Γρανίτα: εύκολη και δροσιστική έκρηξη φρούτων

Τα φρούτα και τα βότανα του καλοκαιριού χρειάζονται μόνο ένα μεταλλικό ταψάκι, ένα πιρούνι και λίγο χρόνο στην κατάψυξη για να προκύψει ο δροσιστικός… ιταλικός πάγος, που είναι γνωστός ως γρανίτα
Επιστρέφοντας στο νησί από την Αθήνα, μία από τις τελευταίες «καυτές» εβδομάδες αυτού του καλοκαιριού, μεταφέροντας ελάχιστες αποσκευές, αποφάσισα- χωρίς καμία λογική- να πάρω μαζί μου το εξάρτημα για παγωτά, το μίξερ. Δεν ξέρω πώς το σκέφτηκα ακριβώς! Μάλλον με την ίδια λογική με την οποία καταλήγω να κουβαλάω μαζί μου 150 βιβλία κάθε καλοκαίρι. Σκέφτηκα ότι αυτό το βαρύ και χοντρό μπολ, που χρειάζεται να παγώσει αποβραδίς στην κατάψυξη πριν χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή παγωτών, γρανιτών και σορμπέ, θα με ενέπνεε να δημιουργήσω γκουρμέ λιχουδιές για χωνάκια και μπολάκια και στην προσπάθειά μου αυτή να απομακρύνω και τα παιδιά μου από τα έτοιμα παγωτά από τα ψυγεία των μαγαζιών, που είναι γεμάτα με συντηρητικά. Οι παγωμένες μου λιχουδιές θα είναι αγνές, χωρίς τεχνάσματα που δελεάζουν απονήρευτα παιδάκια. Χωρίς πολύχρωμες συσκευασίες, χωρίς παιχνιδάκια-έκπληξη, χωρίς σχήματα παγωμένης πατούσας πάνω σε ξυλάκια, που τραβούν την προσοχή όρεξη των παιδιών. Οραματίστηκα ακόμα και παγωτό φτιαγμένο από το φρέσκο κατσικίσιο γάλα του φίλου μου του Γιάννη, περιχυμένο με τοπικό θυμαρίσιο μέλι της Λίζας ή μαζί με λίγα από τα δαμάσκηνα που πέφτουν στην αυλή μου κάθε πρωί από τις τριγύρω δαμασκηνιές.

Τίποτα από αυτά δεν έγινε ακόμα. Η γλυκιά νωθρότητα του καλοκαιριού με έχει κάνει βραδυκίνητη σαν σε ονειρική παράσταση. Με το ζόρι καταφέρνω να βάλω να βράσουν μακαρόνια.

Και ξαφνικά ανακάλυψα τη γρανίτα. Την απλή, έντονα φρουτώδη, δροσιστική γρανίτα. Την τελευταία εβδομάδα, λοιπόν, που έχω επιστρέψει στην ταπεινή νησιώτικη κουζίνα μου, ξύνω, ανακατεύω και παίζω με τις γεύσεις, με υλικά κατ΄ ευθείαν από τον κήπο μου. Χωρίς να χρησιμοποιώ μηχανήματα. Εντάξει, ένα κόσκινο ή ένα μπλέντερ

Η γρανίτα συνήθως έχει καλύτερη γεύση όταν σερβίρεται την ίδια ημέρα που φτιάχνεται

θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα σε ορισμένες συνταγές, αλλά εάν είσαστε σε νοικιασμένο διαμέρισμα ή σε ένα παλιό χωριατόσπιτο και οι… κουζινικές ανέσεις είναι σχεδόν ανύπαρκτες, το ταψάκι και το πιρούνι αρκούν. Από τη στιγμή που η προσπάθεια η οποία απαιτείται είναι μόνο λίγο περισσότερη από το να γυρίζουμε τις σελίδες ενός καλού μυθιστορήματος ή να ανεβαίνουμε και να κατεβαίνουμε από μια αιώρα, αυτή η μαγειρική προετοιμασία ταιριάζει ιδανικά με τις ημέρες νωθρότητας του καλοκαιριού.

Η διαδικασία δεν είναι καθόλου περίπλοκη. Απλά βάζουμε το μείγμα σε ένα ρηχό ταψί για να παγώνει γρήγορα και ανακατεύουμε τους κρυστάλλους πάγου που σχηματίζονται στις άκρες σε τακτά χρονικά διαστήματα, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια ωραία, παγωμένη υφή. Προσωπικά λατρεύω τις γρανίτες, γιατί είναι τόσο ελαφρές και δροσιστικές και παρ΄ όλα αυτά προσφέρουν μια πολύ έντονα φρουτώδη γεύση. Η υφή πρέπει να είναι τέτοια ώστε οι παγωμένες νιφάδες να αποτελούν εκρήξεις γεύσης- και το μυστικό της επιτυχίας είναι στο ανακάτεμα. Το μόνο που πρέπει να κάνουμε είναι να πάρουμε ένα πιρούνι και να ξύνουμε και να ανακατεύουμε τα σημεία που έχουν πιάσει πάγο στις άκρες, όταν αρχίσει να παγώνει το μείγμα.

Μία από τις ιδιότητες της γρανίτας που την κάνουν τόσο θελκτική τις «τεμπέλικες» ημέρες του καλοκαιριού, είναι η εξής: εάν η τελική γεύση δεν μας αρέσει- και εφ΄ όσον δεν μας πιέζει ο χρόνος- μπορούμε απλά να την λειώσουμε και να την ξαναφτιάξουμε από την αρχή.

Αν και η γρανίτα συνήθως έχει καλύτερη γεύση όταν σερβίρεται την ίδια ημέρα που φτιάχνεται, έχει ελάχιστη διαφορά από το να φτιαχτεί μία ημέρα νωρίτερα. Ίσως το μόνο που θα χρειαστεί να κάνουμε είναι να σπάσουμε και να ξύσουμε πάλι κάποια παγωμένα σημεία στις άκρες, τα οποία μπορεί να έχουν σκληρύνει αρκετά.


Σε ψηλά, παγωμένα ποτήρια

Οι γρανίτες δείχνουν καλύτερα όταν σερβίρονται σε ψηλά ποτήρια για κρασί ή μαρτίνι, αν και παρουσιάζονται μια χαρά και σε μικρά γυάλινα μπολάκια. Όποιο είδος κι αν επιλέξουμε, όμως, θα πρέπει πάντα να τα έχουμε παγώσει από πριν. Οι γρανίτες δεν λειώνουν τόσο γρήγορα όσο… πέφτουν τα σουφλέ, αλλά παρ΄ όλα αυτά θα ήταν καλό να βιαστούμε, όσο αυτό είναι εφικτό, να τις σερβίρουμε.

Ένα τραγανό (όχι πολύ γλυκό) μπισκότο ή τεμαχισμένα φρέσκα μούρα βελτιώνουν την παρουσίαση και τη γεύση τους, αλλά μπορούμε επίσης να προσθέσουμε λίγη σαντιγί, εάν θέλουμε ένα πιο πλούσιο επιδόρπιο. Ακόμη, ταιριάζουν τέλεια με λίγο πηχτό, στραγγιστό γιαούρτι. Πολλές φορές λίγο παγωτό με άρωμα βανίλιας ή σορμπέ φρούτων προσφέρει αντίθεση σε υφή και γεύση. Το λικέρ και το γλυκό κρασί μπορούν επίσης να «ζωηρέψουν» μια απλή γρανίτα. Μια κουταλιά Μοσχάτου Σάμου πάνω σε γρανίτα ροδάκινο ή πεπόνι προσδίδει μια δόση κομψότητας. Μια άλλη ιδέα είναι να «παίξουμε» με λίγο τσίπουρο μαζί με το καρπούζι ή με μαστίχα μαζί με τη γρανίτα λεμόνι. Πρέπει να προσέξουμε το εξής, όμως: εάν αναμείξουμε το αλκοόλ μέσα στο μείγμα της γρανίτας δεν θα πρέπει να ρίξουμε πολύ, γιατί διαφορετικά δεν θα παγώσει αρκετά η γρανίτα μας. Μόλις φτιάξουμε μία ή δύο φορές γρανίτα και εμπεδώσουμε την τεχνική, είναι εύκολο να δημιουργήσουμε και τις δικές μας, προσωπικές γεύσεις. Μπορούμε να φτιάξουμε μια γρανίτα ντομάτας από πολύ ώριμες ντομάτες με την προσθήκη μικρής ποσότητας ούζου ή μια γρανίτα ροδάκινο με λίγο αφρώδες κρασί από τη Ρόδο.

Ο δυόσμος, ο βασιλικός, ο μάραθος και μια ποικιλία από άλλα βότανα και μπαχαρικά μπορεί να λειτουργήσουν ως ενισχυτικά γεύσης. Το τζίντζερ προσθέτει μια δροσιστική νότα στη γρανίτα λεμόνι.

Εφ΄ όσον λοιπόν αποκτήσουμε εμπειρία στην παρασκευή γρανίτας – κάτι που επιτυγχάνεται συνήθως ήδη μετά την πρώτη δόση- μπορούμε να πειραματιστούμε με αυτές για άλλες χρήσεις εκτός από επιδόρπια, όπως φτιάχνοντας δροσιστικά του ουρανίσκου μεταξύ των γευμάτων ή σφηνάκια σε μικρά παγωμένα σφηνοπότηρα που θα προσφέρουμε πριν από κάθε γεύμα. Επίσης μπορούμε, απλά, να ευχαριστηθούμε ένα ποτήρι γρανίτα μόλις γυρίσουμε από την παραλία, όπως θα απολαμβάναμε και ένα παγωμένο, φρέσκο φρούτο.


Γρανίτα βατόμουρο

4-6 μερίδες Απλό σιρόπι από 1/2 φλιτζ. ζάχαρη και 1/2 φλιτζ. νερό 1/2 φλιτζ. βατόμουρα (τα περνάμε από χοντρό κόσκινο για να φύγουν τα κουκούτσια)

1/4 φλιτζ. χυμό λεμονιού 1 1/2 φλιτζ. νερό Μια πρέζα αλάτι 1. Αναμειγνύουμε όλα τα υλικά και τα ρίχνουμε σε ένα ρηχό τηγάνι. Το βάζουμε στην κατάψυξη. Σπάμε τους κρυστάλλους πάγου που σχηματίζονται κάθε 30-45 λεπτά, μέχρι να παγώσει όλο το μείγμα και να γίνει αφράτο.


Γρανίτα με μέλι και τζίντζερ

2 φλιτζ. πάγο (10 μέτρια προς μεγάλα παγάκια)

2-3 κ.τ.σ. φρέσκο τζίντζερ, ψιλοκομμένο και κατόπιν λειωμένο 2 κ.τ.σ. θυμαρίσιο μέλι 1 φουσκωτή κ.τ.σ. στραγγιστό γιαούρτι 1 φλιτζ. πολύ παγωμένο αεριούχο μεταλλικό νερό 1. Βάζουμε όλα τα υλικά σε ένα μπλέντερ και τα λειώνουμε μέχρι να έχουν την υφή απαλού πουρέ, ξύνοντας το μείγμα από τις άκρες του μπλέντερ όταν χρειάζεται. Μεταφέρουμε σε μικρά παγωμένα μπολάκια και απολαμβάνουμε τη γρανίτα μας αμέσως.


Γρανίτα πεπόνι – τσίπουρο

4 μερίδες 1/2 φλιτζ. ζάχαρη Σάρκα από 1 1/2 κιλό πεπόνι και επιπλέον (εάν θέλουμε), 8 λεπτές φέτες πεπονιού για το γαρνίρισμα 1/4 φλιτζ. τσίπουρο 2 κ.τ.γ. φρέσκο χυμό λεμονιού ή λάιμ 1. Φτιάχνουμε ένα απλό σιρόπι: σε ένα μικρό τηγάνι αναμειγνύουμε τη ζάχαρη και 1-1/4 φλιτζ. νερό και αφήνουμε το μείγμα να πάρει βράση, ανακατεύοντας συνεχώς.

2. Σε ένα μπλέντερ λειώνουμε σε πουρέ τη σάρκα του πεπονιού μαζί με το σιρόπι, το τσίπουρο και τον χυμό λεμονιού ή λάιμ. Μεταφέρουμε το μείγμα σε ένα ρηχό μεταλλικό σκεύος και το καταψύχουμε, ανακατεύοντας και σπάζοντας τυχόν κρυστάλλους πάγου με ένα πιρούνι κάθε 30 λεπτά επί 2-3 ώρες ή μέχρι να πήξει, αλλά να μη γίνει πολύ σκληρό. Ξύνουμε τη γρανίτα με ένα πιρούνι για να ελαφρύνουμε την υφή. Σε καθένα από τα 4 πιάτα τοποθετούμε 2 φέτες πεπονιού και μια μπάλα γρανίτα.


Γρανίτα από λεμόνι και δυόσμο

4-6 μερίδες 3/4 φλιτζ. φρέσκο χυμό λεμονιού 1/2 φλιτζ. νερό 5 κλαδάκια φρέσκο δυόσμο (περίπου 30 φύλλα), ψιλοκομμένο 2 κ.τ.σ. τσίπουρο 1/2 φλιτζ. και επιπλέον 2 κ.τ.σ. απλό σιρόπι (2 μέρη ζάχαρη και 1 μέρος νερό)

1. Αναμειγνύουμε όλα τα υλικά σε ένα ρηχό σκεύος. Το βάζουμε στην κατάψυξη. Ανακατεύουμε με ένα πιρούνι κάθε 40-45 λεπτά μέχρι να παγώσει τελείως και να κάνει κρυστάλλινες νιφάδες.