[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Οι «ύβρεις» και η ύβρις

Και ξαφνικά η κυβερνητική παράταξη θυμήθηκε τον «πολιτικό πολιτισμό». Επί τριάμισι χρόνια αυτή η προγραμματική πομφόλυξ ήταν απούσα από τον λόγο και την πράξη της. Επιστρατεύεται τώρα που το σκάνδαλο των ομολόγων εγκαταστάθηκε και θεριεύει σαν πολιτική Λερναία Ύδρα, που η αξιοπιστία της κυβέρνησης έχει οριστικά κλονιστεί (ακόμα και στα μάτια εκείνων που σκέφτονται να την ξαναψηφίσουν), τώρα που οι δημοσκοπήσεις εκδικούνται αυτούς που τις ανήγαγαν στη μόνη πυξίδα δράσης. Τη στιγμή της αισθητής αλλά διάχυτης και πολύ εύθραυστης, ακόμη, ανατροπής του ψυχολογικού κλίματος, ορθώνονται φωνές που μιλούν για «ύβρεις» από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ και ιδίως του προέδρου του- χρησιμοποιώντας, την ίδια στιγμή, εναντίον του εκφράσεις όπως «θαμώνας χαμαιτυπείου»-, που οδύρονται για το χαμήλωμα του επιπέδου της πολιτικής αντιπαράθεσης- ανεβάζοντας το, από την πλευρά τους, με ευγενή (από δούκες γαρ προερχόμενα) χτυπήματα κάτω από τη μέση- και που συστήνουν, μόνο για τους άλλους, αυτοσυγκράτηση. Αν «ύβρις» ονομάζεται η μη ανοχή στην κριτική και η έλλειψη σεβασμού στον θεσμικό ρόλο της αντιπολίτευσης, τότε αυτό συνιστά πραγματική πολιτική ύβριν εκ μέρους της κυβέρνησης. Και χρέος της αντιπολίτευσης, η σύγκρουση για την ανάδειξή της.

Προσωπικά είμαι κάθε άλλο παρά υπέρ της αναίτιας πόλωσης, των χαρακτηρισμών, του ανεβάσματος των τόνων χωρίς άλλη αιτία από την εσωκομματική συσπείρωση. Άλλο πράγμα όμως είναι η αναγκαστικά σκληρή- το ίδιο θα ίσχυε ακόμα και απέναντι σε μια καλή κυβέρνηση- ανάδειξη των προβλημάτων και των δυσλειτουργιών. Ιδίως όταν

ΣΤΙΣ ΓΕΝΙΚΟΤΗΤΕΣ

περί ανώφελης όξυνσης, τα γεγονότα δίνουν, σε όλους τους τομείς κυβερνητικής ευθύνης, τη δική τους απάντηση

δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά αλλά για την τεκμηριωμένη υποψία περιφρόνησης των θεσμών και κουκουλώματος της πραγματικότητας. Στις γενικότητες περί ανώφελης όξυνσης, τα γεγονότα δίνουν, σε όλους τους τομείς κυβερνητικής ευθύνης, τη δική τους απάντηση. Δεν είναι άραγε περιφρόνηση των θεσμών τα ψέματα ή τα μισόλογα στα θέματα που συγκλονίζουν τον δημόσιο βίο, με τελευταίο και πιο τρανταχτό παράδειγμα την ιστορία των ομολόγων; Και μπορεί κανείς, σχετικά με τα ομόλογα, να μη μιλήσει για σχέδιο, όταν όλα δένουν και οδηγούν σε μεθοδεύσεις εκπορευόμενες από την εξουσία; Δεν συνιστά κοροϊδία του κοινωνικού σώματος και μέγιστο κίνδυνο η διαρκής απειλή υποβάθμισης του περιβάλλοντος, όπως αναδείχτηκε και πάλι πρόσφατα με την τροπολογία υπέρ των καταπατητών των δασών; Υπάρχει άλλη λέξη από την αυθαιρεσία για να χαρακτηρίσει την κατάσταση στη Δικαιοσύνη και ιδίως στην ηγεσία του Αρείου Πάγου, που, εν μέσω κλίματος τόσο δικαιολογημένης καχυποψίας, φτάνει να ανατρέπει σοβαρότατες και θεμελιωμένες προηγούμενες αποφάσεις με ψηφοφορίες μέσω τηλεφώνου και φαξ; Είναι δυνατόν να μη γίνει λόγος για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όταν υπάρχουν τόσες εκθέσεις διεθνών οργανισμών που καταδικάζουν τη χώρα μας και όταν συμβαίνουν διαρκώς μπροστά στα μάτια μας επονείδιστα γεγονότα, όπως οι πρόσφατες παράνομες εξώσεις των Τσιγγάνων του Βοτανικού; Δεν είναι άραγε αλλοίωση της πραγματικότητας το να επαίρεται η κυβέρνηση για την ανάπτυξη, όταν αυτή γίνεται με δανεικά, οφείλεται στη διεθνή συγκυρία, οδηγεί σε μεγαλύτερες ανισότητες και στηρίζεται σε πήλινα πόδια; Δεν αποτελεί κομματική πολιτική η αύξηση των γραμματέων- τοποτηρητών στο υπουργείο Εξωτερικών και δεν συνιστά απραξία η διπλωματική έλλειψη πρόνοιας σε όλα τα κρίσιμα θέματα, με τελευταία παραδείγματα το Ευρωσύνταγμα και το «Σκοπιανό»;

Μπροστά σε όλα αυτά, το πρόβλημα με τον Γουλιμή δεν είναι η αναφορά του ονόματός του από την αξιωματική αντιπολίτευση, αλλά το μικρό μέγεθος της συνειρμικής απαξίας του: στο κάτω κάτω, εκείνος δεν έγινε ποτέ πρωθυπουργός.

Ο Κ. Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ.