Πιέζουν και τον Θεόφιλο και το περιβάλλον του

ΠΙΕΣΕΙΣ δύο ταχυτήτων ασκεί η πλευρά των Αράβων ορθοδόξων προς το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Από τη μία ο «σκληρός» Παλαιστίνιος Μητροπολίτης Σεβαστείας κ. Θεοδόσιος ζητάει την παραίτηση του Πατριάρχη κ. Θεόφιλου. «Η μόνη λύση είναι να παραιτηθεί ο Πατριάρχης. Να αφήσει τον πατριαρχικό θρόνο. Δεν μπορούμε να περιμένουμε άλλο», λέει. Απο την άλλη, πιο διαλλακτικός εμφανίζεται ο Ιορδανός αρχιμανδρίτης κ. Χριστόφορος, που ζητάει να ικανοποιηθούν από το Πατριαρχείο κάποια από τα αιτήματα των Αράβων εντός διμήνου.

«Περιμέναμε δύο χρόνια για να κάνει κάτι ο Πατριάρχης. Να ικανοποιήσει κάποιο από τα αιτήματά μας. Δεν μπορούμε να τον ανεχτούμε άλλο στον πατριαρχικό θρόνο», λέει μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο Μητροπολίτης κ. Θεοδόσιος. Και προσθέτει ότι πλέον το Πατριαρχείο δεν διοικείται από τον Θεόφιλο, αλλά από άλλα πρόσωπα. Ο κ. Θεοδόσιος σημειώνει: «Δεν είμαστε εναντίον της Ελλάδος και του Ελληνισμού. Ζητάμε όμως από την Ελλάδα να παίξει μεγάλο ρόλο».

Πράξεις το συντομότερο δυνατό ζητάει και ο Ιορδανός αρχιμανδρίτης στο Αμμάν κ. Χριστόφορος. Αφήνει όμως περισσότερα περιθώρια στον Πατριάρχη: «Ο Πατριάρχης δεν έχει καταλάβει την κρισιμότητα της κατάστασης. Περιμένουμε δύο χρόνια. Συνεπώς, οι ενέργειες του Πατριάρχη πρέπει να γίνουν εντός διμήνου». Ο κ. Χριστόφορος μάλιστα ζητάει την απομάκρυνση του δικηγόρου του κ. Θεόφιλου Ράμι Μουγράμπι: «Ο Ράμι είναι όπως ήταν ο Παπαδήμας για τον Ειρηναίο. Δίπλα στον Πατριάρχη πρέπει να υπάρχει μία ομάδα δικηγόρων, όχι ένα πρόσωπο…».

Χθες, πάντως, το Πατριαρχείο σε ανακοίνωση της Ιεράς Συνόδου άφησε για πρώτη φορά ανοιχτό το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε ικανοποίηση των αιτημάτων των Αράβων ορθοδόξων. Όπως αναφέρει, «Πατριάρχης, Ιερά Σύνοδος και Αγιοταφιτική Αδελφότητα (…) υπογραμμίζουν την αγαθή πρόθεσή τους να ανταποκριθούν το συντομότερο δυνατό με συγκεκριμένες πράξεις σε εύλογα και σύννομα αιτήματα, τα οποία έχουν διατυπωθεί σε αυτό».


[ ΓΝΩΜΗ ] Καίριο και άκαιρο

Η απαίτηση των αραβόφωνων ορθοδόξων της Ιορδανίας για αναλογική εκπροσώπησή τους στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων είναι καίρια και άκαιρη συνάμα. Η κατά την άποψή τους αθέτηση υποσχέσεων του Πατριάρχη Θεόφιλου αφορά στην ανάδειξη περισσότερων αραβόφωνων επισκόπων, στην ενεργοποίηση του κληρικολαϊκού γνωμοδοτικού σώματος, στην απογραφή της πατριαρχικής περιουσίας και στη ματαίωση της αθέμιτης μεταβίβασης γης από χριστιανικά σε ισραηλινά χέρια. Καίριο και ουσιώδες είναι ένα τέτοιο αίτημα, αφού 300.000 αραβόφωνοι πιστοί εκπροσωπούνται μόλις από τρεις επισκόπους, ενώ οι περίπου 300 Έλληνες ορθόδοξοι μετέχουν με 13 επισκόπους στη Σύνοδο. Οι γηγενείς πολυπληθείς αραβόφωνοι μοιάζει να αντιμετωπίζονται από τους φαινομενικά αλλοδαπούς ολιγάριθμους ελληνόφωνους ως χριστιανοί «δεύτερης κατηγορίας» ή «παιδιά ενός κατώτερου Θεού».

Άκαιρη είναι η μεθόδευση με την οποία σήμερα επιδιώκεται η ικανοποίηση ενός τέτοιου αδιαμφισβήτητα ορθού αιτήματος από την ιορδανική κυβέρνηση. Η δίκαιη αναλογία πληρώματος της Εκκλησίας και Συνόδου των επισκόπων της συνάδει όχι μόνο με το κοινό περί δικαίου αίσθημα και τη δημοκρατικότητα της εποχής μας, αλλά επιπλέον συμφωνεί με την αρχή της οικουμενικότητας στην Εκκλησία. Η Ορθοδοξία δεν αντιστοιχίζεται σε εθνικότητες (ελληνόφωνη, σλαβόφωνη, αραβόφωνη), κάτι τέτοιο αποκαλείται «εθνοφυλετισμός» κι έχει καταδικαστεί προ πολλού από το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Είναι όμως άκαιρη, βεβιασμένη κι επικίνδυνη η τωρινή άσκηση πίεσης στον δεινώς δοκιμαζόμενο Πατριάρχη Ιεροσολύμων, ο οποίος υπονομεύεται από τον αποπεμφθέντα προκάτοχό του και δεν έχει ακόμα την επίσημη αναγνώριση του Ισραήλ. Εάν ειδικά σήμερα ο Πατριάρχης ενδώσει στις αραβόφωνες πιέσεις, θα δώσει στους Ισραηλινούς το απατηλό μήνυμα ότι τάχα «αραβοποιεί» το ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο κι έτσι ουδέποτε θα αναγνωριστεί.

Λίγη υπομονή, μικρή αναμονή και κάποια διακριτική εμμονή στο δίκαιο αίτημα των αραβόφωνων είναι ό,τι ακριβώς απαιτείται για να μην εξαλειφθεί η Ορθοδοξία, ελληνόφωνη και αραβόφωνη εξ ίσου, από τα χώματα των Αγίων Τόπων στις πονηρές ημέρες μας. Ο Μάριος Μπέγζος είναι καθηγητής Συγκριτικής Φιλοσοφίας της Θρησκείας Πανεπιστημίου Αθηνών