[ Πρόσωπα ] Ακούραστη αγωνίστρια

Διαφωνούσα την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, η Λιουντμίλα Αλεξέγεβα συνεχίζει να καταγγέλλει τις δικαστικές αυθαιρεσίες και την άνοδο του αυταρχισμού στη Ρωσία.

Στα 80 της- τα γιόρτασε την Παρασκευή-, καταγγέλλει τις καταχρήσεις στην Τσετσενία, την κακοποίηση κρατουμένων, τις παράνομες απελάσεις ξένων, τις καταδίκες με βάση ψευδείς μαρτυρίες.

Οργανώνει συνεντεύξεις Τύπου, δίνει τον αριθμό του κινητού της σε όποιον αισθάνεται πως απειλείται, όπως την εποχή της ΕΣΣΔ, όταν βοηθούσε τις οικογένειες των πολιτικών κρατουμένων συγκεντρώνοντας χρήματα και στέλνοντας πακέτα. «Η Λιουντμίλα έχει γίνει μια γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν. Συνδέει τη δράση υπέρ των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με εκείνη των Σοβιετικών διαφωνούντων», λέει ο φίλος της Αλεξάντρ Ντανιέλ, γιος του Γιούλι Ντανιέλ που καταδικάσθηκε το 1966 σε πέντε χρόνια φυλάκιση στην περίφημη δίκη των συγγραφέων Ντανιέλ και (Αντρέι) Σινιάφσκι. «Συνέλαβαν και τους δύο γονείς μου όταν ήμουν 17 χρόνων και την εποχή εκείνη έβλεπα συχνά τη Λιουντμίλα Μιχαήλοβνα. Μου τηγάνιζε κεφτεδάκια», λέει στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Οι Ρώσοι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τη θεωρούν μετριοπαθή, ωστόσο η ετυμηγορία της για την κατάσταση της κοινωνίας των πολιτών στη Ρωσία του Πούτιν είναι αυστηρή. «Η Ρωσία έπαψε να είναι μια ελεύθερη χώρα, πρέπει να μάθουμε να υπερασπιζόμαστε τα δικαιώματά μας σε συνθήκες ανελευθερίας», έλεγε τον Δεκέμβριο του 2005 σ΄ ένα συνέδριο μη κυβερνητικών οργανώσεων στη Μόσχα. Όμως την Παρασκευή δήλωσε πως αντλεί αισιοδοξία από τον αγώνα των διαφωνούντων στη δεκαετία του 1960: «Ήμασταν τότε ένας αόρατος μικρόκοσμος που μαχόταν εναντίον μιας υπερδύναμης, της ΕΣΣΔ- και τελικά η υπερδύναμη κατέρρευσε». Λέει ακόμη πως «δεν ντρέπεται» να παραδεχθεί πως έκλαψε μαθαίνοντας τον θάνατο του Στάλιν, τον Μάρτιο του 1953, όμως την ίδια εποχή όλα όσα πίστευε κατέρρευσαν μπροστά στις αποκαλύψεις του αρχηγού της πολιτικής αστυνομίας Λαβρέντι Μπέρια για τους σταλινικούς διωγμούς.

Καθηγήτρια Ιστορίας, η Αλεξέγεβα ήταν κόρη καλών κομμουνιστών. Ο πατέρας της, οικονομολόγος, και η μητέρα της, μαθηματικός, λάτρευαν τον Λένιν: «Ο πατέρας μου είχε το πορτρέτο του στο γραφείο του και στο δωμάτιό μου είχε βάλει το πορτρέτο του Λένιν παιδί». Όμως από το 1956 το διαμέρισμά τους έγινε τόπος συνάντησης της μοσχοβίτικης διανόησης και διανομής των σαμιζντάτ, των λαθραίων εκδόσεων των Σοβιετικών διαφωνούντων. Η Αλεξέγεβα κατήγγελλε τα ψυχιατρικά άσυλα, έδινε πληροφορίες στο εξωτερικό για την πολιτική καταστολή. Από το 1968 υποβλήθηκε σ΄ ένα σωρό ανακρίσεις. Το 1976 έγινε από τα ιδρυτικά μέλη της οργάνωσης Ελσίνκι της Μόσχας, της παλαιότερης οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων που εξακολουθεί να δρα στη Ρωσία. Την επόμενη χρονιά υποχρεώθηκε να εξοριστεί στις ΗΠΑ, όπου το 1984 εξέδωσε ένα βιβλίο με τίτλο «Η ιστορία της διαφωνούσας σκέψης στην ΕΣΣΔ». Επέστρεψε στη Μόσχα το 1990 και ανέκτησε τη ρωσική υπηκοότητα τρία χρόνια μετά.