Μια γάτα κόντρα στις διακρίσεις

«Παιδιά, η γάτα που σας διάβαζα στο παραμύθι υπάρχει στην πραγματικότητα. Είναι τυφλή, όπως και στο παραμύθι, και είναι δική μου». Στο άκουσμα της… αποκάλυψης, τα παιδιά στο νηπιαγωγείο ξεσηκώνονται από ενθουσιασμό και περιέργεια: «Είναι δική σας; Και είναι πράγματι τυφλή; Γιατί δεν μας τη φέρατε εδώ;».

Η κ. Ιωάννα Σταματοπούλου είναι νηπιαγωγός. Πριν από περίπου 4 χρόνια έψαχνε απεγνωσμένα στα βιβλιοπωλεία να βρει παιδικά παραμύθια που να αναφέρονται στο θέμα της αναπηρίας. Ήθελε να τα διαβάσει στα παιδιά. Μάταια όμως. Δεν υπήρχε τίποτα.

Στο σπίτι της, ωστόσο, είχε μία γάτα με πρόβλημα όρασης, τη Μόζα. Η έμπνευση δεν άργησε να έρθει. Η κ. Σταματοπούλου έγραψε τέσσερα παραμύθια με ηρωίδα τη γάτα της και θέμα- τι άλλο;- τις αναπηρίες. Από τότε, τα βιβλία της νηπιαγωγού έχουν γίνει αναπόσπαστο εργαλείο προκειμένου να σταματήσουν οι διακρίσεις απέναντι στους πολίτες με αναπηρίες, όχι μόνο για την ίδια αλλά και για άλλους νηπιαγωγούς και γονείς.

«Προσπαθώ να δουλεύω πολύ μαζί με τα παιδιά το θέμα της διαφορετικότητας. Τους μιλάω, δηλαδή, για τους ανθρώπους διαφορετικών φυλών και χρωμάτων. Και πολλές φορές αυτό το κάνω μέσα από τα παραμύθια, γιατί έτσι τα παιδιά κατανοούν ευκολότερα», λέει η νηπιαγωγός.

«Τα παιδιά, όπως και οι μεγάλοι, πολλές φορές αντιδρούν αμήχανα και φοβισμένα στην εικόνα ενός αναπήρου. Γι΄ αυτό, με τα παραμύθια, το μήνυμα που θέλω να περάσω είναι ότι πρέπει να διαχωρίζουν την εικόνα, αυτό που βλέπουν δηλαδή, από την πραγματική υπόσταση ενός ανθρώπου». Όλα αυτά η νηπιαγωγός τα μεταδίδει στα παιδιά με τη βοήθεια της ηρωίδας της. Της γάτας της, δηλαδή, που έχει προβλήματα όρασης. Αυτή έχει αναλάβει να περιγράψει στα παιδιά πώς είναι ο τρόπος ζωής των ανθρώπων με προβλήματα όρασης, ακοής, με κινητικές δυσκολίες, εγκεφαλική παράλυση και σύνδρομο down. «Συνδυάζω τη σωστή πληροφόρηση με απλά λόγια», λέει.

Το κενό ενημέρωσης που υπάρχει στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση για το θέμα της αναπηρίας φαίνεται και από την ανταπόκριση που είχε η κυκλοφορία των βιβλίων. «Συνάδελφοι εκπαιδευτικοί μου τηλεφωνούν ή μου στέλνουν γράμματα και μού λένε “σας ευχαριστούμε”. Προφανώς έψαχναν και αυτοί, όπως κι εγώ, κάποιο βιβλίο για να μιλήσουν στα παιδιά για την αναπηρία, αλλά δεν έβρισκαν τίποτα…». Τηλεφωνήματα δέχτηκε και από γονείς. «Οι γονείς πάντα έχουν την απορία πώς θα το εξηγήσουν στο παιδί…», συμπληρώνει.

Το ίδιο ενθουσιώδης είναι η ανταπόκριση παιδιών αλλά και νηπιαγωγών και στις παρουσιάσεις που κάνει η νηπιαγωγός σε νηπιαγωγεία και μεγάλα εκπαιδευτήρια. «Τα παιδιά ξετρελαίνονται με την ιστορία. Και τους αρέσει που η τυφλή γάτα είναι δική μου, είναι αληθινή».


«Σταυροφόρος» για τις αναπηρίες

«ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ μπεις στη θέση του άλλου για να καταλάβεις πώς αισθάνεται και πώς ζει με την αναπηρία του. Ο σκοπός που είμαι σήμερα εδώ είναι για να εξοικειώσουμε τα παιδιά με την εικόνα και την ιδέα της αναπηρίας».

Η 57χρονη κ. Λίλα Πατρόκλου, που έχει κινητικές δυσκολίες τέσσερα χρόνια τώρα, κάνει μία ιδιότυπη «σταυροφορία» ενημέρωσης. Επισκέπτεται σχολεία και ενημερώνει τους εκπαιδευτικούς για θέματα αναπηρίας. «Τους ενημερώνω και προτείνω τρόπους προσέγγισης πάνω στο θέμα της αναπηρίας, διότι είναι πολύ σημαντικό να ενημερωθούν όλοι οι εκπαιδευτικοί που έχουν στα χέρια τους παιδιά 4-10 ετών».

Οι ομιλίες της δεν γίνονται στα παιδιά, ωστόσο- όπως τονίζει – ο στόχος της είναι να ενημερωθούν τα παιδιά. «Οι μεγάλοι είναι πλέον… καμένα χαρτιά. Απευθύνομαι λοιπόν στους παιδαγωγούς,

τους παιδαγωγούς, ώστε να εξοικειώσουν τα παιδιά με την αναπηρία

έτσι ώστε να ενημερώσουν και να εξοικειώσουν τα παιδιά με την αναπηρία». Οι τρόποι προσέγγισης που προτείνει στους δασκάλους η κ. Πατρόκλου είναι τα παραμύθια, η ζωγραφική, το παιχνίδι- «την τυφλόμυγα, για παράδειγμα, για να εξοικειωθούν με την τυφλότητα».

Για την ώρα, πάντως, η εκστρατεία εξοικείωσης των παιδιών με την αναπηρία που κάνει η κ. Πατρόκλου, η οποία είναι και μέλος του Πανελλήνιου Συλλόγου Παραπληγικών, γίνεται κυρίως σε ιδιωτικά σχολεία και εκπαιδευτήρια. Το γιατί είναι απλό. Στα δημόσια σχολεία, όπως λέει, χρειάζεται να ξεπεράσεις μία ατέλειωτη διαδικασία γραφειοκρατίας, ώστε να πάρεις άδεια και να πραγματοποιήσεις μία ομιλία.

Λεπτομέρεια: Η κ. Πατρόκλου δεν πληρώνεται γι΄ αυτό που κάνει. Διαθέτει ώρες από τον ελεύθερο χρόνο της, επειδή όπως λέει «πίσω μου έρχεται μία στρατιά αναπήρων, λόγω και των τροχαίων ατυχημάτων».