Διπλός Καζαντζάκης εν δράσει

Το αρχείο του Νίκου Καζαντζάκη γέννησε δύο εκθέσεις για τον συγγραφέα στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης
Λίγο πριν από τον θάνατό του, ο Νίκος Καζαντζάκης κατέλιπε στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης με διαθήκη του το αρχείο, τη βιβλιοθήκη και το γραφείο του.

Πενήντα χρόνια μετά, οι υπεύθυνοι του Μουσείου αισθάνθηκαν ότι είχαν κάτι παραπάνω από υποχρέωση να αφιερώσουν την εκθεσιακή δουλειά τους για το 2007 στον Κρητικό συγγραφέα. Το αποτέλεσμα είναι όχι μία αλλά δύο εκθέσεις, που εγκαινιάστηκαν από τον υπουργό Πολιτισμού Γιώργο Βουλγαράκη: η εξαρχής επανέκθεση της συλλογής Καζαντζάκη που εκτίθεται μόνιμα στο Ιστορικό Μουσείο και η περιοδική έκθεση «Ταξιδεύοντας με φως και με σκοτάδι» που θα διαρκέσει ώς τα τέλη του χρόνου.

Η περιοδική έκθεση αφορά αφενός στις περιπλανήσεις του Καζαντζάκη ανά τον κόσμο («Ταξιδεύοντας») και αφετέρου στο εικαστικό έργο που ενέπνευσε σε Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες η λογοτεχνική του δημιουργία («με φως και με σκοτάδι»).

ΙΝFΟ

Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, Ηράκλειο (www. historicalmuseum.gr, τηλ. 2810-288.708,
2810-283.219).

Η Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών ανέθεσε τον σχεδιασμό της έκθεσης στον Δημήτρη Καλοκύρη και στους αρχιτέκτονες Γιώργο Ψωμαδάκη και Μαρία Μαρίνου. Το κείμενα έγραψε η Λίτσα Χατζοπούλου.

Στη μεγάλη αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων τον τόνο δίνουν οι γραφιστικές συνθέσεις του Καλοκύρη, εγκατεστημένες σε επιφάνειες που συνδυάζουν τις καμπύλες ενός λαβυρίνθου με τις ορθογώνιες επιφάνειες του εσωτερικού περιβλήματος. Στη μικρή αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων δεσπόζει η πολυεδρική εικαστική βιντοεγκατάσταση του Μιχάλη Κουράτορα («Καζαντζάκης στον κύβο»), στο κέντρο μιας φωτεινής περιμέτρου με πρωτότυπα και ψηφιοποιημένα χαρακτικά.

Η μόνιμη επανέκθεση της συλλογής Καζαντζάκη εντάσσεται στην υλοποίηση του συνολικού επανεκθετικού προγράμματος του Μουσείου, που θα ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο του 2008. Στο πλαίσιο αυτό, η υποπτέρυγα του νέου κτιρίου στο επίπεδο 2 του Μουσείου ανακατασκευάστηκε εσωτερικά και τοποθετήθηκαν υψηλών προδιαγραφών συστήματα κλιματισμού και φωτισμού. Η ανακατασκευή περιέλαβε και το δωμάτιο του γραφείου του Νίκου Καζαντζάκη στη γαλλική Αντίπολη, την οποία ο μεγάλος ταξιδευτής είχε ως βάση στα τελευταία χρόνια της ζωής του (1948-57).

Επίσης, συντηρήθηκε το σύνολο των επίπλων και των προσωπικών του αντικειμένων καθώς και των χειρογράφων που εκτίθενται ή φυλάσσονται στο αρχείο του Ιστορικού Μουσείου. Η μόνιμη συλλογή Καζαντζάκη μεγάλωσε με την προσθήκη ενός νέου χώρου, στον οποίο εγκαταστάθηκε μια συστοιχία από έξι απτικές οθόνες (touchscreens), από τις οποίες οι επισκέπτες θα μπορούν να αντλούν ηλεκτρονική πληροφόρηση για τη ζωή και το έργο του. Ο σχεδιασμός έγινε με την πρόβλεψη να χρησιμοποιηθεί και για τα εκπαιδευτικά προγράμματα επικεντρωμένα στον Νίκο Καζαντζάκη, που η ΕΚΙΜ θα προσφέρει (δωρεάν) στους νεαρούς επισκέπτες του Ιστορικού Μουσείου από την έναρξη της επόμενης σχολικής χρονιάς.

Για την πραγματοποίηση της έκθεσης δούλεψε η επιστημονική ομάδα του Μουσείου (Γ. Κατσαλάκη, Α. Μπαλτατζή, Κ. Μαμαλάκης, Φ. Καμπάνη) με υπεύθυνο επιμελητή τον Αγησίλαο Καλουτσάκη. Ο γενικός σχεδιασμός έγινε από τον Αλέξη Καλοκαιρινό, που διευθύνει το Μουσείο, και ο συντονισμός των εργασιών από την ειδική βοηθό διευθυντή Εύα Βιολάκη.