Οι άλλοι πρωταγωνιστές «Δεν γινόμαστε γκέι από καπρίτσιο»

Τέτοιες ώρες το άλλο Σάββατο ο Λύο θα είναι στο Σύνταγμα. Παρέα με άλλους τολμηρούς ομοφυλόφιλους, αλλά και με μερικούς μασκαρεμένους. Θα είναι το τρίτο καλοκαίρι που οι λεσβίες και οι γκέι της χώρας μας θα «παρελάσουν» έξω από τη Βουλή. «Φεστιβάλ Υπερηφάνειας» το ονομάζουν. Μια συνήθεια που κρατάει από το 1969, από τότε δηλαδή που «επαναστάτησαν» οι γκέι, οι λεσβίες και οι τρανσέξουαλ της Νέας Υόρκης απαιτώντας δικαιώματα.

O Λύο αποφάσισε και αυτός από νωρίς ότι δεν θέλει να κρύβεται. Όχι ότι δεν έδωσε μάχη με τον εαυτό του. Κάποια στιγμή μάλιστα πιέστηκε να κάνει σχέση με ένα κορίτσι. Τελικά αποφάσισε ότι δεν θέλει να ζήσει με το «κουσούρι» να κρυφοκοιτάει άντρες και να αγκαλιάζει γυναίκες. Στην συνάντησή μας ήρθε χαμογελαστός αλλά στο βλέμμα του υπήρχε ένας δισταγμός. Ή μήπως μια καχυποψία; Φεύγοντας μου εξομολογήθηκε τον φόβο του. Δεν θέλει να καθιερωθεί ως «ο επίσημος γκέι της χώρας».

Ένας ευτυχισμένος άνθρωπος; Ναι, νομίζω πως η ζωή μού έχει φερθεί πολύ καλά.

Πάντα ήσασταν ευτυχισμένος;

Όχι. Μετά τα 17 μου. Πριν; Ένας καταπιεσμένος άνθρωπος;

Όχι, ένας δυστυχισμένος άνθρωπος.

Δυστυχισμένος; Ναι. Ήμουν γκέι σε μια δύσκολη ηλικία. Άλλωστε δεν υπάρχουν πολλοί ευτυχισμένοι έφηβοι και ένα ακόμα εμπόδιο σε εκείνη την ηλικία είναι πάντα δυσβάσταχτο.

Γιατί το λέτε «εμπόδιο»; Γιατί σε εκείνη την ηλικία κάθε πράγμα που σε κάνει να διαφέρεις, είναι εμπόδιο.

Πότε αντιληφθήκατε τη διαφορετικότητά σας;

Γύρω στα 15. Τότε άρχισα να καταλαβαίνω ότι δεν με ενδιαφέρουν τα κορίτσια, με ενδιαφέρουν τα αγόρια.

Πώς αντέδρασαν οι δικοί σας,όταν τους είπατε «είμαι γκέι»;

Δεν κάναμε και γιορτή στο σπίτι. Αλλά και τι να έκαναν; Δεν νομίζω ότι μπορείς να αλλάξεις κάποιον με το ζόρι. Ακόμα και ηλεκτροσόκ να του κάνεις, μπορεί να πειθαναγκαστεί να το κρύψει, αλλά δεν θα αλλάξει. Έκτοτε, όμως, έχουμε αναπτύξει μια ζεστή σχέση που βασίζεται στον αλληλοσεβασμό. Όπως εμείς δεν διαλέγουμε τους γονείς μας, έτσι και εκείνοι δεν διαλέγουν εμάς. Και δεν γινόμαστε γκέι από καπρίτσιο!

Με κορίτσι δεν είχατε ποτέ σχέσεις; Αργότερα, στο πανεπιστήμιο, είχα σχέση με κάποιο κορίτσι- σεξουαλική σχέση- αλλά γρήγορα κατέληξα ότι θέλω να είμαι γκέι. Και από τότε είμαι ευτυχισμένος. Ζω τη ζωή μου στο έπακρο, χωρίς να ψυχαναγκάζομαι να υποταχθώ σε «πρέπει».

Να υπάρχει ένα αστικό σύμφωνο συμβίωσης και να έχουμε ακριβώς τα δικαιώματα που έχουν όλοι οι υπόλοιποι πολίτες.
Να είμαστε πρώτου βαθμού συγγενείς

Ποιο είναι το σοβαρότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ένας γκέι στην Ελλάδα;

Η απουσία ισονομίας. Ήμουν 12 χρόνια με έναν άνθρωπο, συζούσαμε, ήμασταν σαν παντρεμένοι και για το κράτος ήμασταν δύο ξένοι. Γιατί και εμείς να μην έχουμε τα ίδια δικαιώματα που έχει ένα στρέιτ ζευγάρι;

Να επιτραπεί δηλαδή ο γάμος των ομοφυλόφιλων;

Η ορολογία δεν με αφορά, αλλά να υπάρχει ένα αστικό σύμφωνο συμβίωσης και να έχουμε ακριβώς τα δικαιώματα που έχουν όλοι οι υπόλοιποι πολίτες. Φορολογικά και κληρονομικά; Όλα. Να είμαστε πρώτου βαθμού συγγενείς: να έχω δικαίωμα να πάω να δω τον άνθρωπό μου στο νοσοκομείο και να μην εξαρτάται από τον γιατρό αν θα με αφήσουν ή όχι. Υπάρχουν ζευγάρια που ζουν μαζί τριάντα χρόνια, πεθαίνει ο ένας και έρχονται οι συγγενείς και παίρνουν την περιουσία του. Και μπορεί ο άνθρωπος να μην τους μιλούσε καν.

Και τι σας λένε οι πολιτικοί;Γιατί δεν νομοθετούν ώστε να υπάρχει αυτό το «αστικό σύμφωνο»;Τι φοβούνται;

Στις αρχές του 20ού αιώνα, οι γυναίκες έπρεπε να πείσουν ότι «δικαιούμαστε την ψήφο γιατί είμαστε κι εμείς άνθρωποι». Τα επιχειρήματα που χρησιμοποιούνταν τότε εναντίον των γυναικών είναι τα ίδια που λένε σήμερα για εμάς. Θα καταρρακωθεί η κοινωνία, θα εκπέσουμε ηθικά…

Είναι το ίδιο; Βεβαίως είναι το ίδιο. Άμα διαβάσει κανείς εφημερίδες της εποχής, χρησιμοποιούνται ακριβώς τα ίδια επιχειρήματα.

Πρέπει δηλαδή να δεχθούμε ως νομοτελειακή την ύπαρξη ενός «τρίτου φύλου»;

Αυτά είναι αηδίες. Ποιου τρίτου φύλου; Υπάρχει το κοινωνικό μας φύλο, υπάρχει και το βιολογικό. Το κοινωνικό φύλο αλλάζει με την εποχή, τον χρόνο, τη γεωγραφία. Δεν είναι το ίδιο να είσαι άντρας στην Κίνα του ΄50, στη Σουηδία του ΄80 ή στην Ελλάδα του 2007. Δεν σας αρέσει ο όρος «τρίτο φύλο»;

Είναι εξ ίσου γελοίο όπως το «ασθενές φύλο». Οι γκέι είμαστε άντρες, οι λεσβίες είναι γυναίκες, αυτό δεν αλλάζει. Τα άλλα είναι ρευστά.

Με ποιες λέξεις πρέπει να αναφερόμαστε στους ομοφυλόφιλους;

Στη Γερμανία και τη Δανία λένε, για

Ως γκέι δεν έχουμε καλά πρότυπα. Ή είμαστε η τρελή κομμώτρια του Παράβα, ή είμαστε ο ψυχοπαθής δολοφόνος, ή ο τελείως ασέξουαλ διακοσμητής που είναι καλός για παρέα, αλλά μέχρι εκεί. Αυτά δεν είναι πραγματικά πρότυπα, είναι γελοία

παράδειγμα, Παγγερμανική Ένωση Λεσβιών και Πούστηδων. Έχουν ανακτήσει πλήρως τις κακοποιητικές λέξεις. Ο δήμαρχος Βερολίνου λέει δημοσίως: «Είμαι πούστης και είμαι εντάξει». Εμένα μου πήρε δύο χρόνια για να μπορώ να ακούω τις λέξεις «αδερφή» ή «πούστης» χωρίς να ταράζομαι.

Ένα γκέι ζευγάρι πρέπει να έχει δικαίωμα να υιοθετήσει ένα παιδί; Μα, προφανώς. Σε έρευνες που έχουν γίνει στο εξωτερικό, σε παιδιά που έχουν ενηλικιωθεί σε ομοφυλόφιλα νοικοκυριά δεν φαίνεται να υπάρχει καμιά διαφορά. Ένα γκέι ζευγάρι μπορεί να αγαπάει το παιδί του περισσότερο από ένα ετερόφυλο ζευγάρι, που κάνει ένα παιδί επειδή απλώς έτσι έτυχε. Είναι μια συνειδητή επιλογή, γιατί πρέπει να έχεις και το σθένος για να αντιμετωπίσεις την κατακραυγή της κοινωνίας. Όμως ένα παιδί που μεγαλώνει με ένα γκέι ζευγάρι δεν θα είναι πάντα δακτυλοδεικτούμενο;

Ενώ τα παιδιά που έχουν μπαμπά σκουπιδιάρη, είναι στο απυρόβλητο; Τα παιδιά είναι σκληρά, άσχετα από το τι μπαμπάδες και μαμάδες έχουν. Μαθαίνουν να επιζούν, αρκεί στο σπίτι να τους προσφέρουν πραγματική αγάπη.

Ένα γκέι ζευγάρι υιοθετεί ένα παιδί για να κάνει ένα γκέι παιδί;

Νομίζετε ότι μπορεί να επηρεαστεί ο σεξουαλικός προσανατολισμός ενός παιδιού;

Το περιβάλλον που μεγαλώνουμε παίζει έναν σημαντικό ρόλο.

Τελείως αστάθμητο. Άμα κάποιος είναι στρέιτ θα παραμείνει στρέιτ, που να χτυπιέσαι κάτω. Και άμα είναι γκέι θα παραμείνει γκέι.

Δηλαδή πιστεύετε ότι γεννιόμαστε; Δεν με αφορά αν γινόμαστε ή γεννιόμαστε. Αυτό αφορά τους επιστήμονες. Εγώ απλώς πρέπει να επιλέξω αν θα ζω με αυτό ή όχι.

Οι Έλληνες είναι πιο πουριτανοί από τους Σκανδιναβούς που επέτρεψαν εδώ και πολλά χρόνια τα Σύμφωνα Αστικής Συμβίωσης;

Ο περισσότερος κόσμος στην Ελλάδα δεν έχει πρόβλημα με την ομοφυλοφιλία, είμαστε ανεκτική κοινωνία, δεν είμαστε πουριτανοί. Είμαστε βέβαια λίγο υποκριτές. Το μεγαλύτερο πρόβλημα το έχουν οι ίδιοι οι γκέι. Είμαστε οι χειρότεροι εχθροί του εαυτού μας. Αυτολογοκρινόμαστε και αυτοκαταδικαζόμαστε.

Γιατί πιστεύετε ότι υπάρχει τέτοιος δισταγμός για να φανερώσει κάποιος τη σεξουαλική του ταυτότητα; Γιατί ως γκέι ή λεσβίες δεν έχουμε καλά πρότυπα. Ή είμαστε η τρελή κομμώτρια του Παράβα, ή είμαστε ο ψυχοπαθής δολοφόνος, ή ο τελείως ασέξουαλ διακοσμητής που είναι καλός για παρέα, αλλά μέχρι εκεί. Αυτά δεν είναι πραγματικά πρότυπα, είναι γελοία. Είναι σαν μια γκόμενα η οποία φοράει μόνο ψηλοτάκουνα και νιαουρίζει. Αυτές είναι οι γυναίκες;

Πιστεύετε ότι εάν βγουν όλοι αυτοί και μιλήσουν,θα αλλάξει η εικόνα που έχουμε για τους ομοφυλόφιλους;

Θα πρέπει να βγουν οι επώνυμοι γκέι και λεσβίες και μιλήσουν δημόσια. Έτσι θα σπάσουν τα στερεότυπα, που λένε ότι οι λεσβίες οδηγούν νταλίκα και οι γκέι είναι κομμώτριες. Έχουμε καθηγητές πανεπιστημίου, έχουμε βουλευτές και βουλευτίνες που είναι γκέι. Έχουμε δημοσιογράφους, ηθοποιούς, τραγουδιστές και δεν έχουν τα κότσια να το πουν. Και είναι αστείο, γιατί όλοι ξέρουν ότι το ξέρουμε.

Από την άλλη,είναι πρέπον να κάνουμε σημαία τις σεξουαλικές μας προτιμήσεις;

Εγώ λέω να ζεις αξιοπρεπώς, να μην νιώθεις εγκληματίας. Να ζεις κανονικά, δηλαδή, χωρίς να το κάνεις θέμα αλλά και χωρίς να το κρύβεις.

Μα δεν είναι προσωπικό ζήτημα τι κάνει ο καθένας στην κρεβατοκάμαρά του;

Το να πεις σε μια τραγουδίστρια, βγες να πεις «είμαι λεσβία», προφανώς δεν λύνει το πρόβλημα. Αλλά υπάρχουν πολιτικοί, υπάρχουν σχολιαστές της επικαιρότητας που έχουν γνώμη για τα πάντα, κόπτονται για τα δικαιώματα των άλλων και για τα δικά τους κάνουν την πάπια. Δεν μπορείς συνεχώς να μιλάς μόνο για την αυλή του διπλανού σου. Είναι γελοίο.

Ένα γκέι ζευγάρι μπορεί να αγαπάει το παιδί του περισσότερο από ένα ετερόφυλο ζευγάρι, που κάνει ένα παιδί επειδή απλώς έτσι έτυχε

«Είμαι σαν το Άζαξ που βοηθάει να δει ο άλλος καλύτερα»

Το φθινόπωρο του 2004, λίγο μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες όλες οι ελληνικές εφημερίδες- σοβαρές και κουτσομπολίστικες- αναδημοσίευσαν αποσπάσματα από μια συνέντευξη «ποταμό» του Δημήτρη Παπαϊωάννου. «Όταν έφυγα από το σπίτι μου στα 18 μου υποσχέθηκα στον εαυτό μου ότι δεν θα κάνω ποτέ τίποτα κρύβοντας ότι είμαι γκέι», δήλωνε ο άνθρωπος τον οποίο χειροκροτούσε ακόμη όλη η Ελλάδα. Η συνέντευξη είχε δοθεί στον Λύο Καλοβυρνά και την Ντίνα Δασκαλοπούλου, στο περιοδικό «10%», και η υποκρισία είχε δεχθεί μεγάλο πλήγμα. «Είμαι πούστης και είμαι καλά», δήλωνε το καλοκαίρι του 2005 στο ίδιο περιοδικό ο δήμαρχος του Βερολίνου Κλάους Βόβεραϊτ. «Να μιλήσουμε λοιπόν για το “10%”», παρότρυνα τον εκδότη του, τον Λύο. «Και για τα βιβλία μου πότε θα μιλήσουμε;» με ρώτησε γελώντας. «Αυτά θα τα πω εγώ» του απάντησα επίσης γελώντας. Ο Λύο Καλοβυρνάς λοιπόν έχει γράψει 4 βιβλία, έχει μεταφράσει (από τα αγγλικά και τα δανέζικα) δεκάδες μυθιστορήματα και δουλεύει ως σύμβουλος ψυχικής υγείας.

Γιατί βγάλατε το «10%»; Δεν το έβγαλα μόνο εγώ. Είμαστε μια οργάνωση, που ασχολείται με την πρόληψη του ΗΙV και των λοιπών σεξουαλικώς μεταδιδομένων νοσημάτων. Σκεφτήκαμε λοιπόν ότι μέσα από ένα περιοδικό θα μπορούσαμε να στείλουμε ένα μήνυμα και για ασφαλέστερο σεξ, έτσι έγινε το «10%». Αν ο άλλος ντρέπεται που είναι γκέι, είναι πολύ πιο πιθανό να έχει επικίνδυνες επαφές.

Παραμένει σημαντικό πρόβλημα το ΗΙV;

Μεγάλο πρόβλημα. Τώρα ετοιμάζουμε μια εκστρατεία για να πάει κόσμος να κάνει τεστ. Κάθε μήνα έχουμε 48 άτομα που μολύνονται με ΗΙV και δεν μιλάει κανείς γι΄ αυτό.

Και όλη αυτή η ιστορία ότι το ΑΙDS υποχωρεί είναι μύθος;

Προφανώς, γιατί μας βολεύει. Υποχωρεί, άρα δεν κινδυνεύουμε.

Και γιατί «10%»; Σύμφωνα με την πρωτοποριακή έρευνα που είχε κάνει ο Κίνσι το ΄50, σε οποιαδήποτε τυχαιοποιημένη ομάδα πληθυσμού ένα 10% έχει τάσεις ομοφυλοφιλίας. Τώρα αν τις εκφράζει, είναι άλλο θέμα.

Πιστεύετε ότι το «10%» βοήθησε να απελευθερωθούν οι ομοφυλόφιλοι;

Με το ζόρι δεν μπορείς να απελευθερώσεις κανέναν. Μπορείς όμως, σε κάποιον που καταπιέζεται, να του παρέχεις τα εφόδια για να δει ότι απ΄ έξω έχει μια άπλα και μπορεί να τρέξει, γιατί λοιπόν να μην πάει προς τα εκεί;. Δεν ζούμε για όλη την κοινωνία. Κι εσένα, υπάρχουν άνθρωποι που σε απεχθάνονται.

Χέστηκες, δεν ασχολείσαι με αυτούς. Έχεις επιλέξει τον μικρόκοσμό σου, στον οποίο θέλεις να είσαι σεβαστός.

Να μιλήσουμε για την γκέι κοινότητα;

Με το ζόρι δεν μπορείς να απελευθερώσεις κανέναν. Μπορείς όμως, σε κάποιον που καταπιέζεται, να του παρέχεις τα εφόδια για να δει ότι απ΄ έξω έχει μια άπλα και μπορεί να τρέξει

Δεν διαφέρουμε σε τίποτα από τους στρέιτ. Έχουμε τα ίδια προβλήματα, υπάρχουν μαλάκες γκέι, υπάρχουν και μαλάκες στρέιτ. Απλώς, για οτιδήποτε δεν συζητιέται, υπάρχουν μόνο μύθοι.

Εσείς τι συμβουλεύετε τους γκέι που έρχονται και σας βρίσκουν;Να βγουν και να φωνάξουν «είμαι γκέι»; Συνήθως οι σύμβουλοι δεν συμβουλεύουν, κάθε άλλο. Συμβουλές ακούμε από παντού και δωρεάν κιόλας. Η δουλειά μου είναι να συμπορευτώ με τον άλλον άνθρωπο, ούτως ώστε να ακούσει λίγο τον εαυτό του. Ας πούμε ότι είμαι το Άζαξ και καθαρίζω λίγο το τζάμι του για να δει καλύτερα. Όλοι βαθιά μέσα μας ξέρουμε τι χρειαζόμαστε, εγώ απλώς βοηθώ τον άλλον να άρει τα εμπόδια και να δει.

Τι τίτλο θα βάζατε στον εαυτόν σας;Ακτιβιστής;Αλτρουιστής;

Δεν πιστεύω στον αλτρουισμό. Όλα τα κάνουμε για τον εαυτό μας. Η Μητέρα Τερέζα αυτά που έκανε, τα έκανε για να μπορεί να κοιμάται καλά το βράδυ. Ναι, είμαι ακτιβιστής, δηλαδή ενεργός πολίτης. Μικρότερος ασχολιόμουν με τα αδέσποτα ζώα. Άμα μετακομίσω στο εξωτερικό, εκεί όπου τα προβλήματα των γκέι είναι λυμένα, θα ασχοληθώ με την εκπαίδευση των μεταναστών. Θέλω αυτό το ενεργειακό πεδίο που υπάρχει και στις διαστημικές ταινίες και απωθεί τις επιθέσεις. Αλλιώς ασθενώ. Και γι΄ αυτό πέρασα άθλια όταν πήγα διακοπές σε τριτοκοσμική χώρα. Δεν μπορούσα να διασκεδάζω και γύρω μου οι άλλοι να πεινάνε.

Αυτή την εποχή γράφετε; Ναι, ένα μυθιστόρημα. Θα είναι το τρίτο μου και θα βγει στα τέλη της χρονιάς. Η επανάσταση των ξένων λέξεων στην ελληνική γλώσσα.

Έχετε μια εμμονή με τη γλώσσα; Έγραφα από πολύ μικρό παιδί- ημερολόγια, άπειρα γράμματα, μυθοπλασία. Γράφω γιατί περνάω καλά και επειδή με βοηθά να τακτοποιήσω τον αχταρμά μέσα μου. Ως μεταφραστής, είμαι χωμένος στις λέξεις κάθε μέρα. Τις χαϊδεύω, τις φιλάω, τσακωνόμαστε, διασκεδάζουμε… Το να γράφω είναι απελευθερωτικό.

Έχετε αμφισβητήσει ποτέ την απόφασή σας να βγείτε και να πείτε «είμαι γκέι»;

Μα, δεν είμαι μόνο γκέι. Οι άνθρωποι που με γνωρίζουν δεν επικεντρώνονται σε αυτό το κομματάκι του ζωής μου, εκτός αν είναι προβληματικοί. Περισσότερο τους νοιάζει αν είμαι ευχάριστη παρέα, αξιόπιστος συνάδελφος και καλός φίλος, παρά το αν ερωτεύομαι άντρες.

Στη δουλειά δεν είχατε ποτέ προβλήματα;

Επαγγελματικά, ποιος σοβαρός άνθρωπος θα προτιμήσει μια κακή μετάφραση από έναν στρέιτ, παρά μια καλή μετάφραση από έναν γκέι; Ενδεχομένως κάποιοι άνθρωποι να με έχουν κάνει πέρα επειδή είμαι γκέι. Στο καλό κι απ΄ το πεζοδρόμιο. Με νοιάζει μόνο η γνώμη των ανθρώπων τους οποίους σέβομαι.