Η επόμενη ημέρα

Θερμική βόμβα από Πάρνηθα

Διπλάσια θερμότητα από αυτήν που παράγουν σήμερα τα αυτοκίνητα που κυκλοφορούν στους δρόμους της θα δέχεται η Αθήνα λόγω της καταστροφής του δάσους της Πάρνηθας, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών του Πανεπιστημίου Αθηνών και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.

«Χάσαμε τον σημαντικότερο μηχανισμό μείωσης της θερμοκρασίας που διαθέταμε. Από θερμικής άποψης, είναι σαν να διπλασιάσαμε τα αυτοκίνητα στο Λεκανοπέδιο», λέει ο αναπληρωτής καθηγητής του Φυσικού Τμήματος στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και διευθυντής της Ομάδας Φυσικής

ΔΙΠΛΑΣΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ

Από θερμικής άποψης είναι σα να κυκλοφορούν και να εκπέμπουν θερμότητα στο Λεκανοπέδιο 4,4 εκατ. οχήματα αντί των 2,2 εκατ. που πραγματικά κυκλοφορούν

Κτιριακού Περιβάλλοντος κ. Μάνθος Σανταμούρης. Δηλαδή πλέον είναι σα να κυκλοφορούν και να εκπέμπουν θερμότητα 4.400.000 οχήματα αντί των 2.200.000 που πραγματικά κυκλοφορούν.

Όπως επεσήμαναν οι ειδικοί στην κοινή συνέντευξη Τύπου των περιβαλλοντικών οργανώσεων Greenpeace και WWF, η καμένη επιφάνεια κατά τους θερινούς μήνες έχει υψηλότερη θερμοκρασία έως και 35 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με το δάσος που υπήρχε εκεί. «Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ο αέρας που έρχεται από τα βόρεια να θερμαίνεται σε μεγάλο βαθμό και να μην κατέρχεται πλέον στους πρόποδες του βουνού ψύχοντας τις γειτονικές περιοχές. Έτσι οι θερμικές νησίδες που έχουμε στο κέντρο και στα δυτικά προάστια της Αθήνας αναμένεται να επεκταθούν προς τα βόρεια επηρεάζοντας σημαντικά το μικροκλίμα», αναφέρει ο κ. Σανταμούρης και προσθέτει ότι η πρωτεύουσα, πέρα από τη θαλάσσια αύρα στα νότια και τους ελάχιστους εναπομείναντες χώρους πρασίνου, δεν έχει άλλους «ψυκτικούς μηχανισμούς».

Σύμφωνα με μετρήσεις της Ομάδας Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος, η θερμοκρασία του πεζόδρομου της Βαλαωρίτου είναι κατά 3 βαθμούς Κελσίου μικρότερη από την αντίστοιχη της οδού Σόλωνος σε ώρα κυκλοφοριακής αιχμής εξαιτίας της θερμότητας που εκλύουν τα αυτοκίνητα. «Γι΄ αυτό ζητούμε από τους αρμοδίους να πάρουν μέτρα για την προώθηση των μέσων μαζικής μεταφοράς και για τον έλεγχο της κίνησης των αυτοκινήτων στην πόλη, έτσι ώστε να μειωθεί η ανθρωπογενής θερμότητα», λέει ο κ. Σανταμούρης.

«Όχι» σε νέα Αττική Οδό
«Με τα νέα δεδομένα οφείλουμε να πούμε “όχι” στην κατασκευή μιας νέας Αττικής Οδού, που θα λειτουργήσει ως κίνητρο για την αύξηση των Ι.Χ. στο Λεκανοπέδιο. Οι Αθηναίοι πρέπει να αλλάξουν τον τρόπο μετακίνησής τους. Βασική προϋπόθεση για αυτό είναι να επεκταθούν τα μέσα σταθερής τροχιάς με τέτοιο τρόπο που να συνδέονται με λεωφορεία και τρόλεϊ», αναφέρει ο διευθυντής του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος και αντιπρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Γιάννης Πολύζος. Επισημαίνει δε, ότι πρέπει να υπάρξει άμεση προάσπιση των αδόμητων χώρων- μεγάλο μέρος των οποίων χάθηκε με τα ολυμπιακά έργα- ώστε να δημιουργηθούν πράσινοι πνεύμονες εντός της πρωτεύουσας προκειμένου να ισοσταθμίσουν το έλλειμμα της Πάρνηθας.

«Να γεμίσουμε πράσινο»
«Το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Γουδί, το Ελληνικό αλλά και μεσαίοι χώροι όπως πάρκα και άλση- ακόμα και μικροί όπως οι ακάλυπτοι των πολυκατοικιών, πρέπει να γεμίσουν με πράσινο. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό όλοι οι χώροι να έχουν φύτευση και να συνδέονται μεταξύ τους έτσι ώστε να κυκλοφορούν ψυχρά ρεύματα αέρα εντός της πόλης», λέει ο κ. Πολύζος.

«Η έλλειψη χώρων πρασίνου, η λανθασμένη επιλογή υλικών σε κτίρια και δρόμους, καθώς και η συνεχώς αυξανόμενη χρήση των Ι.Χ. έχουν επιβαρύνει σημαντικά τη θερμοκρασία του Λεκανοπεδίου, όπου ζει σχεδόν ο μισός πληθυσμός της Ελλάδας. Η καταστροφή σημαντικού μέρους του δάσους της Πάρνηθας, του φυσικού μας κλιματιστικού, αναμένεται να επιδεινώσει τις συνθήκες κατά τους καλοκαιρινούς μήνες», αναφέρει ο κ. Νίκος Χαραλαμπίδης, διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace.

TA NEA forum

Πείτε την άποψή σας για τις πυρκαγιές εδώ.

«Θα μειωθεί το πράσινο στην Αθήνα»

Η ΑΘΗΝΑ θα γίνει ακόμα πιο πυκνοκατοικημένη, οι ελεύθεροι χώροι θα μετατραπούν σε είδος υπό εξαφάνιση, οι κυκλοφοριακές συνθήκες θα καθιστούν αδύνατη κάθε μετακίνηση από τη μια γειτονιά στην άλλη.

Στην έρευνα με τίτλο «Το Μέλλον της Αθήνας» που επιμελήθηκε ο διδάκτωρ, ειδικός σε θέματα Πολεοδομίας Αλέξανδρος Καρβούνος, περιγράφεται το «αύριο» του Λεκανοπεδίου ζοφερό. «Εάν δεν κάνουμε κάτι τώρα, η πορεία θα είναι μη αναστρέψιμη», αναφέρεται μεταξύ άλλων.

«Η αναλογία τετραγωνικών μέτρων πρασίνου ανά κάτοικο θα μειωθεί ακόμα περισσότερο μέσα στα επόμενα δέκα χρόνια», αναφέρουν τα συμπεράσματα της έρευνας.


Ψυχρά υλικά για δόμησηπεζοδρόμια – στέγες

ΣΤΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ των ειδικών προς τα αρμόδια υπουργεία, τις νομαρχίες και τους δήμους του Λεκανοπεδίου, συμπεριλαμβάνονται η χρήση ψυχρών υλικών για τη δόμηση κτιρίων και την επίστρωση των πεζοδρομίων, μέτρο που μπορεί να μειώσει έως και 4 βαθμούς Κελσίου τη θερμοκρασία των περιοχών γύρω από τους μεγάλους ασφάλτινους δρόμους, τη δημιουργία πράσινων ταρατσών ή τη χρήση ψυχρών υλικών για στέγες και το βάψιμο των κτιρίων με ψυχρά χρώματα, ενέργειες οι οποίες μπορούν να μειώσουν τη θερμοκρασία έως και 3 βαθμούς Κελσίου.

Επιπρόσθετα, ζητείται ο περιορισμός της οικοδόμησης, κυρίως στη Βόρεια και Ανατολική Αττική, και η θέσπιση προδιαγραφών ώστε τα νέα κτίρια να έχουν βιοκλιματικά χαρακτηριστικά. «Η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί αν ληφθούν εγκαίρως τα απαραίτητα μέτρα που θα μειώσουν το θερμικό ισοζύγιο της πόλης. Τα συγκεκριμένα μέτρα που προτείνουν το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος και η Ομάδα Φυσικής Κτιριακού Περιβάλλοντος πρέπει να υιοθετηθούν άμεσα από τα αρμόδια υπουργεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση», αναφέρει ο κ. Δημήτρης Καραβέλλας, διευθυντής του WWF Ελλάς.


Η τεχνολογία κατά των πυρκαγιών

Ραντάρ με υπέρυθρες ακτίνες που παρακολουθούν την αύξηση της θερμοκρασίας, δίκτυα υπερευαίσθητων αισθητήρων θερμότητας, αλεξιπτωτιστές πυροσβέστες που πέφτουν στα μη προσβάσιμα μέρη όπου έχει πιάσει φωτιά είναι μερικές από τις προηγμένες μεθόδους για την πρόληψη και την κατάσβεση των πυρκαγιών που εφαρμόζονται στο εξωτερικό.

Ωστόσο, όπως υποστηρίζουν οι ειδικοί, ένα από τα πλέον σημαντικά βοηθήματα των αρμοδίων αρχών είναι τα ειδικά προγράμματα υπολογιστή που προβλέπουν την εξάπλωση της πυρκαγιάς, ώστε να αναπτυχθούν αποτελεσματικά επιχειρησιακά σχέδια για την αντιμετώπισή της.

«Χρησιμοποιούμε τα προγράμματα πρόβλεψης συμπεριφοράς της φωτιάς για να έχουμε εκ των προτέρων μια εικόνα των περιοχών που απειλούνται από πυρκαγιές σε εξέλιξη. Σε συνδυασμό με τα ρα

ΡΑΝΤΑΡ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ

Στο εξωτερικό χρησιμοποιούν ραντάρ με υπέρυθρες ακτίνες που παρακολουθούν την αύξηση της θερμοκρασίας και δίκτυα με υπερευαίσθητους αισθητήρες θερμότητας

ντάρ, τους αισθητήρες και, φυσικά, το πολύ καλό ανθρώπινο δυναμικό πιστεύουμε ότι είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο», αναφέρει ο αρχηγός της πυροσβεστικής υπηρεσίας της επαρχίας του Λος Άντζελες, Λάρι Κόλινς.

«Πυροσβεστικός μεσαίωνας»
«Η μη αξιοποίηση όλων αυτών των τεχνολογικών μέσων τοποθετεί την Ελλάδα στον πυροσβεστικό… μεσαίωνα. Ο Εθνικός Δρυμός της Πάρνηθας θα μπορούσε να είχε σωθεί αν οι αρμόδιοι χρησιμοποιούσαν τουλάχιστον τα προγράμματα για την πρόβλεψη εξάπλωσης των πυρκαγιών», λέει ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών του Πολυτεχνείου Κρήτης δρ Κώστας Συνολάκης, που κατά τη διάρκεια της ακαδημαϊκής του θητείας ως καθηγητής Υδραυλικής στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας συνεργαζόταν στενά με την πυροσβεστική υπηρεσία του Λος Άντζελες σε θέματα προηγμένης τεχνολογίας.

Όπως επισημαίνει ο δασολόγος- ειδικός στις δασικές πυρκαγιές και ερευνητής του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων δρ Γαβριήλ Ξανθόπουλος, «το Πυροσβεστικό Σώμα και η Δασική Υπηρεσία γνωρίζουν το πρόγραμμα πρόβλεψης εξάπλωσης της πυρκαγιάς ΒΕΗΑVΕΡLUS αλλά δεν το χρησιμοποιούν επιχειρησιακά. Ένας από τους λόγους είναι η έλλειψη χαρτών με τα μοντέλα καύσιμης ύλης που χρειάζεται αυτό το λογισμικό ώστε να κάνει σωστές προβλέψεις».

Το πρόγραμμα αντιμετώπισης
Για να λειτουργήσουν σωστά τα προγράμματα πρόβλεψης εξάπλωσης της πυρκαγιάς οι αρμόδιοι θα έπρεπε να έχουν συντάξει ψηφιακούς χάρτες που περιγράφουν την καύσιμη ύλη των δασών. Έτσι, η έλλειψη πρόβλεψης σε συνδυασμό με το αλαλούμ μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών έκανε μια μικρή φωτιά που άρχισε από τα Δερβενοχώρια να γιγαντωθεί και να απανθρακώσει τον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας.

Το πρόγραμμα ΒΕΗΑVΕΡLUS είναι ένα σύστημα πρόγνωσης της συμπεριφοράς της φωτιάς που υπολογίζει την ταχύτητα εξάπλωσής της, το μήκος της φλόγας και άλλες πολύτιμες παραμέτρους για την αντιμετώπισή της από τις δυνάμεις πυρόσβεσης. Διατίθεται δωρεάν, δεν έχει μεγάλες απαιτήσεις σε υπολογιστική ισχύ και θεωρείται ιδιαίτερα αξιόπιστο. «Αν βάλεις στο πρόγραμμα σωστά στοιχεία, αυτό μπορεί να προβλέψει ποια εστία μπορεί να εξαπλωθεί νωρίτερα. Και έτσι να γνωρίζεις πού πρέπει να ρίξεις το βάρος των προσπαθειών σου», λέει ο δρ Κώστας Συνολάκης.


Και σύστημα εντοπισμού κεραυνών

ΑΠΟ ΤΗ δεκαετία του 1980 χρησιμοποιούνται τα προγράμματα πρόβλεψης εξάπλωσης της φωτιάς στις ΗΠΑ, αλλά και στη Γαλλία.

Λόγω του ότι στις ΗΠΑ οι περισσότερες πυρκαγιές προκαλούνται από κεραυνούς σε δάση, εδώ και χρόνια έχουν αναπτυχθεί υπερεξελιγμένα συστήματα εντοπισμού των κεραυνών, τα οποία αυτόματα προειδοποιούν ειδικά σώματα δασοκομάντος (smokejumpers). Μέσα σε ελάχιστο χρονικό από τη στιγμή που θα χτυπήσει ο κεραυνός και προτού εξαπλωθεί η φωτιά, οι δασοκομάντος επιβιβάζονται σε αεροπλάνα και ελικόπτερα και με αλεξίπτωτα πέφτουν στον τόπο της εστίας. Αν δεν μπορούν να τη θέσουν υπό έλεγχο, τότε ειδοποιούν για την προσέλευση αεροσκαφών.

Επιπλέον, σε περιοχές αυξημένης επικινδυνότητας, όπως η Καλιφόρνια, αναπτύσσονται δίκτυα από ανιχνευτές θερμότητας που είναι συνδεδεμένα με τους σταθμούς πυρόσβεσης.

Στην Ευρώπη, το αντίστοιχο σύστημα εντοπισμού κεραυνών έχει μικρότερη ακρίβεια και αξιοποιείται σε λίγες χώρες. Όσο για την Ελλάδα, έχει χρησιμοποιηθεί σε ελάχιστες περιπτώσεις.


Μεγάλη συναυλία για αναδάσωση και πράσινο στην Αθήνα

ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ συναυλία για την προστασία των δασών και των ελεύθερων χώρων θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή στις 19.30 στο Σύνταγμα, με την υποστήριξη των «ΝΕΩΝ», της «Ελευθεροτυπίας», της «Αυγής» και ραδιοφωνικών σταθμών. Σκοπός της συναυλίας, στην οποία θα συμμετάσχουν αφιλοκερδώς 24 καταξιωμένοι Έλληνες καλλιτέχνες και συγκροτήματα, είναι να ασκηθούν στους αρμοδίους πιέσεις ώστε να αναδασωθούν άμεσα τα καμένα, καθώς και να αξιοποιηθούν οι τελευταίοι μεγάλοι χώροι που θα μπορούσαν να γίνουν υποδοχείς πρασίνου στην Αττική.

Με την κατάλληλη φύτευση πνοή ανάσας για την Αθήνα θα μπορούσαν να αποτελέσουν το πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού έκτασης 5.300

στρεμμάτων, τα στρατόπεδα Χαϊδαρίου (πάνω από 3.000 στρέμμ.), ο Ελαιώνας (9.000 στρέμμ.), μεγάλοι και μικροί αδόμητοι χώροι στα Τουρκοβούνια (1.000 στρέμμ.)και το Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης «Αντώνης Τρίτσης» (1.000 στρέμμ.). Επιπλέον ζητείται η άμεση ενιαιοποίηση του Πάρκου Γουδί ως χώρος υψηλού πρασίνου, η οικολογική αναβάθμιση του παραλιακού μετώπου από τον Ιππόδρομο και το Μοσχάτο έως τη Βάρκιζα και η αποτελεσματική προστασία των ορεινών όγκων της Αττικής και των αδόμητων εκτάσεων στις παρυφές της πόλης από αυθαίρετες επεκτάσεις του αστικού ιστού. Τη συναυλία διοργανώνει το Ελληνικό Κοινωνικό Φόρουμ, η δημοτική κίνηση Αθήνα Ανοιχτή Πόλη, η ΑΔΕΔΥ, το ΕΚΑ και οι συμβασιούχοι πυροσβέστες, ενώ ανάμεσα στους καλλιτέχνες που θα δώσουν δυναμικό «παρών» είναι οι: Φοίβος Δεληβοριάς, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Χρήστος Θηβαίος, Γιάννης Κούτρας, Σωκράτης Μάλαμας, Λαυρέντης Μαχαιρίτσας, Μανώλης Μητσιάς, Θάνος Μικρούτσικος, Ορφέας Περίδης, Διονύσης Τσακνής, Ελένη Τσαλιγοπούλου, Σπυριδούλα, Μανώλης Φάμελλος, και πολλοί άλλοι.