαία δόση του ίδιου δανείου θα εκτοξευτεί περίπου στα 970 ευρώ. Αυτό θα συμβεί, επειδή το επιτόκιο θα φτάσει το 6% (5% το επιτόκιο της ΕΚΤ και 1% το περιθώριο κέρδους της τράπεζας). Δηλαδή, η δόση θα αυξηθεί κατά 255 ευρώ τον μήνα ή κατά 3.000 ευρώ τον χρόνο, σε σύγκριση με το 2005.

Η αντίστοιχη επιβάρυνση (επιτόκιο ΕΚΤ 2% το 2005 και 5% το 2008) για στεγαστικό δάνειο κυμαινόμενου επιτοκίου 100.000 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής τα 15 έτη, θα είναι πάνω από 150 ευρώ το μήνα, καθώς η μηνιαία δόση θα αυξηθεί από τα 690 στα 840 ευρώ, ενώ η ετήσια επιβάρυνση θα ανέλθει σε πάνω από 1.800 ευρώ σε σύγκριση με το 2005. Η αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ θα φέρει αυξήσεις- φωτιά στην εξυπηρέτηση μεγαλύτερων δανείων. Για στεγαστικό δάνειο κυμαινόμενου επιτοκίου 200.000 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής τα 30 χρόνια, η δόση ανεβαίνει από τα 840 ευρώ στα 1.135 ευρώ, δηλαδή κατά 355 ευρώ τον μήνα! Σε αυτή την περίπτωση, η ετήσια επιβάρυνση θα φτάσει τα 4.270 ευρώ.

Χρέη- ρεκόρ
Οι φόβοι μεγαλώνουν ακόμη περισσότερο, αν αναλογιστεί κανείς ότι δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά είναι «πνιγμένα» στα χρέη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η Τράπεζα της Ελλάδος, τον Μάιο τα χρέη των νοικοκυριών προς τις τράπεζες έφτασαν στο ποσό- ρεκόρ των 88,18 δισ. ευρώ. Επίσης, μέσα σε μόλις 3,5 χρόνια, από το τέλος του 2003, τα χρέη των νοικοκυριών για στεγαστικά δάνεια έχουν αυξηθεί κατά 123%, ενώ συνολικά οι οφειλές τους προς τις τράπεζες έχουν αυξηθεί κατά 120%.


Φρένο στις καταναλωτικές δαπάνες και την αγορά ακινήτων

Στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης έχουν ήδη αρχίσει να φοβούνται ότι κατά τα επόμενα χρόνια θα σημειωθεί «βουτιά» στις καταναλωτικές δαπάνες των νοικοκυριών. Και αυτό γιατί οι δανειολήπτες θα αναγκαστούν να μειώσουν τις δαπάνες τους για αγορές, επειδή θα πρέπει να πληρώνουν πολύ υψηλότερες δόσεις για την εξυπηρέτηση των δανείων που είχαν πάρει τα προηγούμενα χρόνια. Αρμόδια στελέχη των οικονομικών υπουργείων προβλέπουν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης (4,6%) που παρουσιάζει φέτος η ελληνική οικονομία, δεν μπορεί να διατηρηθεί τα επόμενα χρόνια, και ότι θα υπάρξει «προσγείωση» της οικονομίας. Το πόσο απότομη θα είναι αυτή η προσγείωση, θα εξαρτηθεί από το αν θα υπάρξει, στο διάστημα αυτό, ανάκαμψη των επενδύσεωνκαι από το πόσο ισχυρή θα είναι αυτή- ώστε να καλυφθεί το χαμένο έδαφος από την κάμψη των καταναλωτικών δαπανών των νοικοκυριών.

Σπίτια στα αζήτητα
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ήδη η αγορά ακινήτων έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα από την αύξηση των επιτοκίων. Η αύξηση των δόσεων αποπληρωμής των στεγαστικών δανείων, σε συνδυασμό με την έκρηξη των τιμών των ακινήτων τα τελευταία χρόνια, έχει κάνει ακόμη πιο δύσκολη υπόθεση την αγορά κατοικίας. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται στα πολλά αδιάθετα νεόδμητα διαμερίσματα που μένουν στα αζήτητα έως και για πάνω από ένα χρόνο, με αποτέλεσμα να έχει μειωθεί ο ρυθμός αύξησης της οικοδομικής δραστηριότητας που είναι η «ατμομηχανή» της ελληνικής οικονομίας.

Σε περιοχές όπως η Ανατολική Αττική και τα Μεσόγεια, ένα στα δύο νεόδμητα ακίνητα παραμένουν απούλητα για περισσότερο από 12 μήνες.

Επιπλέον, η ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα (με βάση την επιφάνεια), στο διάστημα Ιανουαρίου- Μαΐου 2007 παρουσίασε πτώση 6,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Στην Αττική, μάλιστα, η μείωση αυτή έφτασε το 11,3%, ενώ στη Θεσσαλονίκη το 18,7%.


Φούσκα τιμών στα τρόφιμα

Φούσκα στις διεθνείς τιμές των δημητριακών πυροδοτεί ανατιμήσεις, όχι μόνο σε αλεύρι, ψωμί και ζυμαρικά, αλλά και σε φαινομενικά άσχετα προϊόντα, όπως τα αυγά, τα πουλερικά, το μοσχαρίσιο κρέας, ακόμη και στους… χυμούς.

Η παρατεταμένη ξηρασία σε πολλές παραγωγές χώρες που περιορίζει τη σοδειά των δημητριακών, η υπερκατανάλωση σιτηρών για ζωοτροφές, η ραγδαία ανάπτυξη της Κίνας, της Ινδίας και της Ρωσίας, σε συνδυασμό με τη στροφή εκατοντάδων χιλιάδων αγροτών σε όλο τον κόσμο από τις παραδοσιακές καλλιέργειες στα ενεργειακά φυτά (βιοντίζελ κ.λπ.) έχουν ως αποτέλεσμα η παγκόσμια παραγωγή να υπολείπεται της ζήτησης όλο και περισσότερο, χρόνο με τον χρόνο.

Το εκρηκτικό αυτό κοκτέιλ είναι «βούτυρο στο ψωμί» για κάθε λογής κερδοσκόπους των διεθνών αγορών εμπορευμάτων. Το νέο πεδίον δόξης που έχουν ανακαλύψει, μετά το πετρέλαιο και τον χρυσό, είναι τα δημητριακά και εν γένει τα αγροτοκτηνοτροφικά προϊόντα. Η διεθνής τιμή του σιταριού, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, εκτινάχθηκε μέσα σε έναν χρόνο (Ιούνιος 2006- Ιούνιος 2007) κατά 34%- από τα 152 δολάρια, στα 204 δολάρια ο τόνος. Η διεθνής τιμή του ρυζιού αυξήθηκε κατά 31% (από τα 238, στα 311 δολάρια ο τόνος), της επεξεργασμένης ζάχαρης κατά 34% (από τα 270, στα 360 δολάρια ο τόνος), του βουτύρου κατά 20% και του γάλακτος σε σκόνη κατά 26%. «Έρχονται» στην Ελλάδα
Το διεθνές αυτό καπέλο, που είναι πιο έντονο στα δημητριακά, πυροδοτεί μεγάλες ανατιμήσεις, οι οποίες στην Ελλάδα θα γίνουν αισθητές από το φθινόπωρο. Ήδη, σύμφωνα με Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών της Βόρειας Ελλάδας, η τιμή παραγωγού στο σκληρό και το μαλακό σιτάρι, από τα 13-14 λεπτά το κιλό πέρυσι, φέτος έχει αυξηθεί στα 18-20 λεπτά. Η αύξηση είναι της τάξης του 38%42%! Οι αυξήσεις αυτές θα επηρεάσουν από το φθινόπωρο τις τιμές στο ψωμί, στα κάθε λογής αρτοσκευάσματα, στις ζύμες, τις σφολιάτες, τα ζυμαρικά κ.ο.κ. Για το καλαμπόκι, η σοδειά του οποίου αρχίζει στα τέλη Αυγούστου, οι αγροτοσυνεταιριστικές- δεδομένων και των τάσεων που επικρατούν στο εξωτερικό – μιλάνε για 17-18 λεπτά φετινή τιμή παραγωγού, από 13-14 λεπτά πέρυσι (αύξηση 28%31%). Πρόκειται για ανατίμηση που θα επηρεάσει όλα τα γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, τυροκομικά, γιαούρτια κ.λπ.), αφού οι ζωοτροφές με τις οποίες τρέφονται τα ζώα προέρχονται από καλαμπόκι.

Άλλωστε δεν είναι τυχαίο- όπως έγραψαν «ΤΑ ΝΕΑ» (στις 6-8-2007)- ότι από τις αρχές Ιουλίου οι βιομηχανίες έχουν ήδη αποστείλει στα σούπερ μάρκετ λίστα με ανατιμήσεις σε περίπου 500 προϊόντα, που θα ισχύσουν από τον Σεπτέμβριο, πολλές εκ των οποίων αφορούν σε προϊόντα που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τα δημητριακά. Για παράδειγμα, στη σχετική λίστα περιλαμβάνονται αυξήσεις έως 14% στα τυριά, έως 10% στα ζυμαρικά, έως 7% στα άλευρα, έως 6% στα κοτόπουλα, 6,9% στα αρτοσκευάσματα, 4,5% στα ρύζια, 5% στα ζαχαρώδη κ.ο.κ.

Καιρός για κερδοσκόπους
Και έπεται συνέχεια, μετά τη δημοσιοποίηση της πρόβλεψης του επίσημου ερευνητικού κέντρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής- Τhe Joint Research Centre (JRC)- για την πανευρωπαϊκή σοδειά του 2007, η οποία μιλάει για περαιτέρω μείωση. Η έκθεση προβλέπει ότι η συνολική παραγωγή δημητριακών στην Ευρώπη των «27» θα «πέσει» φέτος στα 276 εκατομμύρια τόνους, δηλαδή κατά πέντε λιγότερους από τον μέσο όρο παραγωγής της τελευταίας πενταετίας.

Ανεβαίνουν χυμοί, γάλα, αυγά
Το εκρηκτικό αυτό μείγμα έχει οδηγήσει σε άνοδο τις τιμές ακόμη και προϊόντων που φαινομενικά δεν έχουν καμιά σχέση με τα δημητριακά. Τέτοια, για παράδειγμα, είναι τα αναψυκτικά και οι χυμοί, όπου αντί της ζάχαρης χρησιμοποιείται κατά κόρον σιρόπι καλαμποκιού, επειδή είναι πλούσιο σε φρουκτόζη.

«Κάθε πρωί», όπως γράφει σε άρθρο του ο «Εconomist», «εκατομμύρια Αμερικανών βρίσκονται αντιμέτωποι με την τελευταία τάση στις αγορές εμπορευμάτων. Και, μάλιστα, στο ίδιο το τραπέζι της κουζίνας τους!». Σύμφωνα με το υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ, η αύξηση των τιμών των αγροτικών προϊόντων έχει αρχίσει να ωθεί ανοδικά το κόστος του… πρωινού. Η τιμή του χυμού από πορτοκάλι έχει αυξηθεί κατά 25% τον τελευταίο χρόνο, των αυγών κατά 20% και του γάλακτος περίπου κατά 5%. Οι παραγωγοί δημητριακών για πρόγευμα, όπως οι Κellogg΄s και General Μills, έχουν επίσης αυξήσει τις τιμές τους. Εν όψει γενναίων αυξήσεων στα γαλακτοκομικά βρίσκεται και η Γερμανία. Στη χώρα όπου το γάλα, το γιαούρτι και το βούτυρο είναι εδώ και χρόνια τα φθηνότερα στην Ευρώπη, οι παραγωγοί ανακοίνωσαν πριν από λίγες ημέρες αυξήσεις που ενδέχεται να φτάσουν και το 50%.

info

Το διεθνές καπέλο πυροδοτεί μεγάλες ανατιμήσεις, οι οποίες στην Ελλάδα θα γίνουν αισθητές από το φθινόπωρο

Ο «πυρετός» των βιοκαυσίμων

Καθοδηγούμενοι από τις μεγάλες υποσχέσεις κερδοφορίας, εκατοντάδες χιλιάδες καλλιεργητές ανά τον κόσμο εγκαταλείπουν τις παραδοσιακές τους καλλιέργειες και στρέφονται στην παραγωγή «ενεργειακών» φυτών (καλαμπόκι, σόργος, ηλιέλαιο κ.λπ.), τα οποία χρησιμοποιούνται για την παραγωγή βιοαιθανόλης και βιοντίζελ. Η ποσότητα καλαμποκιού που χρησιμοποιείται για την παραγωγή αιθανόλης στις ΗΠΑ έχει τριπλασιαστεί από το 2000. Οι μονάδες επεξεργασίας της αιθανόλης καταναλώνουν σήμερα το 1/5 της εγχώριας σοδειάς καλαμποκιού και οι ΗΠΑ είναι μόλις μία από τις 41 χώρες των οποίων οι κυβερνήσεις ενθαρρύνουν τη χρήση βιοκαυσίμων για να περιορίσουν την κατανάλωση πετρελαίου. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα, όμως, είναι η Βραζιλία. Η κυβέρνηση της Μπραζίλια έχει συνάψει σημαντικές οικονομικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ και φιλοδοξεί να μετατρέψει τη Βραζιλία σε ένα… Κουβέιτ αιθανόλης. Δηλαδή, σε μια χώρα που θα παράγει τα περισσότερα καύσιμα από αραβόσιτο και ζαχαροκάλαμο στον κόσμο, τα οποία και θα πουλάει στη χώρα που η αιθανόλη έχει τη μεγαλύτερη ζήτηση παγκοσμίως, στις ΗΠΑ.


Βγήκαν από την κρίση, βγαίνουν από την Ελλάδα

Σε έναν νέο χορό εξαγορών και συγχωνεύσεων μπαίνει σταδιακά η ελληνική αγορά πληροφορικής, η οποία φαίνεται να οδηγείται στη διαμόρφωση μεγαλύτερων επιχειρηματικών σχημάτων, ικανών να βγουν εκτός των ελληνικών συνόρων. Τον χορό αυτόν άνοιξε ήδη ο όμιλος της Ιnfo-Quest, ο οποίος ελέγχει σε ποσοστό 72% τη Unisystems, μια από τις πλέον εξειδικευμένες εταιρείες του κλάδου της πληροφορικής, ενώ οι διερευνητικές επαφές αλλά και οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα σε άλλες επιχειρήσεις δίνουν και παίρνουν.

Στους ισχυρούς «παίκτες», οι οποίοι βρίσκονται στις πρώτες γραμμές των ανακατατάξεων που δρομολογούνται στην ελληνική αγορά πληροφορικής, συμπεριλαμβάνεται και ο όμιλος της SingularLogic, ο οποίος διαθέτει σημαντική ρευστότητα λόγω των σχέσεών του με τον όμιλο της Μarfin.

«Βλέπουν» εξωτερικό
Την ίδια στιγμή και άσχετα από τις επιχειρηματικές εξελίξεις που δρομολογούνται, οι ελληνικές εταιρείες πληροφορικής άρχισαν να βλέπουν με μεγαλύτερο ενδιαφέρον τις αγορές του εξωτερικού και ειδικότερα αυτή των Βαλκανίων.

Η Ιnfo-Quest για παράδειγμα- που ελέγχεται από τον επιχειρηματία κ. Θεόδωρο Φέσσα- εξοπλισμένη με τα κεφάλαια που πήρε από την πώληση της Q Τelecom σχεδιάζει εξαγορές επιλεγμένων εταιρειών στα Βαλκάνια και ειδικά στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία, λόγω των σημαντικών ρυθμών ανάπτυξης που προβλέπεται να έχουν τα επόμενα χρόνια οι αγορές των δύο χωρών που εντάχθηκαν πρόσφατα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επiσης η εταιρεία Βyte (ελέγχεται από τον επιχειρηματία κ. Σπύρο Βυζάντιο), η οποία μάλιστα συνήψε στρατηγική συνεργασία και με την Google, έχει συστήσει θυγατρική εταιρεία στη Βουλγαρία, ενώ και άλλες ελληνικές εταιρείες- όπως η Ιnformer- έχουν διεισδύσει εδώ και αρκετά χρόνια στις αγορές του εξωτερικού. Η Ιntracom ΙΤ Services, μέλος του ομίλου της Ιntracom, είναι σήμερα- μέσω της θυγατρικής Ιntrasoft Ιnternational- ένας από τους βασικούς προμηθευτές υπηρεσιών

tips

Οι ελληνικές εταιρείες πληροφορικής άρχισαν να βλέπουν με μεγαλύτερο ενδιαφέρον τις αγορές του εξωτερικού και ειδικότερα αυτή των Βαλκανίων

πληροφορικής προς το σύνολο των ευρωπαϊκών οργάνων και οργανισμών. Τα προϊόντα και οι υπηρεσίες της Ιntracom ΙΤ Services φθάνουν στις αγορές 18 χωρών με επίκεντρο τη Δυτική Ευρώπη, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Η εταιρεία έχει φυσική παρουσία σε 11 χώρες (Αίγυπτος, Βέλγιο, Βουλγαρία, ΗΠΑ, Ιορδανία, Κύπρος, Λουξεμβούργο, Λιβύη, Μολδαβία, Ρουμανία και Τουρκία). Τ α σχέδια των εταιρειών
Η Ιnfo-Quest προχωρά σε δημόσια πρόταση για την απόκτηση της Unisystems, ενώ μελετά και εξαγορές μικρότερου μεγέθους στην ελληνική αγορά αλλά και στη βαλκανική και ειδικότερα σε Βουλγαρία και Ρουμανία. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που χαρακτηρίζουν την εξαγορά της Unisystems από την Ιnfo-Quest ως το πρώτο βήμα συγκέντρωσης στον κλάδο και θεωρούν ότι υπάρχουν εισηγμένες εταιρείες που θα αναζητήσουν στέγη σε κάποιον από τους ισχυρούς ομίλους ή θα αποτελέσουν στόχο εξαγοράς. Ωστόσο, η διοίκηση της Ιnfo-Quest δεν έχει αποφασίσει ή δεν έχει γνωστοποιήσει αν θα απορροφήσει τη Unisystems ή αν θα αποσχίσει ορισμένους κλάδους προκειμένου να εισφερθούν στην τελευταία.

Η SingularLogic (ελέγχεται μετοχικά από το εφοπλιστικών συμφερόντων fund Greek Ιnformation Τechnology και τον όμιλο της Μarfin) έχει και αυτή τα δικά της σχέδια επέκτασης: είσοδος σε νέες αγορές και σε τομείς υψηλής τεχνολογίας και γεωγραφική επέκταση των δραστηριοτήτων της στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια μέσω επενδύσεων που περιλαμβάνουν μεγέθυνση θυγατρικών, ίδρυση νέων, αλλά και εξαγορά εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε άλλες χώρες.

Επέκταση στην αγορά των Βαλκανίων πραγματοποιεί και η Βyte, η οποία άρχισε πρόσφατα τη λειτουργία θυγατρικής στη Βουλγαρία, επενδύοντας στη γειτονική αγορά των Βαλκανίων όπου το μέγεθος της αγοράς πληροφορικής εκτιμάται στο 1 δισ. ευρώ, με ετήσιους ρυθμούς ανάπτυξης σχεδόν διπλάσιους από αυτούς της εγχώριας αγοράς. Η Αltec (που ελέγχεται από τον κ. Θανάση Αθανασούλη), αν και έχει επικεντρώσει τελευταία το ενδιαφέρον της στις τηλεπικοινωνίες, δεν εγκαταλείπει τις φιλοδοξίες της για τον κλάδο από τον οποίο ξεκίνησε. Σχεδιάζει επέκταση στο εξωτερικό και ρίχνει το βάρος της στην αγορά του λογισμικού- η οποία αφήνει μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους. Ήδη το software, αν και αποφέρει μόνο το 10% του ενοποιημένου κύκλου εργασιών της, συνεισφέρει κατά 31% στη διαμόρφωση των κερδών προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα των δυνατοτήτων που έχουν οι Έλληνες να διεισδύουν και να αποσπούν έργα στις αγορές του εξωτερικού είναι η περίπτωση του ομίλου της Ιnformer. Πρόσφατα η θυγατρική εταιρεία του Ιnformer Financial υπέγραψε συμφωνία με την Τράπεζα Αlfa Βank στην Ουκρανία, που είναι θυγατρική της Αlfa Βank Ρωσίας με παρουσία σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Η συμφωνία αφορά την υλοποίηση του τραπεζικού πακέτου λογισμικού Τemenos Τ24. Το έργο κατακυρώθηκε στην Ιnformer Financial έπειτα από διεθνή διαγωνισμό και είναι το τρίτο μεγάλο έργο που υπέγραψε η Ιnformer Financial το 2007 μετά το έργο της Αizkraukles Βankaστη Λετονία και της Commercial Ιnternational Βank (CΙΒ) στην Αίγυπτο.


Η «ανάσταση» των εταιρειών πληροφορικής