Αντιευρωπαϊκός ρατσισμός

Ο Φερδινάνδος Σελίν (1894-1961) υπήρξε ένας μοιραίος χαρισματικός πεζογράφος
Μοιραίος γιατί από πολύ νωρίς μέσα από αντιφατικές ιδεολογικές κινήσεις έδειξε τον εκρηκτικό του χαρακτήρα, ο οποίος αποτυπώθηκε κατά τρόπο συγκλονιστικό στο έργο του. Είχε δύσκολα παιδικά χρόνια, μίζερα και καταπιεστικά, φτωχικά και εξουθενωτικά για την παιδική τρυφερή του ιδιοσυγκρασία. Θεωρώ πως αυτή η μιζέρια και το αίσθημα κοινωνικής αδικίας τον οδήγησαν αργότερα να σπουδάσει ιατρική και ως γιατρός να διακονήσει το επάγγελμά του σε λαϊκές συνοικίες του Παρισιού και στο Καμερούν, όπου ασχολήθηκε με τις ενδημικές αρρώστιες των τροπικών. Πριν όμως στρατευμένος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τραυματίστηκε σοβαρά και κατέστη ανίκανος για συνέχιση της θητείας του. Πολιτικά κατ΄ αρχάς, και είναι αναμενόμενο από ένα λαϊκής καταγωγής ευαίσθητο άτομο, οργανώθηκε σε μορφώματα σοσιαλιστικών ιδεών. Όταν όμως επισκέφτηκε τη Μόσχα, την εποχή του Σταλινισμού και των μεγάλων δικών, όπου ο τύραννος έστειλε στο απόσπασμα χιλιάδες αντιφρονούντες αλλά και εκατοντάδες πρώην συντρόφους που διαφωνούσαν με τις ιδεολογικές του παρεκκλίσεις, με ένα βίαιο βιβλίο με τίτλο «Μea culpa» πέρασε στην αντίπερα όχθη και εμφάνισε ένα φανατικό αντισημιτικό και αντισοσιαλιστικό προφίλ. Πολύ γρήγορα μάλιστα έγινε υμνητής του ναζισμού και απροκάλυπτος προπαγανδιστής του, ακολουθώντας πορεία παράλληλη με του Έζρα Πάουντ, του Κνουτ Χάμσουν, του Λουίτζι Πιραντέλο και τον Χάιντεγκερ. Τα βιβλία του Σελίν είναι κατ΄ εξοχήν αυτοβιογραφικά. Το αριστούργημά του και καλύτερό του «Ταξίδι στο τέρμα της νύχτας» και στα υπόλοιπα «Θάνατος επί πιστώσει», «Σχολή πτωμάτων», «Η κατάντια μας» και τα τελευταία του «Φαντασία με νεράιδες για μια άλλη φορά», «Από τον ένα πύργο στον άλλο» και «Βορράς» (1960) καταγράφει την προσωπική του περιπέτεια. Ιδεολογική, συναισθηματική και ηθική με γερές δόσεις μιας οργιώδους φαντασίας που συχνά απογειώνει το ατομικό σε μεταφυσικό και μακάβριο πεδίο. Ο Σελίν διακήρυττε πως δεν είναι πεζογράφος ιδεών αλλά παραγωγός ύφους. Πράγματι τα κείμενά του είναι τα πλέον προσωπικά και ιδιότυπα ολόκληρης της γαλλικής λογοτεχνίας κι όχι μόνο. Δύστροπος, είρων, χλευαστής, χυδαιολόγος, βωμολόχος, αλητογράφος, έξοχος χειριστής της λαϊκής αργκό, γράφει ασθματικά, με άλματα, με συναισθηματικές υπερβολές, με εξάρσεις, με τρομοκρατική χρήση της γραφής, με συγκοπές ρυθμού, με ανεπίδοτα. Ένα γραπτό γεμάτο αποσιωπητικά, υπαινιγμούς και δυσοίωνες απειλές, τον καθιστά όντως έναν δύσκολο συγγραφέα και συνάμα συναρπαστικό. Σαγηνεύει με τον ίδιο τρόπο που σαγηνεύει ο Προυστ αλλά τελείως για διάφορους αισθητικούς και ιδεολογικούς λόγους. Η πεζογραφία του είναι η αποθέωση του συναισθηματισμού όχι βέβαια για το περιεχόμενο που έχει ο όρος στον ρομαντισμό, αν και ο Σελίν ως συγγραφέας πάθους και σχεδόν αρρωστημένης οραματικής αποστολής έχει κάτι από τους κολασμένους και καταραμένους ποιητές του ρομαντισμού συγκερασμένο με πολλά λαϊκά μπαρόκ στοιχεία. Στο «Βορρά», το τελευταίο του βιβλίο πριν πεθάνει, αν και μεταθανατίως εκδόθηκε μια φοβερή τριλογία του, καταγράφει την πανικόβλητη φυγή του από τη Γαλλία, αποκηρυγμένος ως φασίστας, ναζιστής, αντισημίτης, το πέρασμά του μέσα στην καταρρέουσα Γερμανία, την ώρα που από δυσμάς επελαύνουν οι δυτικοί σύμμαχοι και από ανατολάς οι Ρώσοι, με σκοπό να καταφύγει στη Δανία, όπου και κατέφυγε κρυπτόμενος και καταδικασμένος ερήμην στην πατρίδα του, για να επιστρέψει στο Παρίσι μετά την αμνηστία που του δόθηκε από οίκτο για το ταλέντο του (1950).

Ο «Βορράς» είναι ένα παραληρηματικό κείμενο γεμάτο χλευασμό, αηδία, πανικό, περιφρόνηση για τα ανθρώπινα, απαξίωση για όλες τις αξίες του ευρωπαϊκού ουμανισμού. Οι άνθρωποι που συναντά και συμπορεύονται στη φυγή του είναι πλούσιοι, επιστήμονες, διανοούμενοι, προλετάριοι, μικροαστοί, αριστοκράτες και περιθωριακοί, ένας θλιβερός περιοδεύων θίασος αποκτηνωμένων ανθρωποειδών. Γυναίκες σεξομανείς, άντρες προδότες κάθε ιδέας και αξίας, πόρνες και παρενδυτικοί, άπληστοι κερδοσκόποι και φτωχοπρόδρομοι, γελοίοι καλλιτέχνες και απατεώνες γιατροί, έτοιμοι να ενδώσουν, να εκπορνευτούν, να πουληθούν και να πουλήσουν για να σώσουν το τομάρι τους.

Αυτό το κείμενο διασκεύασε σε θεατρικό δρώμενο ο πρώην Ανατολικογερμανός σκηνοθέτης- κύριος σήμερα της ιστορικής θεατρικής έδρας του Ράινχαρτ «Φολκσμπίνε» (Λαϊκή Σκηνή)- Φρανκ Κάστορφ. Όπως όλοι οι σκηνοθέτες που έχουν τραυματικές εμπειρίες από την πολιτική και πολιτιστική τυραννίδα του υπαρκτού σοσιαλισμού και του αισθητικού της δόγματος, του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, όταν βρέθηκαν στη Δύση ξεσάλωσαν αισθητικά όπως κάθε επαρχιώτης που κατά το γνωστό λαϊκό:

τους είπαν να χέσουν και αυτοί ξεκωλιάστηκαν. Θυμηθείτε τι τραβήξαμε και με τον Γεωργιανό Στούρουα και τον Λιθουανό Νεκρόσιους αλλά και τον Λιουμπίμοφ όταν ανέβασε την «Ηλέκτρα» στο Μέγαρο ως γουέστερν με χορό καθολικών καλόγερων!!

Στον Κάστορφ δεν μέτρησε ούτε το μάθημα του Μπρεχτ που κατόρθωσε να επιβάλει το αισθητικό και ιδεολογικό του «πιστεύω», που οι αρχές της χώρας του και οι Σοβιετικοί το χαρακτήριζαν φορμαλιστικό!! Έχει πράγματι ενδιαφέρον ένας Ανατολικογερμανός σκηνοθέτης που γαλουχήθηκε με τον κόκκινο φασισμό και τον δεδηλωμένο αντισημιτισμό να ανατρέξει και να δει πώς λειτούργησε ένας Δυτικός ναζιστής, αντισημίτης. Να δείξει τη ντεκαντέντσα, την απαξίωση των πανανθρώπινων ιδεών και αξιών.

Ο «Βορράς» είναι ένα παραληρηματικό κείμενο γεμάτο χλευασμό, αηδία, πανικό, περιφρόνηση για τα ανθρώπινα, απαξίωση για όλες τις αξίες του ευρωπαϊκού ουμανισμού

Λαϊκή θυμοσοφία

Ο Κάστορφ, όπως ο βλάχος της λαϊκής θυμοσοφίας, κρατώντας, εντέλει, μέσα του, όλο το μίσος που του εμφύσησε το παιδαγωγικό ιδεολογικό σύστημα της Λαοκρατικής Γερμανίας (ακόμη και σήμερα στην ενωμένη Γερμανία οι Ανατολικοί νοσταλγούν τα περασμένα μεγαλεία, είναι πηγή ρατσιστικών βιαιοτήτων και ψηφίζουν φασιστικά κομματίδια!!) ούτε λίγο ούτε πολύ διασκευάζοντας το έργο του Σελίν με αναχρονισμούς, με αυτοσχεδιασμούς και σαφείς αναφορές στο σήμερα, όχι μόνο της Γερμανίας αλλά της Ευρώπης, ταυτίζει την ντεκαντέντσα του 1945 με την Ευρώπη του 2005, γελοιοποιεί λογίους, επιστήμονες, κάνει πλάκα στην κουλτούρα τους (κοροϊδεύει μια έξοχη μπαλάντα του Γκαίτε: τον «Βασιλιά των ξωτικών») και επ΄ ευκαιρία του Σελίν που εμφανίζεται να προφητεύει το μέλλον παρουσιάζει μια Ευρώπη διαβρωμένη, χαλασμένη, ναρκομανή, καταστροφική, αυτοκαταστροφική, σεξομανή, εκπορνευμένη, τραβεστί, με ανθρώπους επίορκους, απατεώνες, αργυρώνητους, ανθρωποφαγικούς, που κυκλοφορούν με κατεβασμένα παντελόνια και κυλιούνται πίσω από κάθε γωνιά σε ακόλαστες πράξεις. Κι όλος αυτός ο κορυβαντιών όχλος τσαλαπατάει (συμβολικά!) χιλιάδες βιβλία σκόρπια στο έδαφος. Όλα αυτά βέβαια πληρώνονται με ζεστά ευρώ από το γερμανικό Δημόσιο και τα κοινοτικά ταμεία, αλλά και από το Ελληνικό Δημόσιο, διότι ο «Βορράς» του αφηνιασμένου αντιευρωπαϊστή πολιτιστικού ρατσιστή Κάστορφ είναι συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών.


Δίχως ένα φως ελπίδας

Είναι τραγικό να σκεφτεί κανείς πως η «Φολκσμπίνε» έχει την έδρα της στην Πλατεία Ρόζας Λούξενμπουργκ του Βερολίνου, χώρος που έστω υποκριτικά τιμά τη μνήμη μιας θεωρητικής του μαρξισμού που δολοφονήθηκε αφού διαφώνησε με την τρομοκρατία και τον συγκεντρωτισμό του Λένιν και υπερασπίστηκε με νύχια και με δόντια τη δημοκρατικά οργανωμένη δράση των αδικημένων.

Βλέπετε, ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός απαιτούσε έργα με θετικούς ήρωες. Ο Κάστορφ μέσω του απανθρωπισμού του Σελίν έφτασε στην άλλη άκρη. Τρεις ώρες αυτοκαταστροφικής με ουρλιαχτά εκκωφαντικά ανθρώπινης αναίδειας, μανίας, χωρίς έναν φυσιολογικό, ανθρώπινο ήρωα, χωρίς ένα φως ελπίδας. Αν ο κόσμος που «οραματίζεται» ο Κάστορφ και η παρέα του είναι ο κόσμος που επώασε τον ρατσισμό του Σελίν, όπως μας έδειξε, μήπως εντέλει καταφάσκει στο Δόγμα Μπους που με εντολή θεού με το ζόρι θα μας σώσει;