Θεωρούν πολιτισμό την αρένα

Να γίνουν οι ταυρομαχίες μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς; Αυτό ακριβώς ζητούν πολλοί ισπανόφωνοι φιλόσοφοι και συγγραφείς. Δεν συμφωνούν όμως μαζί τους αυτοί που αγωνίζονται για τα δικαιώματα των ζώων.

Κάρλος Φουέντες, Βάργκας Λιόσα, Φερνάντο Σαβάτερ. «Πρέπει να διασώσουμε τις ταυρομαχίες», λένε. «Είναι μια ευγενική τελετουργία, η φρίκη βρίσκεται αλλού». Δεν συμφωνεί όμως μαζί τους ο Λουίς Σεπούλβεδα: «Είναι αδικαιολόγητο για μια πολιτισμένη κοινωνία».

Συγγραφείς, φιλόσοφοι, ηθοποιοί έχουν ήδη υπογράψει σχετικό αίτημα που θα το διαβιβάσουν στον ΟΗΕ, όταν συγκεντρώσουν, όπως ελπίζουν, πενήντα χιλιάδες υπογραφές. Θα απευθυνθούν στην UΝΕSCΟ, σαν να πρόκειται για την προστασία κάποιου μεσαιωνικού κάστρου, κάποιου αρχαίου καθεδρικού ναού ή κάποιων αρχαίων ερειπίων.

Τις υπερασπίζονται
Οι θιασώτες των ταυρομαχιών ανησυχούν από την άνοδο του κινήματος των ζωόφιλων και από τη μείωση του αριθμού των θεατών που προσέρχονται στις αρένες. Γι΄ αυτό πέρασαν στην αντεπίθεση, επιστρατεύοντας μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του ισπανόφωνου πνευματικού κόσμου. Πιστεύουν ότι αν οι ταυρομαχίες τεθούν ως πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπότητας κάτω από την ομπρέλα της UΝΕSCΟ, ίσως διασωθούν από τις ολοένα και περισσότερες νομοθετικές πρωτοβουλίες που τις απειλούν.

«Είναι ένα εξαιρετικό θέαμα, μια τελετουργική παράδοση με βαθιά σημασία, μοναδική στον κόσμο». Ο Κάρλος Φουέντες αναλαμβάνει την υπεράσπιση των ταυρομαχιών από το σπίτι του στο Μεξικό, μια από τις λίγες λατινοαμερικανικές χώρες όπου οι ταυρομαχίες έχουν επιβληθεί και όπου οι αρένες συγκεντρώνουν ακόμη πλήθη θεατών. «Τους σέβομαι», λέει για εκείνους που καταγγέλλουν τις ταυρομαχίες σαν μια μορφή βασανιστηρίων. «Όμως ζητώ να σεβαστούν και εκείνοι το δικαίωμά μου να είμαι υπέρ των ταυρομαχιών. Προτιμώ να πεθαίνει ο ταύρος μέσα στην αρένα, περήφανος και ηρωικός, παρά να κομματιάζεται μέσα σε ένα σφαγείο». Άλλωστε, λέει, σε πολλές περιπτώσεις ο ταυρομάχος πεθαίνει κι αυτός, θύμα μιας μονομαχίας που κάθε άλλο παρά είναι άνιση. «Είναι μια επαίσχυντη βαρβαρότητα, ένα θέαμα παρακμιακό, παραληρηματικό, για εκείνον που το κάνει και για εκείνον που το βλέπει». Ο Χιλιανός συγγραφέας Λουίς Σεπούλβεδα δεν θέλει ούτε να ακούει για ταυρομαχίες. Όμως τι έχει να πει σε εκείνους που ισχυρίζονται πως πρόκειται για έναν συμβολισμό της πανάρχαιας πάλης του ανθρώπου με το ζώο; «Κουταμάρες», λέει ο Σεπούλβεδα. «Είναι μια πάλη που δεν μπορεί ποτέ να είναι ισότιμη. Με τη νοημοσύνη του, ο άνθρωπος είναι προικισμένος με ακόμη ένα όπλο που του εξασφαλίζει την επικράτησή του». Και όμως, υπάρχουν πολλοί που εκτιμούν το θάρρος του ταυρομάχου που αψηφάει τον θάνατο μπροστά στον ταύρο. «Δεν πιστεύω σε αυτό τον μύθο», καταλήγει ο Σεπούλβεδα. «Είναι ένα θαρραλέο άτομο, αλλά δεν πιστεύω ότι στον εικοστό αιώνα έχουμε πια ανάγκη από τέτοια πρότυπα. Είναι πιο θαρραλέος ένας πυροσβέστης ή ένας φοιτητής που συγκρούεται με αστυνομικούς για να διεκδικήσει τα δικαιώματά του».

Στη Βαρκελώνη
Οι υπερασπιστές των δικαιωμάτων των ζώων έχουν στριμώξει τα τελευταία χρόνια τους λάτρεις των ταυρομαχιών. Πριν από δύο χρόνια, το δημοτικό συμβούλιο της Βαρκελώνης κήρυξε την πόλη «ζώνη απαλλαγμένη από ταυρομαχίες».

Ακολούθησαν άλλες 38 καταλανικές πόλεις.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση, το 73% των Καταλανών θέλει να επεκταθεί ο νόμος για την προστασία των ζώων και στους ταύρους, ώστε να απαγορευτούν οι ταυρομαχίες.


Υπέρ του ταύρου

● Ζοζέ Σαραμάγκου, Πορτογάλος συγγραφέας, νομπελίστας του 1998 ● Αντόνιο Μουνιόθ Μολίνα, Ανδαλουσιανός συγγραφέας ● Λουίς Σεπούλβεδα, Χιλιανός συγγραφέας ● Λουθία Ετσεμπαρία, Ισπανίδα συγγραφέας
Υπέρ του ταυρομάχου

● Μάριο Βάργκας Λιόσα, Περουβιανός συγγραφέας ● Φερνάντο Σαβάτερ, Ισπανός συγγραφέας, ειδικευμένος σε θέματα ηθικής ● Κάρλος Φουέντες, Μεξικανός συγγραφέας ● Αρτούρο ΠέρεςΡεβέρτε, Ισπανός συγγραφέας