Στο Χάρλεμ τραγουδούν ραπ… ελληνικά

Σε μια από τις πιο «σκληρές» συνοικίες της Νέας Υόρκης, το Χάρλεμ, οι μαθητές ενός σχολείου, όπου κυριαρχούν οι συμμορίες και η αστυνομία το επιτηρεί όλο το 24ωρο, μιλούν τα ελληνικά ως δεύτερη γλώσσα. Μία από τις αγαπημένες τους μάλιστα ασχολίες είναι να τραγουδούν σε μουσική ραπ τους Όρνιθες του Αριστοφάνη!

Η διδασκαλία των ελληνικών στο πρότυπο δημόσιο σχολείο ΚΑΡΡΑ ΙV του Χάρλεμ ξεκίνησε πριν από 3 χρόνια, όταν ανέλαβε εκεί γυμνασιάρχης η Ελληνοαμερικανίδα Πένι Παναγιωσούλη. Ύστερα από πρότασή της, τα ελληνικά καθιερώθηκαν ως η μόνη ξένη γλώσσα, την οποία υποχρεωτικά μαθαίνουν με ωριαία καθημερινά μαθήματα και οι 300 μαθητές του σχολείου, ηλικίας 13-15 ετών!

«Το να μαθαίνουν ελληνικά σε αυτό το σχολείο τους φαίνεται αντίστοιχο με το να κάνουν μάθημα για το Διάστημα. Για τα παιδιά είναι κάτι το εξωπραγματικό, αλλά και απόδειξη πως μπορούν να καταφέρουν κάτι περισσότερο στη ζωή τους από το να μένουν σε γκέτο», λέει η κ. Όλγα Ζήση που ανέλαβε τη διδασκαλία των ελληνικών την περσινή χρονιά.

Σκληρή ζωή. Το σχολείο στεγάζεται σε ένα εντυπωσιακό κτίριο, ακριβώς δίπλα από το Σέντραλ Παρκ. Για εφτά χρόνια το κτίριο, που βρίσκεται σε μία από τις πλέον κακόφημες γειτονιές της Νέας Υόρκης, ήταν κλειστό. Άνοιξε για να φιλοξενήσει το πρότυπο σχολείο, όταν άρχισε το πρόγραμμα ανάπλασης της περιοχής από την κυβέρνηση Κλίντον, με το σύνολο των μαθητών να είναι μαύροι ή ισπανόφωνοι.

«Το σχολείο δημιουργήθηκε για παιδιά που προέρχονται από δύσκολο περιβάλλον και προβληματικές οικογένειες. Πολλά από αυτά δεν έχουν και τους δύο γονείς τους, κοιμούνται σε μικρά σπίτια μαζί με άλλους δέκα ανθρώπους. Μαθήτριες 13χρόνων αναγκάζονται να εγκαταλείψουν το σχολείο γιατί μένουν έγκυοι, μαθητές έχουν μαχαιρώσει συνομήλικούς τους ή ανήκουν σε σκληρές συμμορίες. Για τα παιδιά αυτά μοναδική διέξοδος είναι να γίνουν ράπερ ή μπασκετμπολίστες και να ξεφύγουν από εκεί», λέει η κ. Ζήση.

Συμμορίες- ναρκωτικά. Η κατάσταση στο σχολείο ελάχιστα διαφέρει από τις χολιγουντιανές ταινίες με θέμα του τα αμερικανικά σχολεία. Ανιχνευτές μετάλλων έχουν τοποθετηθεί στην είσοδο, προκειμένου οι μαθητές να μη μεταφέρουν πιστόλια και μαχαίρια μέσα στις αίθουσες. Συμμορίες που οπλοφορούν και πωλούν ναρκωτικά βρίσκονται συνεχώς έξω από το σχολείο. Στο ισόγειο του σχολείου λειτουργεί αστυνομικό τμήμα που λειτουργεί όλο το 24ωρο και γίνονται εβδομαδιαία σεμινάρια για την αποφυγή των συμμοριών.

«Από τα πρώτα πράγματα που ζητούσαν να μάθουν ήταν το πώς θα βρίζουν στα ελληνικά και επειδή δεν τους μαθαίναμε τις βρισιές έψαχναν στα λεξικά. Ύστερα από λίγες μέρες είχαν γίνει εξπέρ στις βρισιές», λέει η κ. Ζήση που καθημερινά είχε να αντιμετωπίσει αρκετές δυσκολίες μέσα στις τάξεις, όπως μαθητές που αρνούνταν να καθήσουν στα θρανία τους.

Οι «Όρνιθες» στο Χάρλεμ. Στο τέλος του σχολικού έτους οι μαθητές του ΚΑΡΡΑ ΙV ανέβασαν τους «Όρνιθες» του Αριστοφάνη. «Μίλησα στους μαθητές για τον Αριστοφάνη και το έργο του, συζητήσαμε διάφορα θεατρικά έργα του και τελικά οι ίδιοι οι μαθητές έκαναν την επιλογή», αναφέρει η Όλγα Ζήση. Το έργο, στο οποίο χρησιμοποιήθηκε η αυθεντική μουσική του Μάνου Χατζηδάκη από την ιστορική παράσταση του Κάρολου Κουν, άρχιζε στα αγγλικά με μία ομάδα παιδιών που εξηγούσε πως δεν θέλει να μένει σε περιοχή όπου κυριαρχούν οι συμμορίες, αλλά σε μια διαφορετική γειτονιά.

Παράλληλα, είχε ζητηθεί από την Ομογένεια να επιτραπεί και το ανέβασμα της παράστασης στην Αστόρια. Η αίτηση από πλευράς του σχολείου έγινε λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, η απάντηση όμως ήρθε μόλις τρεις ημέρες πριν από την ημέρα που είχε προγραμματιστεί το ανέβασμα της παράστασης. «Δυστυχώς αυτό δεν ήταν το μοναδικό πρόβλημα που είχαμε να αντιμετωπίσουμε. Από τα 250 παιδιά που έπαιξαν στην πρώτη παράσταση, στο Σταθάκειο ήρθαν μόλις τα 150», λέει η κ. Ζήση και εξηγεί πως ο λόγος που 100 παιδιά δεν μπόρεσαν να παίξουν στο έργο ήταν πως δεν είχαν τα χρήματα για να πληρώσουν το εισιτήριο του Μετρό από το Χάρλεμ στην Αστόρια!


Το ταξίδι στην Ελλάδα

Τον Μάρτιο, 33 μαθητές του σχολείου που είχαν τη δυνατότητα να πληρώσουν 2.000 δολάρια για το ταξίδι τους ήρθαν στην Ελλάδα για να γνωρίσουν από κοντά τη χώρα της οποίας τη γλώσσα μαθαίνουν να μιλούν. Επισκέφθηκαν διάφορους αρχαιολογικούς χώρους, όπως η Ολυμπία, οι Δελφοί, η Ακρόπολη, τα Μετέωρα. Αυτό όμως που τους εντυπωσίασε, όπως λέει η κ. Ζήση, ήταν η επίσκεψή τους στον Άγνωστο Στρατιώτη. Ειδικά, όταν λίγη ώρα αργότερα είδαν στην τηλεόραση πως κουκουλοφόροι είχαν βάλει φωτιά. «Σοκαρίστηκαν με αυτό που είδαν και ήταν το θέμα που μονοπώλησε τις εκθέσεις τους όταν γυρίσαμε στο σχολείο». Το δεύτερο περιστατικό που τους συγκλόνισε ήταν όταν επιστρέφοντας στις ΗΠΑ έμαθαν πως το κρουαζιερόπλοιο «Sea Diamond», με το οποίο έκαναν κρουαζιέρα στα ελληνικά νησιά, βυθίστηκε στο αμέσως επόμενο ταξίδι του!