Πνίγεται στη σκουριά ο Ευβοϊκός

Τουλάχιστον 1,5 εκατομμύριο τόνοι σκουριάς πλούσιας σε βαρέα μέταλλα απορρίπτονται ετησίως στον Βόρειο Ευβοϊκό όπου δραστηριοποιείται το εργοστάσιο της ΛΑΡΚΟ, σύμφωνα με στοιχεία της Greenpeace.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, τα βαρέα μέταλλα που εισέρχονται στη διατροφική αλυσίδα του ανθρώπου μέσω της χλωρίδας και της πανίδας, συνδέονται με νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Ενώ σε απόσταση αναπνοής από το εργοστάσιο βρίσκεται το καταφύγιο άγριων ζώων Αταλάντης.

«Η Επιτροπή δεν είναι ενήμερη σχετικά με τις μεθόδους που χρησιμοποιεί η εταιρεία ΛΑΡΚΟ για τη διαχείριση των αποβλήτων της ούτε για τα σχέδιά της να δημιουργήσει νέο χώρο διάθεσης,

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Τα βαρέα μέταλλα που εισέρχονται στη διατροφική αλυσίδα συνδέονται με νευροαναπτυξιακές διαταραχές

ούτε για τις σχετικές διαδικασίες αδειοδότησης που χρησιμοποιήθηκαν. Η Επιτροπή θα έρθει σε επαφή με τις ελληνικές αρχές για να ζητήσει τις απαραίτητες πληροφορίες ώστε να είναι σε θέση να εκτιμήσει κατά πόσο τηρήθηκαν οι σχετικές διατάξεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ε.Ε. στην περίπτωση της ΛΑΡΚΟ». Αυτό απάντησε ο Ευρωπαίος επίτροπος για το Περιβάλλον Σταύρος Δήμας στην ερώτηση του ευρωβουλευτή του Συνασπισμού Δημήτρη Παπαδημούλη για την οικολογική καταστροφή που προκαλεί το μεταλλευτικό εργοστάσιο και κατά πόσον η επικείμενη μεταφορά και απόρριψη των αποβλήτων του σε χερσαία περιοχή είναι συμβατή με το κοινοτικό δίκαιο για το περιβάλλον.

Τι γίνεται στη ΛΑΡΚΟ
Οι εγκαταστάσεις της ΛΑΡΚΟ βρίσκονται στο νοτιοανατολικό σκέλος του όρμου της Λάρυμνας στον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο. Η μονάδα άρχισε τη λειτουργία της το 1966 και το βασικό αντικείμενό της είναι η κατεργασία νικελιούχων κοιτασμάτων, τα οποία προέρχονται από τα αντίστοιχα μεταλλεία του Αγ. Ιωάννη Βοιωτίας και της Κεντρικής Εύβοιας. Το παραγόμενο προϊόν είναι κράμα σιδηρονικελίου, το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ανοξείδωτου χάλυβα.

Ως παραπροϊόν της παραγωγικής διαδικασίας προκύπτει σκουριά από τις ηλεκτροκαμίνους και τη μονάδα μεταλλακτών του εργοστασίου. Η σκουριά από τις ηλεκτροκαμίνους, η οποία φθάνει περίπου 2 εκατ. τόνους ετησίως, συγκεντρώνεται αρχικά σε παράκτια δεξαμενή μαζί με νερό ψύξης. Το νερό υπερχειλίζει στον όρμο της Λάρυμνας, παρασύροντας μεγάλη ποσότητα σκουριάς. Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων που κατέθεσε η ΛΑΡΚΟ αναφέρει ότι πάνω από 30.000 τόνοι σκουριάς ετησίως καταλήγουν λόγω υπερχείλισης στον όρμο. Παράβαση Πρωτοκόλλου
Τετρακόσιες με πεντακόσιες χιλιάδες τόνοι σκουριάς της ΛΑΡΚΟ πωλούνται ως υλικό για αμμοβολή- που συνήθως καταλήγει εμμέσως και πάλι στη θάλασσα- ή ως πρόσθετο στην τσιμεντοβιομηχανία. Η υπόλοιπη, 1,5 εκατ. τόνοι ετησίως, φορτώνεται σε ειδικά πλοία ώστε να απορριφθεί σε καθορισμένη περιοχή του Ευβοϊκού.

Όπως αναφέρει ο υπεύθυνος του ελληνικού γραφείου της Greenpeace Νίκος Χαραλαμπίδης, «θεωρητικά, οι αποθέσεις της σκουριάς με τα βαρέα μέταλλα γίνονται κατά παράβαση του Πρωτοκόλλου της Σύμβασης του Λονδίνου για την Απόρριψη Καταλοίπων και Άλλων Υλών στη θάλασσα. Ωστόσο, κατά τη μεταφορά της Σύμβασης στην ελληνική νομοθεσία έγινε η εξής πατέντα για να νομιμοποιηθεί η απόρριψη των αποβλήτων: ο Ευβοϊκός εξαιρέθηκε ως κλειστή θάλασσα, ενώ η σύμβαση ισχύει κανονικά για τις ανοιχτές θάλασσες της Ελλάδας».


Παράξενα σενάρια

ΑΠΟ ΤΟ 1996 που η χώρα μας υπέγραψε τη σύμβαση, η ΛΑΡΚΟ παίρνει συνεχείς παρατάσεις και συνεχίζει να απορρίπτει νομίμως απόβλητα πλούσια σε βαρέα μέταλλα στο ευαίσθητο θαλάσσιο οικοσύστημα της περιοχής. «Η καταληκτική ημερομηνία για να σταματήσει η ρυπογόνος αυτή δραστηριότητα της ΛΑΡΚΟ είναι το τέλος του 2007. Για να φτάσουμε όμως σε αυτό το σημείο, υπήρξαν διάφορα “παράξενα” σενάρια: η αρχική πρόταση για να σταματήσει η απόρριψη των αποβλήτων στη θάλασσα ήταν να γίνεται η απόθεσή τους σε χώρο ακριβώς δίπλα στην είσοδο του εργοστασίου. Ως “ανταποδοτικό όφελος” για την τοπική κοινωνία προτάθηκε η κατασκευή εργοστασίου επεξεργασίας τοξικών, καθώς και λιμάνι για να γίνονται εισαγωγές τοξικών ουσιών από άλλες χώρες. Ευτυχώς, το παραπάνω σενάριο δεν πραγματοποιήθηκε. Στη συνέχεια επελέγη άλλη χερσαία περιοχή, κοντά στη ΛΑΡΚΟ. Ωστόσο, μια χωματερή σκουριάς με βαρέα μέταλλα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη, καθώς οι τοξικές ουσίες μεταφέρονται με τον άνεμο μόλις τα απόβλητα ξεραθούν. Μόλις το έμαθαν οι κάτοικοι της περιοχής όπου σχεδιάζεται η χωματερή, προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη. Το θέμα είναι ότι έχουμε περάσει τα μέσα του 2007 και πάνω από 1,5 εκατομμύριο τόνοι σκουριάς με βαρέα μέταλλα συνεχίζουν να καταλήγουν στον Ευβοϊκό» λέει ο κ. Χαραλαμπίδης.

Τι έδειξε η μελέτη
Σε μελέτη της Greenpeace σχετικά με τις συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων στην πανίδα του Βόρειου Ευβοϊκού, όπου παρουσιάζονται στοιχεία από έρευνες του ΕΛΚΕΘΕ και του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος που πραγματοποιήθηκαν από το 1985 έως και το 1998, διαπιστώνεται ότι σε πολλές περιπτώσεις ελλοχεύουν κίνδυνοι από τη συστηματική κατανάλωση αλιευμάτων της περιοχής. Πιο συγκεκριμένα, αν ένα παιδί βάρους 35 κιλών τρεφόταν με 24 κιλά ψάρια ετησίως από τον Βόρειο Ευβοϊκό- 65 γραμμάρια την ημέρα, όσο δηλαδή η μέση κατανάλωση στην Ελλάδα- θα υπερέβαινε τα όρια κατανάλωσης νικελίου κατά 1,5 φορά, του χρωμίου κατά 1,6, θα άγγιζε τα όρια για την κατανάλωση καδμίου και θα ξεπερνούσε κατά 1,5 φορά τα όρια για την κατανάλωση υδραργύρου.