Κυνηγούν άλλο Ρώσο κατάσκοπο για τον φόνο

Σε επίπεδα αμοιβαίας δυσπιστίας που σπάνια έχουν παρατηρηθεί μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου φέρνει τις σχέσεις Ανατολής- Δύσης η προσπάθεια της Βρετανίας να επιτύχει την έκδοση ενός Ρώσου πρώην πράκτορα που κατηγορείται για τον φόνο του εξόριστου στο Λονδίνο επικριτή του Κρεμλίνου Αλεξάντρ Λιτβινένκο.

Βρετανοί εισαγγελείς κατηγόρησαν χθες για τον φόνο του Λιτβινένκο τον πρώην πράκτορα της ΚGΒ Αντρέι Λουγκοβόι και ζήτησαν την έκδοσή του από τη Μόσχα. Οι ρωσικές αρχές απάντησαν πως η νομοθεσία τις εμποδίζει να εκδώσουν τον Λουγκοβόι, για τον οποίο η βρετανική Αστυνομία πιστεύει πως ταξίδεψε πέρυσι στο Λονδίνο και δηλητηρίασε τον Λιτβινένκο με το ραδιενεργό ισότοπο πλουτώνιο-210. Η χήρα του Λιτβινένκο

«ΨΥΧΡΗ ΕΙΡΗΝΗ»

Το φάντασμα του Λιτβινένκο στοιχειώνει από πέρυσι τις σχέσεις Βρετανίας- Ρωσίας

κατέθεσε αγωγή κατά της Ρωσίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και χαιρέτισε την απόφαση των βρετανικών αρχών να ασκήσουν δίωξη κατά του Λουγκοβόι.

Φορτισμένη υπόθεση
Ο Λιτβινένκο, 43 χρόνων, έχασε πέρυσι στις 23 Νοεμβρίου τη μάχη με τον θάνατο που διήρκεσε τρεις εβδομάδες, κατά τις οποίες έχασε τα μαλλιά του, το δέρμα του έγινε κίτρινο και τα όργανά του κατέρρευσαν λόγω του πλουτωνίου 210. Από το κρεβάτι του θανάτου κατηγόρησε τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ότι βρίσκεται πίσω από τον φόνο του, αλλά η ρωσική κυβέρνηση αρνείται οποιαδήποτε ανάμειξη. Η πολιτικά φορτισμένη υπόθεση έπληξε σοβαρά τις σχέσεις ανάμεσα στο Λονδίνο και τη Μόσχα, οι οποίες ήταν ήδη πολύ επιβαρυμένες από την άρνηση της Βρετανίας να εκδώσει τον Μπόρις Μπερεζόφσκι, τον αυτοεξόριστο Ρώσο μεγιστάνα και αντίπαλο του Κρεμλίνου, ο οποίος ήταν ο εργοδότης του Λιτβινένκο έως τα μέσα του 2006. «Η υπόθεση Λιτβινένκο είναι μόνον ένα, και μάλιστα πολύ μικρό, κομμάτι από την όλη διαδικασία επιδείνωσης της σχέσης της Ρωσίας με τη Δύση», δήλωσε χθες ο Γιούρι Φεντόροφ του ιδρύματος Τσάταμ Χάουζ του Λονδίνου. «Ίσως να μη μπορούμε να μιλήσουμε για κρίση, υπάρχει όμως σοβαρή, ουσιαστική επιδείνωση σε αυτή τη σχέση. Δεν θα την αποκαλούσα νέο Ψυχρό Πόλεμο… Ίσως Ψυχρή Ειρήνη».

Αυστηρότητα
Η Βρετανία μίλησε αυστηρά, αναφερόμενη στο αίτημά της για έκδοση του Λουγκοβόι. «Ουδείς πρέπει να αμφιβάλλει για τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζουμε την υπόθεση αυτή. Ο φόνος είναι φόνος», δήλωσε εκπρόσωπος του πρωθυπουργού Τόνι Μπλερ. Μεταξύ Ρωσίας και Δύσης έχουν εκδηλωθεί διαμάχες για μία σειρά θεμάτων, από την πυραυλική άμυνα έως τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη ρωσική απαγόρευση των εισαγωγών πολωνικού κρέατος, η οποία εμποδίζει τη σύναψη νέας συμφωνίας σύμπραξης Ρωσίας- Ε.Ε. Περιφερειακές διενέξεις υποβόσκουν σε θέματα όπως το Ιράν και το Κόσοβο. Ωστόσο σοβαρότατος παράγων σε κάθε συζήτηση είναι το γεγονός ότι πλέον οι δυτικές χώρες εξαρτώνται σε συντριπτικό βαθμό από τη Μόσχα για την ενέργεια, καθώς σύμφωνα με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ενέργειας η Ρωσία προμηθεύει τώρα περίπου 40% του φυσικού αερίου της Ε.Ε. «Η ευρωπαϊκή πολιτική τάξη και τα κορυφαία ευρωπαϊκά κλιμάκια, από τη μια, έχουν πανικοβληθεί για την ευρωπαϊκή ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία και, από την άλλη, δεν ξέρουν πώς να ξεπεράσουν την εξάρτηση αυτή», σχολίασε ο Γιούρι Φεντόροφ.


Τα πρόσωπα που εμπλέκονται στην έρευνα

ΑΝΤΡΕΪ ΛΟΥΓΚΟΒΟΪ
Πρώην πράκτορας της ΚGΒ, έχει βάση τη Μόσχα και καταζητείται για τον φόνο του Λιτβινένκο- ο ίδιος αρνείται την κατηγορία. Είχε συναντήσει το θύμα την 1η Νοεμβρίου στο ξενοδοχείο Μιλένιουμ του Λονδίνου. Έχει καταθέσει πως γνώριζε δέκα χρόνια τον Λιτβινένκο.

ΝΤΜΙΤΡΙ ΚΟΦΤΟΥΝ
Πρώην αξιωματικός του σοβιετικού στρατού, συνόδευσε τον Λουγκοβόι στη συνάντηση της 1ης Νοεμβρίου. Μερικές εβδομάδες μετά τη συνάντηση αυτή, υποβλήθηκε σε θεραπεία σε κλινική της Μόσχας για δηλητηρίαση από ραδιενέργεια.

ΜΑΡΙΟ ΣΚΑΡΑΜΕΛΑ
Ιταλός ειδικός στις δραστηριότητες της ΚGΒ στην Ιταλία, είχε συναντηθεί με τον Λιτβινένκο σε εστιατόριο σούσι την ημέρα που ο Ρώσος αρρώστησε.

Είπε πως συζήτησαν ένα email που είχε λάβει και στο οποίο αναφέρονταν οι δολοφόνοι της δημοσιογράφου Άννας Πολιτκόφσκαγια και ένας κατάλογος πιθανών στόχων δολοφονίας, στον οποίο περιλαμβάνονταν ο ίδιος και ο Λιτβινένκο.

ΜΠΟΡΙΣ ΜΠΕΡΕΖΟΦΣΚΙ
Ρώσος δισεκατομμυριούχος, στον οποίο χορηγήθηκε πολιτικό άσυλο από τη Βρετανία αφού ήρθε σε σύγκρουση με το καθεστώς Πούτιν. Το 1998, ο Λιτβινένκο είχε κατηγορήσει δημόσια τους ανωτέρους του ότι τον διέταξαν να σκοτώσει τον Μπερεζόφσκι. Ο Λιτβινένκο απολύθηκε, συνελήφθη και κατηγορήθηκε για διαφθορά.

ΒΛΑΝΤΙΜΙΡ ΠΟΥΤΙΝ
Πρώην αξιωματικός της ΚGΒ, εξελέγη τον Μάρτιο του 2000 πρόεδρος της Ρωσίας. Έφερε τάξη και οικονομική σταθερότητα, όμως τα ανθρώπινα δικαιώματα και η ελευθερία του Τύπου δέχθηκαν επί των ημερών του πολλά πλήγματα. Πέρυσι το ρωσικό Κοινοβούλιο ψήφισε νόμο που επιτρέπει τη χρήση των δυνάμεων ασφαλείας εναντίον τρομοκρατών στο εξωτερικόκάτι που ερμηνεύθηκε από μερικούς ως άδεια για δολοφονίες υπό την αιγίδα του κράτους.