Ο πόλεμος της Χίλαρι

Ένα απόγευμα του περασμένου Μαΐου, η γερουσιαστής Χίλαρι Ρόνταμ Κλίντον σηκώθηκε όρθια στη σχεδόν άδεια αίθουσα της Γερουσίας και πρότεινε να αποσύρει το Κογκρέσο των ΗΠΑ την έγκριση του πολέμου στο Ιράκ. «Οι λόγοι που οδήγησαν στην έγκριση για τη χρήσης βίας έχουν εκλείψει και ήρθε η ώρα να αντιστραφεί η αποτυχημένη πολιτική του προέδρου Μπους. Να τελειώσει ο πόλεμος το συντομότερο δυνατόν», δήλωσε.
Αυτή ήταν η πιο πρόσφατη και πιο έντονη απόπειρα της Χίλαρι Κλίντον να αποστασιοποιηθεί από την ψήφο που είχε δώσει τον Οκτώβριο του 2002 υπέρ του πολέμου στο Ιράκ – ψήφο για την οποία είχε σχολιάσει: «Ίσως η πιο δύσκολη απόφαση που πήρα ποτέ». Τότε ήταν από τις πιο δυνατές φωνές των Δημοκρατικών εναντίον «του επικίνδυνου οπλοστασίου του Σαντάμ Χουσεΐν». Σήμερα μιλά με αντίστοιχο ζήλο για την ανάγκη να τερματιστεί ο πόλεμος και να επιστρέψουν οι Αμερικανοί στρατιώτες.

Παρ΄ ότι έχει αλλάξει ριζικά την άποψή της για τον πόλεμο, αντιστέκεται σθεναρά στις πιέσεις να ζητήσει συγγνώμη. Αντίθετα, παρουσιάζει στους ψηφοφόρους μια δική της εκδοχή των γεγονότων, σύμφωνα με την οποία δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις επιφυλάξεις της απ΄ ό,τι στην υποστήριξή της προς τον Μπους. «Η οργή της χώρας μας».
Μπορεί ως φοιτήτρια Νομικής στο Γέιλ να είχε αντιταχθεί στον πόλεμο του Βιετνάμ, μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001, όμως, η Χίλαρι έπρεπε να αποδείξει ότι το εννοούσε όταν ορκίστηκε να τιμωρήσει «όποια χώρα φιλοξενεί τρομοκράτες, προκαλώντας την οργή της χώρας μας». Γνώριζε ότι ποτέ δεν θα μπορούσε να εκλεγεί πρόεδρος, εάν δεν αποδείκνυε ότι είναι αρκετά σκληρή για να ηγηθεί των ενόπλων δυνάμεων. Φυσικά, η Χίλαρι ήταν σκληρή. Και έμπειρη. Όμως, σύμφωνα με τους συνεργάτες της, η ανασφάλεια για τη δημόσια εικόνα της και το προφίλ που είχε αρχίσει να χτίζει δεν της επέτρεψαν να ψηφίσει όχι στον πόλεμο.

Καθώς εξηγούσε στο Κογκρέσο, τον Οκτώβριο του 2002, γιατί τάσσεται υπέρ του πολέμου, η Χίλαρι δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην 8χρονη εμπειρία της στον Λευκό Οίκο, παρακολουθώντας τον σύζυγό της να αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις απέναντι στις ΗΠΑ. Ο Μπιλ Κλίντον, που μιλούσε πριν από αρκετά χρόνια για όπλα μαζικής καταστροφής στο Ιράκ, ήταν ο κύριος σύμβουλός της στο θέμα του πολέμου. Παρ΄ ότι είχε εκφράσει νωρίς έντονες επιφυλάξεις για τη δυνατότητα ανοικοδόμησης του Ιράκ μετά τον πόλεμο, όλα δείχνουν ότι η Χίλαρι δεν διάβασε ποτέ την απόρρητη έκθεση των μυστικών υπηρεσιών για τα όπλα μαζικής καταστροφής, που ήταν διαθέσιμη στους γερουσιαστές πριν ψηφίσουν. Αντίθετα, μίλησε για σύνδεση Σαντάμ και Αλ Κάιντα, ένα επιχείρημα που χρησιμοποιούσε συχνά ο αντιπρόεδρος Ντικ Τσέινι και το οποίο αργότερα διαψεύστηκε.

Το πρωί της 11ης Οκτωβρίου 2002 η αμερικανική Γερουσία έδωσε, με ψήφους 77 υπέρ και 23 κατά, έγκριση στην κυβέρνηση Μπους για τη διεξαγωγή πολέμου στο Ιράκ. Την προηγούμενη μέρα η Χίλαρι τόνιζε την ανάγκη για διπλωματική λύση, αλλά μερικές ώρες αργότερα ψήφισε εναντίον μιας τροποποίησης που απαιτούσε να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις διπλωματικές προσπάθειες. Δεν έχει εξηγήσει ποτέ αυτή την ανακολουθία.


«Μεγάλο λάθος η εισβολή»

Στις αρχές του 2003 η Κλίντον έγινε μέλος της επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας και τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς ταξίδεψε στο Αφγανιστάν και το Ιράκ. Λίγες ημέρες μετά την επιστροφή της δήλωσε ότι ορθά ψήφισε υπέρ του πολέμου, υποστηρίζοντας σχεδόν όλα τα επιχειρήματα του προέδρου Μπους. Το 2004 η κοινή γνώμη άρχισε να αλλάζει σταδιακά, καθώς οι ειδήσεις από το Ιράκ δεν ήταν ευχάριστες. Μετά το δεύτερο ταξίδι της στη Βαγδάτη, τον Φεβρουάριο του 2005, η Χίλαρι έδωσε μια υπερβολικά αισιόδοξη εκτίμηση της κατάστασης και δήλωσε ότι «θα ήταν λάθος να αποσύρουμε τα στρατεύματά μας». Τον Νοέμβριο του ίδιου έτους ψήφισε για πρώτη φορά υπέρ της δημιουργίας χρονοδιαγράμματος για την επιστροφή των στρατιωτών, καθώς οι νεκροί είχαν ξεπεράσει τους 2.000. Ήταν η πρώτη φορά που άλλαζε τη θέση της. Λίγες ημέρες αργότερα ο Μπιλ Κλίντον μιλώντας σε φοιτητές χαρακτήρισε την εισβολή «μεγάλο λάθος». Στις αρχές Δεκεμβρίου η Χίλαρι έστειλε επιστολή σε ψηφοφόρους της, λέγοντας ότι «ο πρόεδρος Μπους μας εξαπάτησε για τις προθέσεις του να ακολουθήσει τη διπλωματική οδό μετά την εισβολή».


«Είμαι μέσα για να κερδίσω»

Στις 14 Ιουνίου 2006 ομάδα Δημοκρατικών γερουσιαστών, με επικεφαλής τον Χάρι Ριντ, συζήτησαν ένα σχέδιο σταδιακής επιστροφής των αμερικανικών στρατευμάτων. Τη συζήτηση παρακολούθησε και η Χίλαρι, η οποία διαφώνησε σε βασικά σημεία. Τέσσερις εξ αυτών αργότερα κατέθεσαν το σχέδιο στη Γερουσία. Ξαφνικά η Χίλαρι σηκώθηκε και δήλωσε ότι είναι εξ αυτών που καταθέτουν την πρόταση, παρ΄ ότι ο Ριντ δεν την είχε αναφέρει. Το όνομά της προστέθηκε με μολύβι, προς έκπληξη ακόμα και των 4 γερουσιαστών. Στις εκλογές για τη Γερουσία που έγιναν αργότερα, η Χίλαρι κέρδισε τον αντίπαλό της με έντονη αντιπολεμική ρητορική.

Στις 20 Ιανουαρίου 2007 η Χίλαρι ανακοίνωσε την υποψηφιότητά της για το χρίσμα. «Είμαι μέσα. Είμαι μέσα για να κερδίσω», έλεγε στο email που έστειλε σε χιλιάδες ψηφοφόρους. Οι περισσότεροι αντίπαλοί της είχαν ταχθεί εναντίον του πολέμου νωρίτερα από εκείνη. Έτσι, δεν είναι περίεργο που αποφεύγει να απαντήσει εάν θεωρεί την ψήφο του 2002 «προσωπικό λάθος». «Γνωρίζοντας τότε όσα γνωρίζω τώρα δεν θα είχα ψηφίσει ποτέ υπέρ του πολέμου», είναι η συνήθης απάντησή της και συμπληρώνει: «Αλλά το βασικό λάθος είναι του προέδρου Μπους που μας παρέσυρε».

Στις αρχές Φεβρουαρίου η Χίλαρι Κλίντον δήλωσε ότι θα θέσει τέλος στον πόλεμο του Ιράκ όταν γίνει πρόεδρος. Αυτή την κατηγορηματική δέσμευση είναι το μόνο που ελπίζει να θυμούνται οι ψηφοφόροι το 2008.

Οι Τζεφ Γκερθ και Ντον Βαν Νάτα τζούνιορείναι οι συγγραφείς του βιβλίου «Ο δικός της τρόπος:Ελπίδες και φιλοδοξίες της Χίλαρι Κλίντον»,που κυκλοφόρησε χθες από τις εκδόσεις Little,Βrown and Company.