Η επόμενη μέρα

Φτιάχνουν το παζλ για αναγέννηση της Πάρνηθας

Καμπανάκι για να αρχίσουν αμέσως τα έργα που θα αποτρέψουν τις πλημμύρες και τις λασπορροές σε περιοχές της Δυτικής Αττικής, αλλά και το ξέπλυμα του εδάφους χτυπούν 10 ειδικοί που μιλούν στα «ΝΕΑ».

Όσον αφορά την αναδάσωση, οι γνώμες διίστανται: Κάποιοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να δοθεί χρόνος για να υπάρξει φυσική αναγέννηση, άλλοι όμως εκτιμούν πως πρέπει να αρχίσει αμέσως.

Ωστόσο, ιδιαίτερος προβληματισμός επικρατεί για την αύξηση του πληθυσμού των εντόμων στο αστικό και περιαστικό πράσινο, ενώ το μόνο πρόβλημα από την πυρκαγιά της Πάρνηθας που δεν αντιμετωπίζεται, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι αυτό της σκόνης που θα μεταφέρεται στην Αθήνα από την τέφρα.


Εκπέμπουν SΟS για τις πλημμύρες – επείγον βήμα τα κορμοφράγματα

«ΤΑ ΕΡΓΑ για την αντιπλημμυρική προστασία πρέπει να γίνουν σε δύο διαφορετικά στάδια. Στο πρώτο στάδιο, που πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή αμέσως, επιβάλλεται να κοπούν οι κορμοί αρκετών δέντρων και να δημιουργηθούν κορμοφράγματα που θα σχηματίσουν κλίμακες στο έδαφος» επισημαίνει η Μαρία Μιμίκου, διευθύντρια του Εργαστηρίου Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. «Με αυτόν τον τρόπο δεν θα απογυμνωθεί το έδαφος της Πάρνηθας με τις πρώτες δυνατές βροχές – οι οποίες δεν γνωρίζουμε πότε θα έρθουν. Είναι σύνηθες φαινόμενο να ξεσπούν ξαφνικές μπόρες, μικρής διάρκειας αλλά μεγάλης έντασης, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Πρέπει να δημιουργηθούν επίσης κλαδοφράγματα. Να συγκεντρωθούν τα κλαδιά ώστε και αυτά να συγκρατούν τις ύλες και το χώμα. Σε δεύτερο στάδιο είναι απαραίτητο να καθαριστούν τα ρέματα από όλα τα σκουπίδια ώστε να μπορεί το νερό να ρέει χωρίς προβλήματα. Σε αντίθετη περίπτωση οι περιοχές κατά μήκος των ρεμάτων της Πάρνηθας απειλούνται από λασποπλημμύρες».

Λεκάνες για τη λάσπη
Ένα από τα μέτρα που δεν έχει αναφερθεί, αλλά κρίνεται ιδιαίτερα απαραίτητο από τους ειδικούς, είναι αυτό των λεκανών περισυλλογής λάσπης. «Αυτές οι λεκάνες συγκεντρώνουν τη λάσπη που κατέρχεται από τις πλαγιές του βουνού έτσι ώστε να μη θάβονται ολόκληρα σπίτια και να μην κλείνουν τα ρέματα όταν μετά τις πυρκαγιές έχουμε καταρρακτώδεις βροχές- για παράδειγμα στην Καλιφόρνια το 1983 είχαν χαθεί πάνω από 20 σπίτια. Ωστόσο, για να γίνουν σωστά αυτά τα έργα- στη βιβλιογραφία αναφέρονται ως debris basings- απαιτούνται διεξοδικές μελέτες που διαρκούν τουλάχιστον 4-5 μήνες, καθώς και ανάπτυξη μαθηματικών μοντέλων για να υπολογιστούν τα φορτία των λασπορροών. Επιπλέον, κατά τη διάρκεια των βροχοπτώσεων μηχανήματα θα πρέπει να βρίσκονται σε διαρκή επιφυλακή για να απομακρύνουν τη λάσπη από τις λεκάνες περισυλλογής, έτσι ώστε να μπορούν να δεχθούν αυτές που ακολουθούν» επισημαίνει ο δρ Κώστας Συνολάκης, αναπληρωτής καθηγητής Φυσικών Καταστροφών και Ακραίων Καιρικών Φαινομένων του Πανεπιστημίου Κρήτης. «Κάτι ακόμα που θα πρέπει να απασχολήσει τους αρμοδίους είναι η ΄΄αντοχή΄΄ του Κηφισού σε φορτία νερού και η κατάρτιση σχεδίων για πλημμύρες περιοχών, καθώς υπάρχουν ιδιαίτερα μεγάλες πιθανότητες να ξεπεραστεί το μάξιμουμ της ροής και να υπάρξουν πλημμύρες», λέει.

Και κλαδοπλέγματα
«Το μεγαλύτερο τμήμα των πετρωμάτων στην Πάρνηθα είναι ασβεστόλιθος, που σημαίνει ότι τα εδάφη που δημιουργούνται εκεί είναι ξηρά και παρεμποδίζουν την ανάπτυξη φυτών» λέει ο κ. Κώστας Κοσμάς, πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής κατά της Απερήμωσης και καθηγητής Εδαφολογίας στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο. «Έτσι, συνυπολογίζοντας την πρόσφατη καταστροφή, όταν έρθουν οι βροχές θα έχουμε μεγάλες απορροές υδάτων και τα εδάφη θα διαβρωθούν με πολύ γοργούς ρυθμούς. Για αυτούς τους λόγους είναι μείζονος σημασίας να γίνουν γρήγορα τα αντιδιαβρωτικά έργα ώστε να προλάβουμε το φθινόπωρο. Μία πρώτη λύση είναι η τοποθέτηση κλαδοπλεγμάτων και κορμοφραγμάτων στα σημεία με μεγάλη κλίση για να ανακόπτεται η ορμή του νερού που παρασύρει το έδαφος. Καλό θα ήταν επίσης να δημιουργηθούν ξηρολιθοδομές σε κάποια σημεία για να μειωθούν οι κλίσεις».


Στη Βουλή οι «καταιγίδες φονικών μικροσωματιδίων»

ΕΡΩΤΗΣΗ ΠΡΟΣ τον υπουργό ΠΕΧΩΔΕ κ. Σουφλιά κατέθεσε χθες, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Κωνσταντίνος Γείτονας, με αφορμή το δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ» για τις «Καταιγίδες φονικών μικροσωματιδίων» στην Αθήνα από την πυρκαγιά της Πάρνηθας.

«Είναι χαρακτηριστικό ότι το υπουργείο μετρά μόνο τα σωματίδια ΡΜ10 και όχι τα μικρότερα ΡΜ1-2,5, παρά το γεγονός ότι οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τη σοβαρότητα της κατάστασης», αναφέρει ο κ. Γείτονας και ερωτά τον υπουργό αν η κυβέρνηση μετά τις εξελίξεις και τα νέα δεδομένα προτίθεται να αναθεωρήσει τον σχεδιασμό σε σχέση με την πλήρη καταγραφή και την αποτελεσματική αντιμετώπιση επεισοδίων ρύπων νέας γενιάς.


Αναδάσωση φυσική ή τεχνητή

«Η ΑΠΟΨΗ ΜΟΥ είναι ότι δεν πρέπει να μας πιάνει άγχος για να βγάλουμε την ντροπή της πυρκαγιάς από πάνω μας… Στην επιστημονική κοινότητα υπάρχουν φόβοι για το ενδεχόμενο ενός νέου “βιασμού” του εθνικού δρυμού σε περίπτωση που εφαρμοστεί το “φύτεψε κι εσύ ένα δέντρο, μπορείς”», επισημαίνει η Μαργαρίτα Αριανούτσου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Οικολογίας και Ταξινομικής στο Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Επί της ουσίας δεν γνωρίζουμε αν το ελατόδασος μπορεί να αναγεννηθεί έπειτα από φωτιά. Τουλάχιστον, δεν υπάρχουν αναφορές στη διεθνή βιβλιογραφία. Ωστόσο, πιστεύω ότι πρέπει να δώσουμε μια πρώτη ευκαιρία στη φύση. Κατά την πρόσφατη επίσκεψή μου στο Μαίναλο, όπου είχε καεί ένα μεγάλο μέρος του ελατοδάσους πριν από 7 χρόνια, διαπίστωσα ότι στις καμένες περιοχές κοντά στους ενεργούς πυρήνες που είχαν απομείνει υπήρξε φυσική αναγέννηση. Για την περίπτωση της Πάρνηθας εκτιμούμε ότι από αυτούς του πυρήνες ελάτων που έχουν απομείνει μπορεί να γίνει βραδεία διασπορά των σπόρων- αρκεί βέβαια να μην απομακρύνουμε τη στάχτη και τη βιομάζα καθώς περιέχουν άλατα που λειτουργούν ως λίπασμα των φυτών. Επιπλέον οι θαμνώδεις κέδροι που συνήθως φύονται κάτω από τα έλατα μπορεί να αναβλαστάνουν χωρίς να χρειαστεί να παρέμβουμε και έτσι δημιουργούν το κατάλληλο έδαφος για τη φυσική αναγέννηση του ελατοδάσους».

Αντίθετη άποψη εκφράζει ο δρ Παναγιώτης Σίσκος, καθηγητής Χημείας Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Αθηνώνπου μιλάει για «άμεση δεντροφύτευση της καμένης έκτασης».

«Η αναδάσωση είναι απαραίτητη. Η συστηματική δεντροφύτευση της περιοχής αποτελεί τη μοναδική λύση στο πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί. Το δάσος που κάηκε συνέβαλλε αποφασιστικά στο φιλτράρισμα του αέρα, στη βελτίωση της ποιότητάς του. Δεν πρέπει να χάσουμε ούτε μία ημέρα, ούτε ώρα. Αναδάσωση τώρα, παντού, φυσική ή τεχνητή. Αυτό πρέπει να γίνει», αναφέρει ο δρ Π. Σίσκος.

«Τεράστιο εθνικό πάρκο»
«Θα πρέπει οι δασικές εκτάσεις του δάσους της Φυλής, των δύο δασών που είναι στον βόρειο τομέα της Πάρνηθας, καθώς και του δημόσιου πλέον δάσους του Τατοΐου να ενταχθούν στον εθνικό δρυμό και να αποτελέσουν ένα τεράστιο εθνικό πάρκο», λέει ο Ιωάννης Σφήκας, επίτιμος πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας της Φύσης.

«Με αυτό τον τρόπο θα πετύχουμε τους εξής στόχους: Πρώτα πρώτα θα είμαστε σίγουροι ότι το υπόλοιπο δάσος δεν κινδυνεύει από ανθρώπινες δραστηριότητες, από την επέκταση της πόλης, από τη μετατροπή του σε βοσκοτόπια, από την κατασκευή κτισμάτων στο εσωτερικό του. Ο δεύτερος στόχος έχει να κάνει με την προστασία της βιοποικιλότητας των δασών αυτών. Οι φορείς διαχείρισης των εθνικών δρυμών έχουν συνήθως εξειδικευμένους επιστήμονες, βιολόγους, βοτανολόγους, κτηνιάτρους, γεωπόνους κ.λπ. Καταγράφουν τα είδη της χλωρίδας και της πανίδας, παρακολουθούν την εξέλιξή τους, παρεμβαίνουν όποτε χρειάζεται για την προστασία τους, δημιουργούν πρότυπα εκτροφεία για ορισμένα είδη. Ειδικά το δημόσιο πλέον δάσος του Τατοΐου έχει όλες τις προϋποθέσεις- πυκνή βλάστηση, άφθονη τροφή- για να φιλοξενήσει πολλά είδη».

Το πρόβλημα της σκόνης
Πάντως όπως επισημαίνει ο περιβαλλοντολόγος μηχανικός Δημήτρης Λάλας το πρόβλημα των μικροσωματιδίων και της σκόνης που μεταφέρονται από τις καμένες εκτάσεις της Πάρνηθας στην Αθήνα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αμέσως. «Αν και μια καλή βροχή κάνει τη σκόνη να κολλάει στις σταγόνες και να μεταφέρεται στο έδαφος, σύντομα ξεραίνεται και μπορεί πάλι να ξαναμπεί στην κυκλοφορία του αέρα», λέει.


Καμπανάκι για νέα… καψώνια από τη ΔΕΗ

Επενδύσεις τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ χρειάζεται να γίνουν στο δίκτυο διανομής της ΔΕΗ προκειμένου να εκσυγχρονισθεί και να ενισχυθεί, σύμφωνα με τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.

Η ΡΑΕ εκφράζει μάλιστα φόβους ότι οι βλάβες που εμφανίσθηκαν την εβδομάδα που πέρασε, θα επαναληφθούν μέσα στον Ιούλιο και δεν είναι τυχαίο ότι χθες- σε συνθήκες υψηλών αλλά όχι ακραίων θερμοκρασιών- σημειώθηκε έκρηξη σε μετασχηματιστή του δικτύου χαμηλής τάσης στο κέντρο της Αθήνας.

Η Ανεξάρτητη Αρχή εκτιμά ότι πολλά από τα προβλήματα που εμφανίστηκαν τις ημέρες του καύσωνα θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, αν την τελευταία τριετία είχαν υλοποιηθεί έστω κάποια από τα έργα εκσυγχρονισμού του ηλεκτρικού δικτύου της χώρας.

Το δίκτυο διανομής
Όπως εκτιμούν στελέχη της ΡΑΕ, μία από τις βασικές ελλείψεις του δικτύου διανομής της ΔΕΗ είναι οι ηλεκτρονικοί μετρητές, που σκοπό έχουν να παρακολουθούν την κατανάλωση ηλεκτρισμού. Και αυτό καθώς οι μετρητές βοηθούν εγκαίρως τον διαχειριστή του συστήματος, που έχει ανά πάσα στιγμή «on line» ενημέρωση για τη ζήτηση των φορτίων, να κάνει τις κατάλληλες κινήσεις ώστε να διοχετεύει την ενέργεια στους καταναλωτές από διαφορετικά σημεία και όχι συνεχώς από τους ίδιους μετασχηματιστές. Όπως φάνηκε στην πρόσφατη κρίση, η συνεχής χρήση των ίδιων μετασχηματιστών προκαλεί καταπόνηση με αποτέλεσμα πολλοί να «υποκύψουν» στην υπερφόρτιση, προκαλώντας εκατοντάδες βλάβες και πολύωρες διακοπές ρεύματος σε διάφορες περιοχές της χώρας. Μπορεί η τοποθέτηση ηλεκτρονικών μετρητών και στα 7,5 εκατομμύρια των πελατών της ΔΕΗ να υπολογίζεται ότι θα κοστίσει γύρω στα 400 εκατ. ευρώ, ωστόσο με τέτοιες συσκευές είναι εφοδιασμένα τα περισσότερα ηλεκτρικά συστήματα της Δυτικής Ευρώπης. Χωρίς αυτούς, βλάβες, μικρές διακοπές και μπλακ άουτ θα είναι στην ημερησία διάταξη όποτε η κατανάλωση ρεύματος αυξάνεται, επισημαίνει στέλεχος της Ανεξάρτητης Αρχής.

Μια άλλη προτεραιότητα για τη ΔΕΗ, σύμφωνα με τη ΡΑΕ, είναι η υποβρύχια σύνδεση των Κυκλάδων με το διασυνδεδεμένο σύστημα. Πρόκειται για έργο που ήδη έχει δρομολογηθεί, έχει ενταχθεί στη Μελέτη Ανάπτυξης Συστήματος Μεταφοράς και έχουν κατατεθεί οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων στο ΥΠΕΧΩΔΕ. Το ύψος της επένδυσης υπολογίζεται σε 250-300 εκατ. ευρώ.

Απαραίτητες θεωρεί επίσης η ΡΑΕ τις επενδύσεις σε έργα ενίσχυσης του δικτύου, ιδιαίτερα σε καλωδιώσεις και μετασχηματιστές μέσης και χαμηλής τάσης, καθώς και στη δημιουργία κέντρων κατανομής φορτίου. Η χρηματοδότηση του όλου προγράμματος μπορεί να προέλθει, σύμφωνα με τη ΡΑΕ, από το Δ΄ ΚΠΣ.


e-οργή.gr για την οικολογική καταστροφή

Με όπλο το πληκτρολόγιο, οι bloggers και οι χρήστες του Ίντερνετ οργανώνουν μαζικές κινητοποιήσεις εκφράζοντας την αγανάκτησή τους για την οικολογική καταστροφή στην Πάρνηθα.

Επόμενος στόχος είναι οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις του Πρωθυπουργού, των υπουργών και άλλων δημόσιων φορέων από e-mail πολιτών που επιμένουν στο σύνθημα: «Αναδάσωση τώρα!». «Ως πρώτη αντίδραση προτείνουμε να στείλουμε ένα e-mail με κοινό περιεχόμενο προς υπουργεία, πολιτικά κόμματα, πολιτικούς, φορείς, τοπική αυτοδιοίκηση, υπηρεσίες κ.λπ., που θα αποσταλούν την ίδια στιγμή για να φανεί η μαζικότητα της διαμαρτυρίας». Το παραπάνω μήνυμα που κοινοποιήθηκε αρχικά στο blog με τίτλο «Αθήνα- Οδηγός Επιβίωσης» έχει κάνει τον γύρο του ελληνικού Διαδικτύου.

Ενδεικτικό της οργάνωσης των bloggers είναι πως έχει ήδη συμφωνηθεί ένα κείμενο-πρότυπο-

ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΣ ΜΕ Ε-ΜΑΙL

Στόχος τους οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις του Πρωθυπουργού, των υπουργών και άλλων δημόσιων φορέων

το οποίο ωστόσο δεν είναι υποχρεωτικό- για όσους επιθυμούν να συμμετάσχουν στην κινητοποίηση, ενώ λεπτομερής λίστα με τα e-mail των αποδεκτών (Πρωθυπουργός, υπουργοί, βουλευτές, ευρωβουλευτές κ.λπ.) έχει ήδη αναρτηθεί στο Ίντερνετ. Προσοχή όμως, τονίζει ο δημιουργός του blog Μάνος, «καθένας πρέπει να βάλει τον δικό του τίτλο, ώστε ο αποδέκτης να μην ξέρει το περιεχόμενο»! Συγκέντρωση σήμερα
Σήμερα οι bloggers θα κλείσουν τους υπολογιστές τους και θα βγουν έξω από τον «εικονικό κόσμο τους», όπως οι ίδιοι λένε. Προορισμός τους το θέατρο «Αλίκη», στον Πεδίον του Άρεως, όπου και θα συναντηθούν ώστε να προγραμματίσουν τις ενέργειες των επόμενων ημερών. Συντονιστής, το blog με τίτλο «Αναδάσωση» που έκανε την εμφάνισή του μόλις μία ημέρα έπειτα από την εκδήλωση της πυρκαγιάς. Παράλληλα, γίνεται έκκληση προς γεωπόνους, δασοπόνους και άλλους ειδικούς να παρευρεθούν στην ανοιχτή συζήτηση για την καλύτερη ενημέρωση και οργάνωσή τους. Φωτιά έχουν πάρει τις τελευταίες ημέρες σε δεκάδες forum και οι on-line συζητήσεις για τις επιπτώσεις της πυρκαγιάς. Δεν είναι μάλιστα λίγοι αυτοί που ανεβάζουν στο Ίντερνετ φωτογραφίες της Πάρνηθας, οι οποίες συνοδεύονται από σχόλια όπως «θυμάσαι;». Επιπλέον, αίσθηση προκαλεί και το αίτημα του ιστολόγου Χάρη Καλλέργη προς τους αρμοδίους να κρατήσουν ενεργή την ηλεκτρονική διεύθυνση που είναι αφιερωμένη στον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας (http://www. parnitha-np. gr/), «έτσι ώστε οι επόμενες γενιές να είναι σε θέση να συγκρίνουν αυτό που υπήρχε με αυτό που τους στερήσαμε».


Εθελοντικό κίνημα για την προστασία των δασών

ΑΡΚΕΙ ΚΑΝΕΙΣ να κάνει μια βόλτα στο Ίντερνετ για να ενημερωθεί για τις κινητοποιήσεις που έχουν προγραμματίσει οργανώσεις και φορείς. Μάλιστα, στις περισσότερες των περιπτώσεων οι συντονιστές δεν αρκούνται μόνο στην απλή πληροφόρηση αλλά στέλνουν e-mail-αλυσίδες για να πληροφορήσουν όσο περισσότερους πολίτες μπορούν. Κοινός στόχος όλων είναι, όπως οι ίδιοι λένε, να δημιουργηθεί ένα εθελοντικό κίνημα ενεργών πολιτών που θα πάρουν στα χέρια τους την προστασία των δασών και την αναδάσωση των καμένων περιοχών.


Έκαιγαν για ώρες ανενόχλητες

Περισσότερα από 20 χιλιόμετρα δασικής έκτασης αποτέφρωσαν «ανενόχλητες» οι δύο μεγάλες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν το πρωί της 28ης Ιουνίου στην Πάρνηθα και το Πήλιο. Την ίδια στιγμή μάλιστα, που οι Αμερικανοί ειδικοί της ΝΑSΑ είχαν μέσω δορυφόρου πλήρη επίγνωση για το τι συνέβαινε στις δύο περιοχές, στην Ελλάδα οι πυροσβεστικές δυνάμεις έδειχναν ότι δεν είχαν αντιληφθεί την επικινδυνότητα των πυρκαγιών, οι οποίες κινούνταν προς τα ανατολικά.
Κι ενώ οι φωτιές έκαιγαν από το πρωί σε μικρές εστίες στον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας και στο πευκόφυτο Πήλιο, οι αρχές κινητοποιήθηκαν πολλές ώρες αργότερα- όταν άρχισε να σουρουπώνειμε αποτέλεσμα να αποτεφρωθούν δεκάδες χιλιάδες στρέμματα και στους δύο νομούς. Τελικά μόλις χθές ύστερα από 7 ημέρες οι δύο φωτιές τέθηκαν υπό μερκό έλεγχο.

Οι φωτογραφίες που τράβηξαν οι αμερικανικοί δορυφόροι Αqua και Τerra στις 11.50

το πρωί της 28ης Ιουνίου και στις 11.25 το

20 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ ΔΑΣΟΥΣ

κάηκε μέσα σε λίγες ώρες, πριν επέμβουν οι πυροσβέστες κι ενώ οι φωτιές είχαν εντοπιστεί από δορυφόρο της ΝΑSΑ

πρωί της 2ας Ιουλίου δείχνουν την έκταση των ταυτόχρονα καμένων εκτάσεων στην Αττική και τη Μαγνησία. Επιβεβαιώνουν μάλιστα το γεγονός ότι ο χρόνος αντίληψης των πυρκαγιών και δράσης των πυροσβεστικών δυνάμεων ήταν ίδιος και στις δύο περιπτώσεις.

Άρχισαν ταυτόχρονα
«Από την εξέταση των φωτογραφιών που λάβαμε από τους αμερικανικούς δορυφόρους, φαίνεται ότι οι πυρκαγιές εκδηλώθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα και με τη βοήθεια των δυτικών ανέμων που έπνεαν, κινούνταν ανατολικά», λέει στα «ΝΕΑ» ο δρ Νικόλαος Σηφάκις που είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Και προσθέτει ότι «τις επόμενες μέρες θα επεξεργαστούμε με αυτόματες μεθόδους εικόνες υψηλότερης ανάλυσης που θα δώσουν με ακρίβεια το ποσοστό και την έκταση της καμένης γης».

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι παρά τις εκκλήσεις του Ινστιτούτου Διαστημικών Εφαρμογών από το έτος 2000, δεν υπάρχει ακόμη σήμερα εγκατεστημένο σύστημα επιχειρησιακής αξιοποίησης δορυφορικών δεδομένων για την προετοιμασία, τον σχεδιασμό, την αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών και την αξιολόγηση των ζημιών απ΄ αυτές στην Ελλάδα.

● Σε αεροφωτογράφηση των περιοχών που έχουν καεί στην Πάρνηθα προχώρησε το υπουργείο Εθνικής Άμυνας με αεροφωτογραφικά μέσα του Στρατού Ξηράς.


Αγανάκτηση για την aνευθυνότητα

ΚΑΤΑΚΛΥΣΤΗΚΑΝ τα «ΝΕΑ» από επιστολές πολιτών για την πυρκαγιά στο βουνό της Πάρνηθας, οι οποίες είναι ενδεικτικές της αγανάκτησης και της οργής των Αθηναίων για την τεράστια οικολογική καταστροφή. Η εφημερίδα θα συνεχίσει και τις επόμενες ημέρες να δημοσιεύει επιστολές.

Ήταν θέμα χρόνου
● Ο δάσκαλος κ. Γιώργος Αρχοντάκης, κάτοικος Παλαιάς Πεντέλης, γράφει για τη φωτιά στην Πάρνηθα: «Για όλους εκείνους που το 1995 κυρίως έζησαν τις καταστρεπτικές πυρκαγιές της Πεντέλης, τα όσα συνέβησαν στην Πάρνηθα τις τελευταίες μέρες ήταν απλά αναμενόμενα. Ήταν θέμα χρόνου. Όπως επίσης αναμενόμενα ήταν και τα όσα συνήθως ακολουθούν και αναφέρονται σε δήθεν απόδοση ευθυνών». Ανικανότητα και αδιαφορία αρμοδίων!
● Για πολιτικές και ατομικές ευθύνες κάνει λόγο στην επιστολή του ο κ. Ελευθέριος Μπρούσαλης: «Καύσωνας; Πυλώνες της ΔΕΗ; Εμπρηστές; Οικοπεδοφάγοι; Σκοπιμότητες; Ό,τι και όποιος και να έχει αναμειχθεί στις… κατά σύμπτωση 150 εστίες φωτιάς σε δύο μόλις ημέρες σε όλη την Ελλάδα, το μόνο που απορρέει είναι η ανικανότητα και η αδιαφορία των αρμοδίων! Ας αναλάβουμε τις ευθύνες μας, πριν οδηγηθούμε σε ολικό πια αδιέξοδο». Εθνικό πένθος
● Ο κ. Γιάννης Σεφεριάδης γράφει για τη μικροαστική καταστροφή στην Πάρνηθα, για τον μεγάλο «εθνικό ποιητή» με το όνομα Εθνικός Δρυμός της Πάρνηθας που πέθανε: «Σπουδαίος μουσικός, γλύπτης, γνήσιος πατριώτης, αλλά προπάντων ανθρωπιστής, υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους συνδέσμους του ανθρώπου με την πολιτιστική και ιστορική κληρονομιά του τόπου. Έργα του το μοναδικό δάσος κεφαλληνιακής ελάτης, αλλά και δείγμα της υψηλής γλυπτικής του οι απόκρημνες καταπράσινες πλαγιές».

Προτάσεις αναδάσωσης
● Για άμεση δενδροφύτευση στο βουνό της Πάρνηθας κάνει λόγο στην επιστολή του ο κ. Εμμανουήλ Ντούρλιας, αρχιτέκτων μηχανικός: «Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η αναδάσωση πρέπει να ακολουθήσει τους ρυθμούς που επιβάλλει η φύση και ότι αυτοί είναι ιδιαίτερα αργοί για την ήδη επιβαρημένη ατμόσφαιρα στην Αττική. Παράλληλα λοιπόν με τον σωστό προγραμματισμό της αναδάσωσης πρέπει άμεσα να ξεκινήσει η φύτευση σε όλους τους χώρους που έχουν χαρακτηριστεί ως πάρκα σε αναμονή. Τα πάρκα που θα δημιουργηθούν όμως πρέπει να ανταποκρίνονται στο μέγα ζητούμενο της αποκατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος. Χώμα και δέντρα μόνο σε συνδυασμό με έναν ταμιευτήρα νερού- ίσως με τη μορφή μιας λίμνης- επαρκούν».

Υποβάθμιση της Αττικής
● Η κ. Αλεξάνδρα- Μαρία Τράγκα, φοιτήτρια Πολιτικών Επιστημών και Δημόσιας Διοίκησης Αθήνας, γράφει για το υποβαθμισμένο πια βιοτικό επίπεδο της Αττικής: «Οι περιοχές γύρω από την Πάρνηθα, όπως οι Θρακομακεδόνες και το Μενίδι, θα πλημμυρίσουν, καθώς τα δέντρα που κάηκαν δεν θα συγκρατούν πλέον το νερό από τις βροχές. Το ποσοστό οξυγόνου θα μειωθεί και οι ρύποι θα αυξηθούν. Το βιοτικό επίπεδο της Αττικής θα υποβαθμιστεί».


Τρέχει να προλάβει τον Σεπτέμβριο για τις πλημμύρες

ΣΕ ΕΞΑΓΓΕΛΙΕΣ ότι τα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα θα υλοποιηθούν μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ η αναδάσωση θα πραγματοποιηθεί από τον Νοέμβριο έως και τον Φεβρουάριο προέβη χθες ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Γιώργος Σουφλιάς. Η απόφαση για τη λήψη μέτρων για την αναδάσωση των καμένων δασικών εκτάσεων στην Πάρνηθα και άλλες περιοχές της χώρας, καθώς και για αποζημιώσεις προς τους πυροπαθείς, πάρθηκε χθες κατά τη συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής, ενώ αποφασίστηκε επίσης ότι ο κ. Σουφλιάς θα έχει τον συντονιστικό ρόλο για την εφαρμογή των

ΒΛΕΠΕ… ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ

«Καλές οι εξαγγελίες αλλά ας θυμηθούμε τη Χαλκιδική: κάηκε πέρυσι- ακόμα τα αντιπλημμυρικά»…

μέτρων που εξαγγέλθηκαν. Ο υπουργός Περιβάλλοντος δήλωσε επίσης ότι προέχει η χαρτογράφηση των καμένων περιοχών.

«Ο υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Σουφλιάς δήλωσε τι ακριβώς πρέπει να γίνει. Είπε ότι προέχει η χαρτογράφηση των περιοχών που καταστράφηκαν, η αναδάσωση, αλλά και τα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα. Σε ό,τι αφορά τα αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα, υπογράμμισε ότι θα πρέπει μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου, πριν αρχίσουν οι μεγάλες βροχές, να υλοποιηθούν, ενώ σε ό,τι αφορά την αναδάσωση τόνισε ότι θα αρχίσει τον Νοέμβριο και θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως το Φεβρουάριο. Όλα αυτά ακούγονται θαυμάσια. Συμφωνώ πλήρως. Όμως εγώ αντί άλλων σχολίων παραθέτω τη δήλωση δημάρχου από την περιοχή της Χαλκιδικής. Είπε λοιπόν ο δήμαρχος ότι αυτές τις ημέρες δημοπρατούνται τα αντιπλημμυρικά έργα στη περιοχή του. Έναν ολόκληρο χρόνο μετά την καταστροφική πυρκαγιά….», λέει ο κ. Δημήτρης Νταλλής, καθηγητής στο Τμήμα Οικολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

«Κανονικά τα αντιπλημμυρικά έργα έπρεπε να είχαν ξεκινήσει… χθες. Ελπίζουμε να μην υπάρξουν οι καταρρακτώδεις βροχές του Ιουλίου και υποστούμε καταστροφές από πλημμύρες. Το πιο απλό είναι να τοποθετήσουν κορμούς ξύλων, κορμοφράγματα όπως τα λένε, αλλά αυτό πρέπει να γίνει άμεσα», λέει ο διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace κ. Νίκος Χαραλαμπίδης.

«Ζει σε άλλον πλανήτη»
«Οι εξαγγελίες της κυβέρνησης για την καταστροφή της Πάρνηθας είναι σε καλό δρόμο. Όμως: μιλάμε για τουλάχιστον 20 χιλιάδες στρέμματα καμένης έκτασης που χρειάζονται δεκάδες χιλιάδες δενδρύλλια για να υπάρξει πραγματική αναδάσωση ενώ οι πλαγιές θα πρέπει να γεμίσουν από αντιδιαβρωτικά έργα κάθε λίγα μέτρα ώστε να μην ξεπλυθεί το χώμα. Αυτό μεταφράζεται σε χιλιάδες εργατοώρες. Και ενώ όλες αυτές οι εξαγγελίες μοιάζουν εντυπωσιακές επικοινωνιακά, μάλλον αυτός που τις έκανε ζει σε άλλον πλανήτη», αναφέρει ο κ. Χαραλαμπίδης.
Στον εισαγγελέα βίντεο της φωτιάς

ΒΙΝΤΕΟ που τράβηξε από το κινητό του τηλέφωνο κάτοικος της περιοχής των Δερβενοχωρίων και δείχνει τη φωτιά στην Πάρνηθα λίγα μόνο λεπτά μετά το ξέσπασμα της πυρκαγιάς την περασμένη Πέμπτη, παραδόθηκε χθες στον προϊστάμενο της Εισαγγελίας. Όπως αναφέρει ο πρώην δήμαρχος Δερβενοχωρίων, κ. Ευάγγελος Αγάθης, ο οποίος συνόδευσε τον δημότη στην Εισαγγελία της Αθήνας, πρόκειται για ένα βίντεο που δείχνει τον πυλώνα της ΔΕΗ απ΄ όπου, όπως υποστηρίζεται, ξεκίνησε η πυρκαγιά. «Στις εικόνες δεν φαίνεται κανένας άνθρωπος, παρά μόνο η φωτιά που έκαιγε δεξιά κι αριστερά από τον πυλώνα, 20-25 λεπτά από τη στιγμή που ξέσπασε. Επιπλέον, μπορεί κανείς να διακρίνει και τη φορά του ανέμου», λέει στα «ΝΕΑ». Συμπληρώνει δε ότι μέσα από το βίντεο αποκαλύπτεται ότι το πρώτο αεροσκάφος της Πυροσβεστικής έφτασε με καθυστέρηση 40- ίσως και περισσότερων- λεπτών. «Η πρώτη κλήση στην Πυροσβεστική έγινε στις 19.30 και το αεροσκάφος έφτασε στις 20.40». Ο βασικός λόγος για τον οποίο, όπως λέει ο κ. Αγάθης, αποφασίστηκε να παραδώσουν το συγκεκριμένο βίντεο στη Εισαγγελία Πρωτοδικών, ήταν γιατί κάθε στοιχείο μπορεί να βοηθήσει στις έρευνες των αρχών. «Δεν είναι το μόνο βίντεο που υπάρχει. Είμαι σίγουρος ότι πολλοί είναι αυτοί που έχουν καταγράψει στα κινητά τους τηλέφωνα τις εικόνες της καταστροφής. Θεωρώ όμως ότι θα πρέπει να προσκομίσουν όλα αυτά τα στοιχεία στους αρμόδιους, για να έχουμε επιτέλους κάποια απάντηση».

Από την πλευρά της, η Εισαγγελία θεώρησε αρχικά το συγκεκριμένο βίντεο σημαντικό εύρημα. Για να αξιοποιηθεί και να διαπιστωθεί τι ακριβώς έδειχναν οι εικόνες, εστάλη στο Ανακριτικό της Πυροσβεστικής. Η Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών, κ. Ελένη Ράικου, η οποία έχει αναλάβει την εποπτεία του προανακριτικού έργου της Πυροσβεστικής για τη φωτιά στην Πάρνηθα, είδε χθες το βίντεο, που κατά πληροφορίες δεν θεωρήθηκε τόσο σημαντικό όσο αρχικά είχε εκτιμηθεί.


«Μέτρα για την αύξηση πληθυσμού των εντόμων στην Αθήνα»

«ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ πιθανό λόγω της καταστροφής στην Πάρνηθα να υπάρξει κατά την επόμενη περίοδο αύξηση του πληθυσμού παρασίτων εντόμων στο αστικό πράσινο της Αθήνας, όπως μελίγκρες, κάμπιες πεύκου και άλλα έντομα που πλήττουν ευκαλύπτους, μυρτιές και κυπαρίσσια», αναφέρει ο δρ Πάνος Πετράκης από το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικών Ερευνών. «Γι΄ αυτό ένα από τα πρώτα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν είναι η δημιουργία ενδιαιτημάτων για τα πτηνά που είναι φυσικοί εχθροί των εντόμων. Η μαρσαλίνα, για παράδειγμα, που πλήττει τα πεύκα του Λεκανοπεδίου έχει αναπτυχθεί σε τέτοιο βαθμό, γιατί έχουν φύγει οι φυσικοί της εχθροί- κοντοπόδαρος, δενδροβάτης. Με κανέναν τρόπο όμως δεν θα πρέπει να γίνουν ψεκασμοί, ιδίως από τη στιγμή που μιλάμε για αύξηση πληθυσμού εντόμων σε αστικό περιβάλλον, καθώς τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται είναι ανθυγιεινά».

Όσον αφορά την κατάσταση στην Πάρνηθα, ο δρ Πετράκης επισημαίνει ότι τα ξερά και τα καμένα ξύλα δεν πρέπει επ΄ ουδενί να απομακρυνθούν από την περιοχή, καθώς σε αυτά αναπτύσσονται τα σαπροξυλοφάγα έντομα, τα οποία αποτελούν το 1/3 του πληθυσμού των εντόμων ενός δάσους και βοηθούν στη φυσική αναγέννηση των φυτών, αλλά και στην καλή εξέλιξη της αναδασωμένης περιοχής.

Για τα ελάφια
«Πρέπει να αφήσουμε τη φύση να κάνει τη δουλειά της. Όσον αφορά τα ελάφια, δεν πρέπει να μετατραπούν σε οικόσιτα. Εννοώ ότι για να συνεχίσει ο κύκλος της ζωής τους θα πρέπει να συνεχίσουν να ψάχνουν για την τροφή τους. Ήδη γίνονται οι πρώτες προσπάθειες από το δασαρχείο, ώστε να απομακρυνθούν από τις περιοχές που είναι κοντά στην πόλη, προς τον βορρά της Πάρνηθας. Οφείλουμε να κατανοήσουμε ότι πρόκειται για εθνικό δρυμό και όχι άλσος», επισημαίνει ο κ. Παναγιώτης Λατσούδης, υπεύθυνος εκστρατείας WWF Ελλάς για τα ελάφια της Πάρνηθας.


[ ΓΝΩΜΗ ] Το έλλειμμα της πρόληψης και οι φυσικές καταστροφές

Η Γη θερμαίνεται. Το κλίμα αλλάζει. Η χώρα μας ήδη υφίσταται τις συνέπειες της υπερθέρμανσης, με τη μορφή της συχνότερης εμφάνισης ακραίων φυσικών φαινομένων. Ο θερμός και άνυδρος χειμώνας, οι έντονες καταιγίδες την άνοιξη, ο ασυνήθιστα παρατεταμένος καύσωνας από την αρχή ακόμη του καλοκαιριού δεν είναι παρά εκδηλώσεις της απορρύθμισης του κλίματος. Που σημαίνει ότι στο εξής πρέπει να συνηθίσουμε στην ιδέα να ζούμε με περισσότερους φυσικούς κινδύνους. Όπως μάθαμε να συνυπάρχουμε με τους σεισμούς, έτσι πρέπει στο μέλλον να μάθουμε να ζούμε και με την ξηρασία, τη λειψυδρία, τις πλημμύρες και τις δασικές πυρκαγιές.

Η κλιματική αλλαγή προϋποθέτει πολιτική αλλαγή. Για να επιβιώσουμε, πρέπει να προσαρμοστούμε στη νέα πραγματικότητα.

Το σύνολο σχεδόν της δημόσιας κριτικής για τις καταστροφές από τις πρόσφατες εκτεταμένες πυρκαγιές επικεντρώθηκε στην πλήρη ανετοιμότητα και στην άνευ προηγουμένου ανικανότητα του κράτους να επέμβει… πυροσβεστικά. Ο Πρωθυπουργός απάντησε με τη γνωστή πια όσο και φτηνή τακτική της μετάθεσης των ευθυνών. Πρώτα φταίει ο… καιρός. Άσχετα αν η αλλαγή δεν ήρθε ούτε αιφνιδιαστικά ούτε όμως και απροειδοποίητα. Και μετά, φταίνε οι… προηγούμενοι. Άσχετα αν έπειτα από 3 χρόνια «νέας διακυβέρνησης» η μετάθεση ευθυνών στο παρελθόν αποτελεί κραυγαλέα παραδοχή της απόλυτης κυβερνητικής αδράνειας και της πλήρους ανυπαρξίας έργου!

Τέλος, η κυβέρνηση απάντησε στις εύλογες επικρίσεις σύσσωμης της κοινής γνώμης, με υποσχέσεις για την αναδάσωση των καμένων περιοχών. Έχοντας όμως στον τομέα αυτόν ιδιαίτερα βεβαρημένο παρελθόν. Καθώς οφείλει να εξηγήσει πώς συμβιβάζονται οι σημερινές υποσχέσεις της με τη «δασοκτόνο» τροποποίηση του άρθρου 24 του Συντάγματος! Καθώς και με την προχτεσινή της απόπειρα να καταθέσει τροπολογία για να προστατεύσει τα… αυθαίρετα, αντί των απειλούμενων από αυτά δασικών περιοχών. Αλλά η οφειλόμενη από την κυβέρνηση εξήγηση εντάσσεται μάλλον στη σφαίρα της επικοινωνιακής της πολιτικής, στην οποία ειδικεύεται με πολύ καλές, πρέπει να παραδεχτούμε, επιδόσεις. Τις οποίες δεν έχει επιδείξει καθόλου στον κρίσιμο τομέα της προστασίας των δημόσιων αγαθών…

Όσο όμως η συζήτηση στρέφεται γύρω από την καταστολή τόσο αδικείται η σημαντικότερη ίσως παρέμβαση που ανήκει στην ευθύνη της πολιτικής προστασίας: η πρόληψη των φυσικών καταστροφών.

Η πρόληψη χρειάζεται επενδύσεις. Τόσο σε ειδικευμένο προσωπικό όσο και σε μέσα. Οι οποίες στην εποχή της… επανίδρυσης του κράτους έγιναν θυσία στον βωμό της…
απογραφής

Που για τις δασικές πυρκαγιές έχει τεράστια σημασία. Πρώτα γιατί μειώνει τον κίνδυνο να συμβούν πυρκαγιές. Δεύτερον, γιατί συμβάλλει στην ευκολότερη πυροσβεστική επέμβαση. Και τέλος γιατί εμποδίζει την επέκταση της πυρκαγιάς, μειώνοντας τις εκ των υστέρων επιπτώσεις της καταστροφής. Η διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών σε κατάλληλες θέσεις, η καλή φύλαξη των δασών και ο έγκαιρος καθαρισμός τους από τα λογής εύφλεκτα και δυνάμει αναφλέξιμα υλικά αποτελούν σημαντικότατες προληπτικές δράσεις στον αγώνα για την προστασία και τη διάσωση του δασικού μας πλούτου.

Βέβαια η πρόληψη χρειάζεται επενδύσεις. Τόσο σε ειδικευμένο προσωπικό όσο και σε μέσα. Οι οποίες στην εποχή της… επανίδρυσης του κράτους έγιναν θυσία στον βωμό της… απογραφής. Το κόστος της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών, όπως και μια σειρά από δαπάνες που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος, θεωρήθηκαν έλλειμμα για τον προϋπολογισμό. Ένα έλλειμμα που συντηρούσε αδικαιολόγητα το… σπάταλο κράτος των προηγούμενων κυβερνήσεων.

Η Πάρνηθα, το Πήλιο, ο Πόρος, η Κασσάνδρα… Απτές αποδείξεις μιας… συνετής πολιτικής μείωσης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Και ταυτόχρονα τα μεγάλα ελλείμματα στον εθνικό πλούτο, που αφήνει πίσω της η κυβέρνηση Καραμανλή!

Ο Γιάννης Α. Μυλόπουλος είναι καθηγητής στον Τομέα Υδραυλικής και Τεχνικής Περιβάλλοντος της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης