Χρήμα / Αγορές

Funds και ξένοι όμιλοι μοιράζονται τα «φιλέτα» της αγοράς

Σε χέρια ξένων περνούν τα «φιλέτα» της ελληνικής οικονομίας. Εταιρείες- διαμάντια, με ηγετική παρουσία σε καίριους κλάδους του επιχειρηματικού γίγνεσθαι, αλλάζουν, η μία μετά την άλλη, ιδιοκτησιακό καθεστώς, εντάσσονται στο «καλάθι» ξένων επενδυτικών κεφαλαίων, πολυεθνικών επιχειρήσεων αλλά και εφοπλιστών και αλλάζουν άρδην τον χάρτη της αγοράς.

Παράλληλα, ξένες επιχειρήσεις που ήδη δραστηριοποιούνται επί ελληνικού εδάφους, με εξαγορές, συγχωνεύσεις αλλά και οργανική ανάπτυξη διευρύνουν περαιτέρω τα μερίδιά τους στην αγορά, συντελώντας στον αφελληνισμό, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις ίδιες τις εταιρείες αλλά και για το σύνολο της ελληνικής οικονομίας.

Όργιο φημών για νέα ντιλ
Ήδη, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Χρηματιστηρίου, ξένοι επενδυτές ελέγχουν περισσότερο από το 50% του μετοχικού κεφαλαίου των εταιρειών υψηλής κεφαλαιοποίησης, ενώ- όπως όλα δείχνουν – έπεται και συνέχεια, καθώς οι φήμες για ντιλ ανάμεσα σε ελληνικές και ξένες επιχειρήσεις δίνουν και παίρνουν στην αγορά. Α νεξάντλητη ρευστότητα
Πρωταγωνιστές στις εξελίξεις αυτές είναι τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια που βολιδοσκοπούν την ελληνική αγορά και μπορούν να διαθέσουν περισσότερα από 20 δισ. ευρώ, προκειμένου να εξαγοράσουν εταιρείες, εισηγμένες και μη στο Χ.Α., πωλώντας τες στη συνέχεια- ολόκληρες ή κατακερματισμένες- σε ενδιαφερόμενους, ως επί το πλείστον εκτός Ελλάδος.

Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες η ΜΙG έχει ήδη στα σκαριά 2 νέα ντιλ το ένα στην Ελλάδα και το άλλο στο εξωτερικό. Η πρόσφατη εξαγορά της Vivartia από τη ΜΙG με υπερτίμημα που ξεπέρασε το 35% αλλά και οι εξελίξεις στο ντιλ ανάμεσα στη Wind και την Τellas, όπου η εταιρεία του Αιγύπτιου Ναγκίμπ Σαουίρις βρίσκεται μία ανάσα από την απόκτηση του συνόλου της εταιρείας αγοράζοντας το 50% που κατέχει η ΔΕΗ, είναι απτή απόδειξη του τι μπορεί να συμβεί και- όπως όλα δείχνουν- τους επόμενους μήνες έρχεται ντόμινο εξελίξεων. Εξελίξεις που προβληματίζουν την αγορά, η οποία φοβάται τις ραγδαίες ανακατατάξεις που μπορούν να φέρουν οι αλλαγές στο ιδιοκτησιακό καθεστώς εταιρειών με ηγετική θέση στον κλάδο τους.

Πολιτικοί αλλά και επιχειρηματικοί κύκλοι εκφράζουν πλέον τον προβληματισμό τους για το γεγονός ότι τα κέντρα αποφάσεων μεταφέρονται πλέον εκτός Ελλάδας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα εργασιακά θέματα και την απασχόληση, ειδικά σε περιόδους διεθνών κρίσεων.

tips

Τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια που βολιδοσκοπούν την ελληνική αγορά μπορούν να διαθέσουν για εξαγορές περισσότερα από 20 δισ. ευρώ

Ξένοι κατέχουν ήδη το 50%

Ξένες σχεδόν κατά το ήμισυ είναι ήδη οι μεγαλύτερες ελληνικές τράπεζες, καθώς θεσμικοί επενδυτές, κερδοσκοπικά κεφάλαια αλλά και επενδυτικές εταιρείες κατέχουν υψηλότατο ποσοστό στο μετοχικό τους κεφάλαιο. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία των ελληνικών τραπεζών, στην Εθνική Τράπεζα, την Αlpha Βank και την Τράπεζα Πειραιώς, η συμμετοχή των ξένων στο μετοχικό κεφάλαιο ξεπερνά το 40%, ενώ στις περιπτώσεις της Μarfin και της Εmporiki υπερβαίνει το 50%. Αντίστοιχα, στην Εurobank, την Τράπεζα Κύπρου και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, ξένοι επενδυτές κατέχουν περίπου το 30% της κεφαλαιοποίησης. Το κύμα του αφελληνισμού ενδέχεται να έχει και συνέχεια, καθώς ελληνικές τράπεζες βρίσκονται ήδη στο στόχαστρο τόσο διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων όσο και ξένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Η ραγδαία επέκτασή τους στην πολλά υποσχόμενη αγορά των Βαλκανίων, η εκτίναξη της κερδοφορίας τους αλλά και- σε κάποιες περιπτώσεις- η μεγάλη διασπορά τους κάνουν τις ελληνικές τράπεζες «μήλον της Έριδος» για διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ήδη υψηλόβαθμα στελέχη της ΗSΒC έχουν δηλώσει ότι βολιδοσκοπούν την ελληνική αγορά, η ΒΝΡ Ρaribasπου διατηρεί «αδελφικές σχέσεις» με τον επενδυτικό fund Centaurus – δεν είναι αδιάφορη, ενώ δεν θα αποτελούσε έκπληξη και η είσοδος άλλου τραπεζικού κολοσσού από την Κεντρική ή τη Δυτική Ευρώπη, συντελώντας στον αφελληνισμό του κλάδου.


Η Vivartia είναι μόνο η αρχή

Η εξαγορά της Vivartia από τη Μarfin Ιnvestment Group είναι το πιο πρόσφατο παράδειγμα «αλλαγής φρουράς» στον κλάδο των τροφίμων, ο οποίος τα τελευταία χρόνια περνά σταθερά σε ξένα χέρια. Μπορεί η Vivartia να διατηρεί μέχρι στιγμής την ηγεσία και την έδρα της, αλλά στα σχέδια της ΜΙG είναι, σε βάθος χρόνου, να πωλήσει την εταιρεία- ολόκληρη ή και τμηματικά – σε ξένο «παίκτη» διεθνούς βεληνεκούς, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον ελληνικό χαρακτήρα της εταιρείας.

Στα χέρια ξένων περνά ολοένα και μεγαλύτερο κομμάτι και των σούπερ μάρκετ, αφού τόσο ο όμιλος Carrefour όσο και οι Delhaize (Α-Β Βασιλόπουλος) και Lidl διευρύνουν το μερίδιό τους στην αγορά. Παράλληλα, στο μέτωπο των εξαγορών και συγχωνεύσεων, κοντά σε στρατηγική συνεργασία με τη Βασιλόπουλος και τους Βέλγους ιδιοκτήτες της φέρεται ότι είναι και η Σκλαβενίτης, εξέλιξη που μπορεί να σημαίνει πολλά για το μέλλον της εταιρείας. Επιπλέον, σύμφωνα με χρηματιστηριακές πηγές, στη λίστα των private equities που δραστηριοποιούνται επί ελληνικού εδάφους συγκαταλέγονται και άλλες ελληνικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Το Αιγαίο γίνεται πολυεθνικό

Το ξαφνικό ενδιαφέρον ξένων ακτοπλοϊκών ομίλων, εφοπλιστικών κεφαλαίων αλλά και private equity για την ελληνική ακτοπλοΐα, που μέχρι πρόσφατα ελεγχόταν από εταιρείες λαϊκής βάσης, δεν είναι τυχαίο. Ήδη από πλευράς ευρωπαϊκών ακτοπλοϊκών ομίλων παρόντες στο Αιγαίο είναι ο ιταλικός Γκριμάλντι, ο οποίος ελέγχει ποσοστό 15% των μετοχών της ΑΝΕΚ και από κοινού με τον άλλο μεγαλομέτοχο της κρητικής εταιρείας, τον Γ. Σ. Βαρδινογιάννη, σχεδιάζουν τις επόμενες κινήσεις τους. Μία από αυτές είναι πολύ πιθανόν να έχει σχέση με τη φημολογούμενη πρόθεση του Περικλή Παναγόπουλου να πωλήσει το πακέτο των μετοχών που κατέχει στον όμιλο της Αttica Group.

Με αυτό τον όμιλο φέρεται ότι φλερτάρουν, και μάλιστα ασφυκτικά, ορισμένα από τα περίφημα private equity, όπως αυτό της ΒC Ρartners που ελέγχει την εταιρεία Ηyatt, ενώ και στη Ναυτιλιακή Εταιρεία Λέσβου το παιχνίδι είναι ανοιχτό για τους ξένους.


Κρυφά σχέδια για τη ΔΕΗ

Στα χέρια ευρωπαϊκών ενεργειακών ομίλων περνά σταδιακά η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού. Τα κρυφά σχέδια της κυβέρνησης παραπέμπουν στην ιδιωτικοποίηση της ΔΕΗ εν ευθέτω χρόνω ή, στην καλύτερη περίπτωση, στον περιορισμό της συμμετοχής του ελληνικού Δημοσίου σε ποσοστό κατά πολύ μικρότερο από αυτό που κατέχει σήμερα.

Οι ευρωπαϊκοί ενεργειακοί όμιλοι που βρίσκονται ήδη στην Ελλάδαη γαλλική ΕdF, οι ισπανικές Εndesa και Ιberdrola, oι ιταλικές Εnel και Εdison, αλλά και μία ή δύο γερμανικές εταιρείες που ενδεχομένως θα εμφανιστούν αργότερα- «κάτι ξέρουν» από τα σχέδια αυτά. Διαφορετικά, δεν θα έρχονταν να ρισκάρουν τεράστιες επενδύσεις σε μια αγορά στην οποία η ΔΕΗ, με τα σημερινά δεδομένα, θα εξακολουθούσε να κατέχει τη «μερίδα του λέοντος».

Σε κάθε περίπτωση και άσχετα από τα κυβερνητικά σχέδια, οι ξένοι ενεργειακοί όμιλοι είναι παρόντες στην Ελλάδα και τα επόμενα δύοτρία χρόνια θα είναι σε θέση να ελέγχουν άνω του 20%- 30% της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού.

Η Εndesa Ηellas, η οποία ελέγχεται από κοινού από τον ισπανικό μητρικό όμιλο και τον όμιλο Μυτιληναίου, έχει στο «χαρτοφυλάκιό» της μία έτοιμη μονάδα ισχύος πλέον των 300 ΜW και δεύτερη πλέον των 400 ΜW θα είναι έτοιμη το πολύ σε δύο χρόνια, ενώ σχεδιάζεται η κατασκευή και τρίτης μονάδας, ισχύος 600 ΜW. Μόνο με τις μονάδες αυτές η Εndesa Ηellas μπορεί να καλύπτει πάνω από το 10% των αναγκών της χώρας σε ηλεκτρικό ρεύμα.

Ήδη ο ισπανικός όμιλος της Ιberdrola είναι, μέσω της εταιρείας Ρόκας, ο leader της ελληνικής αγοράς αιολικών πάρκων, ενώ έχοντας συμμαχήσει με τον όμιλο Βαρδινογιάννη προχωρεί στην κατασκευή της πρώτης θερμοηλεκτρικής του μονάδας σε έκταση δίπλα στο διυλιστήριο της Μotor Οil, στους Αγίους Θεοδώρους. Μάλιστα, μόλις πριν από λίγες ημέρες ο ισπανικός όμιλος έκανε γνωστό στους υπουργούς Οικονομίας και Ανάπτυξης, Γιώργο Αλογοσκούφη και Δημήτρη Σιούφα, ότι σχεδιάζει να επενδύσει στην ελληνική αγορά ηλεκτρισμού περίπου 1 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν σε πέντε μεγάλες θερμοηλεκτρικές μονάδες.

Ανάλογα θερμό είναι και το ενδιαφέρον της ιταλικής Εdison, η οποία είναι μεγαλομέτοχος της κοινοπραξίας Ενεργειακή Θίσβης- από ελληνικής πλευράς συμμετέχουν η Ελληνική Τεχνοδομική και η Βιοχάλκο- και προχωρεί στην κατασκευή μονάδας 400 ΜW.

Πρόσφατα ο ιταλικός όμιλος συμμάχησε και με τα ΕΛ.ΠΕ., αποκτώντας το 50% της θερμοηλεκτρικής μονάδας που διαθέτει ο ελληνικός ενεργειακός όμιλος στη Θεσσαλονίκη.


Εξαγορές α λα γαλλικά

Σε παρτίδα για λίγους ισχυρούς ξένους ομίλους εξελίσσεται ο ανταγωνισμός στον κλάδο των ασφαλειών στην Ελλάδα.

Η πρόσφατη είσοδος στην ελληνική ασφαλιστική αγορά των δύο γαλλικών κολοσσών, της ΑΧΑ και της Groupama, οι οποίες εξαγόρασαν αντίστοιχα την Αlpha Ασφαλιστική και τον Φοίνικα- λίγο καιρό μάλιστα μετά την εισβολή ενός άλλου διεθνούς «παίκτη», της επίσης γαλλικής Credit Αgricole- επιταχύνει τη συγκέντρωση του κλάδου στα χέρια λίγων «παγκόσμιων» ομίλων. Οι τρεις γαλλικοί όμιλοι μαζί με άλλους πέντε διεθνείς «παίκτες» που έχουν πολύχρονη παρουσία στην Ελλάδα (Αllianz, Ιnteramerican θυγατρική του ολλανδικού ομίλου Εureko, ΙΝG, Αlico και Generalli), εκτιμάται ότι αργά ή γρήγορα θα συγκεντρώσουν πάνω από 55%- 60% της αγοράς, έναντι ποσοστού μόλις 35% που είχαν οι ξένοι το 2000.

Τις αλλαγές στον κλάδο των ασφαλειών προμηνύουν και οι επιθετικές κινήσεις που ετοιμάζουν αυτοί οι ξένοι παίκτες, στις οποίες περιλαμβάνεται η εξαγορά μικρότερων ελληνικών εταιρειών. Δεν είναι τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα στο στόχαστρο των ξένων βρίσκονται μονίμως πέντε – έξι υγιείς ελληνικές ασφαλιστικές επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται τόσο στον κλάδο των γενικών ασφαλειών (αυτοκίνητα) όσο και στον κλάδο ζωής (συντάξεις, υγεία) και διαθέτουν πολυετή παρουσία στην αγορά και πανελλαδικό δίκτυο.

Ο χώρος στον οποίο θα αναμετρηθούν οι ξένοι αλλά και οι Έλληνες «παίκτες» θα είναι οι πωλήσεις συνταξιοδοτικών και άλλων ασφαλιστικών προϊόντων από τα γκισέ των τραπεζών, όπου η εμπειρία των γαλλικών ομίλων είναι τεράστια. Δεν είναι τυχαίο ότι ο επικεφαλής του τομέα Μεσογείου της ΑΧΑ (στον οποίο ανήκει η Ελλάδα), Jean Raymond Αbat, «βλέπει» για τη χώρα μας ανάπτυξη του κλάδου των τραπεζοασφαλειών με ρυθμό τουλάχιστον 10% σε ετήσια βάση, ενώ κάνει λόγο για αύξηση πωλήσεων κατά 9% στα ασφαλιστικά προγράμματα ζωής και κατά περίπου 10% για τα λοιπά ασφαλιστικά πακέτα.


ΟΤΕ και Τellas οι επόμενοι στόχοι

50%
Η είσοδος του Αιγύπτιου μεγιστάνα Ναγκίμπ Σαουίρις στην αγορά των τηλεπικοινωνιών είναι ακόμη ένα βήμα προς τον πλήρη αφελληνισμό του κλάδου, ο οποίος θα συντελεστεί αν η κυβέρνηση προβεί στη στρατηγική συνεργασία με ξένο εταίρο για τον όμιλο του ΟΤΕ, διαθέτοντάς του και το management του Οργανισμού. Ήδη οι δύο από τους τρεις μεγάλους «παίκτες» της κινητής τηλεφωνίας- η Vodafone και η Wind- ελέγχονται από ξένους και, αν το ιδιοκτησιακό καθεστώς της CosmΟΤΕ αλλάξει, ακόμα ένας νευραλγικός κλάδος της οικονομίας θα φύγει εξ ολοκλήρου από τον ελληνικό έλεγχο.

Οι ξένοι χτυπούν και τη σταθερή τηλεφωνία, όπου οι επενδύσεις που απαιτούνται για την ανάπτυξη των δικτύων αναγκάζουν τις εταιρείες του χώρου να αναζητήσουν συμμάχους με «παχιά πορτοφόλια», συχνά από το εξωτερικό.

Η Μarfin Ιnvestment Group φλερτάρει ήδη με την εξαγορά του 50% που κατέχει ο Σαουίρις στην Τellas, φιλοδοξώντας να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της εταιρείας, αγοράζοντας το υπόλοιπο 50% που κατέχει η ΔΕΗ. Σύμφωνα με πληροφορίες, στρατηγικές συνεργασίες αναζητούν και μικρότερες εταιρείες του κλάδου, χωρίς να αποκλείουν την ένταξή τους στο άρμα διεθνούς παίκτη.