[ Διαστάσεις ] «Η Αριστερά πρέπει να πεθάνει»

«Παρακολουθούμε, πράγμα που επιθυμώ πολύ, τον θάνατο της αριστερής διανόησης. Θα καταρρεύσει μαζί με ολόκληρη την Αριστερά, μέχρι να αναγεννηθεί από τις στάχτες της». Αλαίν Μπαντιού.

Αν και δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί διανοούμενος, ο Νικολά Σαρκοζύ έχει καταφέρει να προκαλέσει έντονη διαμάχη στη γαλλική διανόηση, που κάποτε συμβίωνε πολύ πιο συχνά με την πολιτική. Μοιάζει ακόμη περισσότερο περίεργο, από τη στιγμή που η στρατευμένη διανόηση πέθανε με τον Ζαν Πολ Σαρτρ πριν από 27 χρόνια, ενώ οι διανοούμενοι καλούνται όλο και λιγότερο να υποστηρίξουν κάποια πολιτική πρωτοβουλία. Μήπως αυτή η μακροχρόνια απουσία από την πολιτική σκηνή εξηγεί τη γοητεία που ασκεί ο νέος Γάλλος πρόεδρος σε ένα κομμάτι της αριστερής διανόησης;

Καθηγητής, φιλόσοφος και πρώην ηγέτης των μαοϊκών, ο Αλαίν Μπαντιού δεν πείστηκε ποτέ από το στυλ του Σαρκοζύ. Το πολιτικό του άνοιγμα σε προσωπικότητες της αριστεράς, λέει στην εφημερίδα «Λε Μοντ», σηματοδοτεί το τέλος του μεταπολεμικού γαλλικού σχήματος. Ο νέος Πρόεδρος της Δημοκρατίας έβαλε ένα τέλος στο παλιό συναινετικό σύστημα, που στηρίχτηκε στον ιστορικό συμβιβασμό ανάμεσα στον στρατηγό Ντε Γκολ και τους κομμουνιστές. Η νέα Δεξιά δεν έχει πλέον συμπλέγματα, επαινεί τον ξέφρενο καπιταλισμό και αναμορφώνει με επιθετικό τρόπο την εθνική ταυτότητα. Ακριβώς από αυτήν τη στάση της Δεξιάς προκαλείται η κρίση της Αριστεράς, η οποία έχει μείνει βαθύτατα προσκολλημένη στο παλιό συναινετικό σχήμα. «Η συμμαχία με τον Σαρκοζύ συμβολίζει τη δυνατότητα των διανοουμένων να είναι πλέον κλασικοί αντιδραστικοί», σημειώνει ο Μπαντιού και παρατηρεί ότι η αριστερή διανόηση θα καταρρεύσει, μαζί με ολόκληρη την Αριστερά, μέχρι να αναγεννηθεί από τις στάχτες της, όπως ο μυθικός φοίνικας. Αλλά για να γίνει πραγματικότητα αυτή η αναγέννηση υπάρχει μόνον ένας τρόπος: «ο πολιτικός ριζοσπαστισμός».

Η θέση του Μπαντιού φάνηκε ενδιαφέρουσα στον ιστορικό Ζακ Λε Γκοφ, ο οποίος δεν έκρυψε ποτέ τη συμπάθειά του για την Αριστερά και εξέφρασε δημόσια τη στήριξή του στη Σεγκολέν Ρουαγιάλ. «Είναι μία από τις πιθανές υποθέσεις για το μέλλον της Αριστεράς, αλλά νομίζω ότι πρέπει να αποφύγουμε την παγίδα του Σαρκοζύ. Ο διαχωρισμός Δεξιάς- Αριστεράς πρέπει να παραμείνει θεμελιώδης», υπογραμμίζει. Αυτό που εύχεται ο Μπαντιού, προσθέτει, μπορεί να θεωρηθεί ένα είδος αυτοκτονίας, αλλά «εγώ δεν θα είχα την ίδια βεβαιότητα. Δεν είναι πάντα σίγουρο ότι θα συμβεί το χειρότερο». Πριν από δύο μήνες ο φιλόσοφος Μαρσέλ Γκοσέ είχε διατυπώσει μία εντελώς διαφορετική θέση από αυτήν του Μπαντιού. Αυτό που έχει αλλάξει, υποστήριζε, είναι ότι η Γαλλία ασπάσθηκε επιτέλους τον πλουραλισμό. «Ο εμφύλιος ψυχρός πόλεμος τελείωσε, η μονολιθική προσάρτηση σε ένα στρατόπεδο που ταυτίζεται με το καλό είναι ξεπερασμένη. Μπορεί κάποιος να είναι γενικά αριστερός, αλλά να ψηφίζει Δεξιά», σημείωνε. Είναι σαφές, αυτή η διαμάχη δεν θα τελειώσει εύκολα.