το πνεύμα του τόνου

Η πίκρα των ποιητών

Δεν είναι λίγοι οι θεατρίνοι μας που γράφουν ποιήματα. Κοιτώ τώρα τον έξοχο τόμο με τα ποιητικά Άπαντα του μακαρίτη φίλου Δημήτρη Ποταμίτη που επιμελήθηκε ο Θανάσης Νιάρχος στις Εκδόσεις Καστανιώτη και διαπιστώνω πως όλοι οι ηθοποιοί που γράφουν έχουν μιαν ιδιότυπη, θα έλεγα, μελαγχολία, μια πίκρα, μια έντονη αμφισβήτηση, μια κριτική ματιά πάνω στα ανθρώπινα και μια αίσθηση τέφρας. Ο Ποταμίτης αναδεικνύεται σημαντικός ποιητής, γιατί πολύ έγκαιρα προφήτευσε την κατηφόρα των αξιών μιας ολόκληρης κοινωνίας και ως ευαίσθητος δέκτης αλλά και έγκυρος διερμηνέας και μιμητής πράξεων σπουδαίων και φαύλων ως ποιητής κλαίει όπως η Ραχήλ τα τέκνα αυτής. Συνάμα έχω στα χέρια μου και μια θαυμάσια επιλογή από το ποιητικό έργο του ηθοποιού Χρήστου Βαλαβανίδη, κι αυτό στις Εκδόσεις Καστανιώτη. Ο έξοχος αυτός κωμικός με στόφα Ρierrot Lunaire γράφει εδώ και σαράντα χρόνια μια πικραμένη ποίηση όπου (μέτρησα τη συχνότητα) επικρατεί η λέξη «σκόνη». Σκόνη των πραγμάτων, σκόνη των αισθημάτων, των αξιών, της μνήμης, σκόνη της ιστορίας και σκόνη της συνείδησης. Τελικά τα καταφέραμε. Από την εποχή που ο Σαίξπηρ δογμάτιζε πως ο ηθοποιός (μόνο;) είναι πλασμένος από την ύλη των ονείρων, δεν πέρασε πολύς χρόνος και η ύλη τους είναι πλέον κονιοβριθής. Να που χρειάζονται, Χαίντερλιν, οι ποιητές στους μίζερους καιρούς μας.