Βιολογικά με παράλογες τιμές

Η κ. Δέσποινα Παρασκευά ψωνίζει φρούτα και λαχανικά από τη βιολογική λαϊκή στην Ηλιούπολη. Όπως λέει, όμως, δεν αγοράζει όλα τα τρόφιμα από εκεί, αφού δεν τη συμφέρει οικονομικά: «Παρ΄ όλο που θέλω να αγοράζω προϊόντα χωρίς φυτοφάρμακα για τα παιδιά μου, δεν μου το επιτρέπει η τσέπη μου». Αυτός είναι και ο λόγος άλλωστε που μία φορά την εβδομάδα επισκέπτεται και τη συμβατική λαϊκή αγορά.

Την ίδια πρακτική με την κ. Παρασκευά ακολουθούν χιλιάδες πολίτες, ενώ όπως αποδεικνύεται τα βιολογικά προϊόντα δεν λένε να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των Ελλήνων. Οι λόγοι είναι δύο, τονίζουν παραγωγοί και καταναλωτές: τα βιολογικά προϊόντα εξακολουθούν να πωλούνται σε τσουχτερές τιμές. Είναι ακριβότερα δηλαδή κατά 30% έως 100%- σε μερικές περιπτώσεις ακόμη και κατά 200%- σε σύγκριση με τα συμβατικά προϊόντα. Και αυτό τη στιγμή που στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες η διαφορά στην τιμή μεταξύ συμβατικών και βιολογικών δεν ξεπερνά το 40%. Επιπλέον, οι πολίτες αρνούνται να πληρώσουν παραπάνω ευρώ για προϊόντα που δεν ξέρουν εάν είναι, όπως λένε, πράγματι βιολογικά. «Η διαφορά στις τιμές μεταξύ βιολογικών και συμβατικών εξακολουθεί να είναι μεγάλη», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Μιχάλης Κουλουρούδης που διατηρεί κατάστημα βιολογικών προϊόντων στα Εξάρχεια και είναι από τους πρώτους που ασχολήθηκαν με τα βιολογικά στη χώρα μας. «Στην Ελλάδα η παραγωγή είναι περιορισμένη και η ζήτηση μεγάλη. Και βέβαια τα βιολογικά είναι πολύ πιο ποιοτικά σε σχέση με τα συμβατικά. Έτσι εξηγείται γιατί είναι πιο ακριβά», επισημαίνει.

Αμφίβολη παραμένει για τους καταναλωτές η γνησιότητα των προϊόντων που αγοράζουν ως βιολογικά

Δυσπιστία. Όπως λέει ο παραγωγός κ. Μάρκελλος Χαιρετάκης, η δυσπιστία των καταναλωτών υπήρχε και θα υπάρχει: «Πάντα οι καταναλωτές φτάνουν στους πάγκους της λαϊκής και ρωτούν αν είναι όντως βιολογικά τα προϊόντα, ενώ κοιτούν και την αυθεντικότητα των πιστοποιητικών». Η δυσπιστία των καταναλωτών για τα βιολογικά επιβεβαιώνεται και από μελέτη (του Β. Στούκα) που έγινε στο πλαίσιο μεταπτυχιακού προγράμματος του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι καταναλωτές που δεν ψωνίζουν βιολογικά απάντησαν στην έρευνα ότι δεν τα προτιμούν επειδή είναι ακριβά (47,1%) κι επειδή δεν τα εμπιστεύονται (52,9%). Λίγοι είναι όμως και οι πολίτες που ψωνίζουν συχνά βιολογικά. Έξι στους δέκα απαντούν ότι αγοράζουν βιολογικά, αλλά από αυτούς μόλις το 24, % το κάνει σε μόνιμη βάση.

Ακριβά βρήκε τα βιολογικά προϊόντα ο κ. Φώτης Ζώης, που την περασμένη Τετάρτη επισκέφθηκε για πρώτη φορά τη βιολογική αγορά της Ηλιούπολης. «Οι φίλοι και οι γνωστοί, που εμπιστεύονται τις βιολογικές καλλιέργειες, με ενθάρρυναν να αρχίσω κι εγώ να τρέφομαι με βιολογικά προϊόντα». Ωστόσο, δηλώνει πως υπάρχει μεγάλη διαφορά στις τιμές σε σχέση με τις κανονικές λαϊκές: «Για ένα κιλό βιολογικά αγγούρια πλήρωσα 3,40 ευρώ, ενώ για την ίδια ποσότητα θα πλήρωνα στη συμβατική λαϊκή περίπου 1,50 ευρώ».Πάντως, οι αριθμοί δείχνουν ότι η αγορά των βιολογικών στην Ελλάδα ολοένα και βελτιώνεται: οι εκτάσεις των βιοκαλλιεργειών παρουσίασαν αύξηση κατά 4%, το 2006- σύμφωνα με εκτιμήσεις- και από 2.671.599 στρέμματα έφθασαν τα 2.885.326 στρέμματα. Την ίδια στιγμή, τα καταστήματα βιολογικών προϊόντων ξεπερνούν πλέον τα 300 σε όλη την Ελλάδα, ενώ πριν από 10 χρόνια ήταν μόνο μερικές δεκάδες. Όσο για τους οργανισμούς πιστοποίησης, από τέσσερις που ήταν το 2002, σήμερα έχουν γίνει οχτώ. Η πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Καταστηματαρχών Βιολογικών και Φυσικών Προϊόντων κ. Νανά Γκαραβέλου λέει σχετικά: «Ακριβή στατιστικά στοιχεία για την αύξηση των καταναλωτών που αγοράζουν βιολογικά δεν υπάρχουν. Εκτιμούμε όμως ότι εξαιτίας των αλλεπάλληλων διατροφικών σκανδάλων μεγάλη μερίδα των πολιτών έχουν στραφεί στα καταστήματα βιολογικών προϊόντων».


Κυκλοφορούν και «μαϊμούδες»

Έ νας από τους λόγους που είναι δύσπιστοι οι καταναλωτές απέναντι στα βιολογικά προϊόντα είναι το γεγονός ότι μερίδα εμπόρων προσπαθεί να τους εξαπατήσει, πλασάροντας στην αγορά βιολογικά «μαϊμού». Όπως τονίζεται από τον Σύλλογο Καταστηματαρχών Βιολογικών υπάρχει ένα κενό στην αδειοδότηση των καταστημάτων. Οι καταστηματάρχες παίρνουν άδεια παντοπωλείου, χωρίς να τους χορηγείται κάποιο διακριτικό σήμα. Έτσι, κάποιοι έμποροι ανοίγουν καταστήματα και μπορούν να πωλούν 90% συμβατικά και μόλις 10% βιολογικά προϊόντα, διαφημίζοντας ωστόσο ότι πωλούν βιολογικά!

Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Ένωσης Βιοκαταναλωτών «ΒΙΟΖΩ» κ. Γιωργάκης Κωστής λέει ότι το από τη στιγμή που η βιολογική παραγωγή στην Ελλάδα είναι μικρή και η ζήτηση μεγάλη «πολύ εύκολα ένας παραγωγός που δεν έχει καθαρή συνείδηση μπορεί να σκεφτεί να πλασάρει, για παράδειγμα, συμβατικές ντομάτες ως βιολογικές, προκειμένου να κερδίσει».


Μύθος ότι είναι πιο θρεπτικά

Τα βιολογικά πωλούνται ακριβότερα αλλά δεν είναι πιο θρεπτικά, όπως τονίζουν οι επιστήμονες. «Οι έρευνες δείχνουν ότι τα βιολογικά προϊόντα δεν ούτε λιγότερο ούτε περισσότερο θρεπτικά. Η θρεπτική αξία τους είναι η ίδια» λέει στα «ΝΕΑ» ο διαιτολόγος- διατροφολόγος, επιστημονικός συνεργάτης στο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας- Διατροφής του Χαροκοπείου κ. Γρηγόρης Ρίσβας.

Καλό πλύσιμο. Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια ο κ. Ρίσβας σημειώνει ότι πράγματι τα βιολογικά είναι απαλλαγμένα από χημικές ουσίες, φυτοφάρμακα και λιπάσματα. Ωστόσο συμπληρώνει ότι οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουν πως αφού στα βιολογικά φρούτα και λαχανικά δεν έχουν χρησιμοποιηθεί από τους αγρότες φυτοπροστατευτικές ουσίες, «είναι πιθανό να έχουν αυξημένα μικροβιακά φορτία». Τι σημαίνει αυτό; «Εάν είναι αρκετά επιβαρυμένα και καταναλωθούν, μπορεί να προκαλέσουν εντερικά προβλήματα». Γι΄ αυτό ο διαιτολόγος συνιστά στους καταναλωτές να πλένουν καλά τα φρούτα και τα λαχανικά, είτε είναι βιολογικά είτε συμβατικά.