«Η φωτογραφία είναι υπερτιμημένη»

«Το κράτος δεν είναι υποχρεωμένο να στηρίζει την τέχνη, αλλά από τη στιγμή που το κάνει προχωρά σε λάθος διάθεση κεφαλαίων», λέει ο φωτογράφος Πλάτων Ριβέλλης
«Oι τιμές που ακούγονται για τη φωτογραφία είναι πλέον κωμικές. Ειδικά οι τιμές που κυκλοφορούν στις γκαλερί καθιστούν τη φωτογραφία υπερτιμημένη. Ξεφεύγουν από οποιαδήποτε λογική και αυτό είναι καταστροφικό για την ίδια τη φωτογραφία, ασχέτως αν πρόκειται για καλή ή κακή. Είναι ένα παιχνίδι που κινείται από γκαλερίστες, εμπόρους, μεσάζοντες και καλλιτέχνες που θέλουν να επωφεληθούν οικονομικά. Την υπερβολική τιμή ενός πίνακα ζωγράφου που δεν ζει μπορώ να τη δεχθώ διότι η εκτίμηση ξεφεύγει από την καλλιτεχνική αξία και έχει να κάνει με τη μοναδικότητα. Στη φωτογραφία, όμως, είναι σαν να λέμε ότι στην προβολή του “8 1/2” του Φελίνι θα βάλουμε υπερβολικό εισιτήριο επειδή είναι εξαιρετικό», λέει ο Πλάτων Ριβέλλης στα «ΝΕΑ» με αφορμή την πρώτη ατομική έκθεσή του ύστερα από 20 χρόνια, 30.000 ασπρόμαυρα κλικ, 12 βιβλία και ατελείωτες ώρες διδασκαλίας.

«Η φωτογραφία έχει γίνει της μόδας. Δεν υπάρχει πλέον τίποτα χωρίς ολίγη από φωτογραφία δίκην μαϊντανού», εξηγεί ο Πλάτων Ριβέλλης για το φαινόμενο των υπερβολικών τιμών, που έχει ως αποτέλεσμα δημιουργίες νεαρών φωτογράφων να πωλούνται ακριβότερα από εκείνες των κλασικών. «Επανάσταση έχει φέρει ωστόσο η ψηφιακή τεχνολογία, που είναι ευλογία διότι διευρύνει τις δυνατότητες επικοινωνίας της».

ΙΝFΟ

«Κουαρτέτα- 20 χρόνια φωτογραφία» από αύριο στην γκαλερί «Νέες Μορφές» (Βαλαωρίτου 9α, τηλ. 2103616.165).
Έως 2 Ιουνίου.

Κ αι ας υποστηρίζουν πολλοί πως είναι απειλή;
«Αν είναι κακή η τυπογραφία επειδή εξαιτίας της τυπώνονται κακά και φτηνά μυθιστορήματα, τότε είναι επικίνδυνη η ψηφιακή τεχνολογία. Το μόνο που απαιτεί η τεχνολογία είναι προσεκτικότερες επιλογές, οι οποίες προϋποθέτουν καλύτερη παιδεία».

Εκατόν είκοσι στιγμιότυπα από τη Ρώμη έως την Αγία Πετρούπολη και από το Ναύπλιο έως το Ζαγόρι, οργανωμένα σε κουαρτέτα- τετράδες- και τραβηγμένα με τρεις διαφορετικές αναλογικές μηχανές που επιβάλλουν κατά έμμεσο τρόπο και διαφορετική φωτογραφική προσέγγιση, είναι εκείνα που επέλεξε ο Πλάτων Ριβέλλης για την αναδρομική παρουσίαση της δουλειάς του στις «Νέες Μορφές».

Γ ιατί τώρα και γιατί όχι σε μουσείο;
«Η επιλογή της στιγμής είναι τυχαία. Όσον αφορά το ότι επέλεξα γκαλερί, είναι επειδή ήθελα να δείξω, πρώτον, πως δεν έχουν δίκιο όσοι πιστεύουν ότι είμαι εναντίον των συγκεκριμένων χώρων. Και δεύτερον, πως η φωτογραφία που έχει μπει στις αίθουσες τέχνης- και η οποία συνήθως συγγενεύει με τη ζωγραφική- δεν είναι απαραίτητο να ακολουθεί και τους ίδιους όρους πώλησης με τη ζωγραφική» εξηγεί ο Πλάτων Ριβέλλης, που τόλμησε να εγκαταλείψει τη δικηγορία που ασκούσε επί 12 χρόνια και να βιοποριστεί από τη διδασκαλία της φωτογραφίας. Πού γέρνει θετικά και πού αρνητικά η ζυγαριά του απολογισμού;

«Θα ήθελα να έχω εμβαθύνει σε κάθε περίοδο και σε κάθε εποχή περισσότερο, αλλά με απορρόφησαν η διδασκαλία και η συγγραφή βιβλίων. Στα θετικά μου βάζω πως αν και άλλαζα μηχανές και θέματα, υπάρχει ένα αυστηρό ύφος, μια φορμαλιστική, όχι πολύ εντυπωσιακή αναζήτηση, αλλά φανερή και αρκετά εσωτερική, όπως και μια γοητεία για το φως που αναδεικνύει μια αρχική μελαγχολική προσέγγιση, που ανατρέπεται από υπόγεια χαρά», απαντά ο θιασώτης των ασπρόμαυρων καρέ.

Γ ιατί δεν επιλέξατε το χρώμα;
«Γιατί δεν το ένιωσα. Μπορεί όμως και να το κάνω. Πάντως, δεν είμαι αντίθετος ούτε στην έγχρωμη ούτε στην ασπρόμαυρη φωτογραφία, αλλά θεωρώ εσφαλμένη την αντίληψη που λέει πως η ασπρόμαυρη δεν έχει χρώμα. Αν αύριο δηλαδή επικρατήσει η τρισδιάστατη φωτογραφία, θα πρέπει να καταργηθεί η δισδιάστατη; Το μόνο πρόβλημα με το χρώμα είναι πως συγγενεύει πολύ με τη ζωγραφική και τη διαφήμιση και κινδυνεύει να πνιγεί, γι΄ αυτό και οι δημιουργοί των έγχρωμων φωτογραφιών πρέπει να προσπαθήσουν περισσότερο».


Το καλό και το κακό

«Δεν υπάρχει καλή και κακή φωτογραφία. Υπάρχει αληθινή και ψεύτικη, όχι σε σχέση με ό,τι δείχνει, αλλά σε ότι αφορά τη σχέση της με τον δημιουργό.

Καλή είναι η φωτογραφία που έχει πηγή την αλήθεια.

Κακή είναι η κατασκευασμένη», λέει ο Πλάτων Ριβέλλης. «Καμία τέχνη δεν λέει την αλήθεια που δείχνει, αλλά και δεν απομακρύνεται από την αλήθεια. Όλες οι τέχνες είναι στημένες και σκηνοθετημένες». Τι μπορεί να μάθει κάποιος για τον φωτογράφο από μια φωτογραφία του;

«Ευκολότερα μπορείς να γνωρίσεις έναν δημιουργό από τις φωτογραφίες του παρά από το βιογραφικό του.

Απλώς, ο αρχάριος είναι πιο αθώος και αφήνει να φανούν περισσότερο ο χαρακτήρας και η ευφυΐα του. Όταν ο δημιουργός χάσει την αθωότητά του, χάνει και την πιθανότητα να κάνει σημαντική τέχνη».