[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Εναλλακτικό «αναπτυξιακό υπόδειγμα»

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Εurostat), το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) της Ελλάδας αντιστοιχεί στο 89% του μέσου όρου της Ε.Ε.

των είκοσι επτά κρατών- μελών. Η Ελλάδα καταλαμβάνει έτσι τη 14η θέση στην αναπτυξιακή κλίμακα της Ε.Ε.- 27 (η Κύπρος καταλαμβάνει τη 13η θέση με κατά κεφαλή ΑΕΠ στο 94%). Σύμφωνα με άλλα στοιχεία, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας ως ποσοστό της ευρωζώνης (των δεκατριών κρατών- μελών του ευρώ) αντιστοιχεί στο 78,9%. Εάν όμως ισχύσει η αναθεώρηση του ΑΕΠ που έχει προταθεί στην Ένωση, τότε το σχετικό ποσοστό θα φθάσει στο 99%. Αυτό μπορεί να σημάνει το τέλος της διαδικασίας σύγκλισης με την έννοια της «σύγκλισης» των επιπέδων οικονομικής ανάπτυξης (όπως μετρούνται με το κατά κεφαλήν ΑΕΠ). Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η Ευρωπαϊκή Ένωση ξανασκέφτεται τη λογική, το περιεχόμενο, τους στόχους της πολιτικής συνοχής στο πλαίσιο της ευρύτερης συζήτησης για την αναθεώρηση του προϋπολογισμού και πολιτικών της (που αποφάσισε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο). Έχει όμως νόημα να μιλάμε σήμερα για επίτευξη της σύγκλισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση των είκοσι επτά, στην οποία μόνο τα δεκατρία κράτη- μέλη έχουν κατά κεφαλήν εισόδημα πάνω από τον μέσο όρο, ενώ τα υπόλοιπα δεκατέσσερα υπολείπονται σημαντικά και σ΄ ορισμένες περιπτώσεις ιδιαίτερα σημαντικά; (Το κατά κεφαλήν εισόδημα της Βουλγαρίας και Ρουμανίας φθάνει μόνο στο 37% και 38% αντίστοιχα του μέσου εισοδήματος της Ε.Ε.27). Προφανώς δεν έχει. Η στατιστική σύγκλιση δεν σημαίνει και πραγματική σύγκλιση. Η Ελλάδα δεν μπορεί επομένως να στοχεύσει να φθάσει την πρωτοπορία των κρατώνμελών της Ε.Ε. (π.χ. Ιρλανδία που το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της φθάνει στο 144% του μέσου όρου της Ε.Ε.).

Και για την επίτευξη του στόχου αυτού δεν χρειάζεται τόσο «πολιτική συνοχής» όσο συστηματική πολιτική ποιοτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης, των θεσμών και του πολιτικού συστήματος διακυβέρνησης, και προώθηση της έρευνας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας. Χρειάζεται δηλαδή ένα άλλο «αναπτυξιακό υπόδειγμα» για τη χώρα σε μια σημαντικά διαφορετική Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ