[ ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ ] «Να γίνεις κυρία γιατρού!»

«Αυξήθηκε το μέσο προσδόκιμο επιβίωσης για τις γυναίκες στα 82 χρόνια», μου ανακοίνωσε επάνω στην κουβέντα η φίλη, καθηγήτρια της Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο. «Α, ναι;», χάρηκα. «Για τις γυναίκες που δεν δουλεύουν, βέβαια», με προσγείωσε απότομα. Δηλαδή; «Οι γυναίκες που εργάζονται έχουν μέσο όρο ζωής τα 77, σαν τους άνδρες. Δεν το ΄ξερες;», με αποτέλειωσε.

Άλλο ένα πλήγμα από τα πολλά που δέχεται τελευταία η πάλαι ποτέ ακλόνητη φεμινιστική μας σιγουριά, που χρόνια ολόκληρα τρεφόταν με θυσίες (σε ελεύθερο χρόνο, ξεκούραση, γαλήνη, υγεία), για τις σταθερές αξίες της οικονομικής ανεξαρτησίας, της αξιοπρέπειας, της πνευματικής ικανοποίησης (κούνια που μας κούναγε;)… Τo be or not to be, λοιπόν, γυναίκα εργαζόμενη, καριερίστα, πετυχημένη επιστήμων ή επαγγελματίας την σήμερον ημέραν; Ιδού το σύγχρονο σαιξπηρικό δίλημμα… Η φιλενάδα μου η Ευαγγελία, που πάει κάθε πρωί χαλαρά στη γυμναστική της, πίνει τον καφέ της με τις φίλες της στη λιακάδα και έχει άψογα τακτοποιημένο το σπίτι της, προστίθεται στα δυνατά επιχειρήματα της «απέναντι» πλευράς.

«Τι να κάνεις, όμως; Να κάθεσαι σπίτι και να φτιάχνεις τρεις ώρες ένα φαγητό, ας πούμε λαχανοντολμάδες;», μου ανέβασε κατακόρυφα το ηθικό η δυναμική καθηγήτρια, που υπήρξε από τις πρωτοπόρους επιστημόνισσες στον ελληνικό χώρο. Και θυμήθηκε τη μητέρα της, που, όταν εκείνη επέμενε ότι θέλει να γίνει γιατρός, της αντέτεινε με έμφαση: “Να γίνεις κυρία γιατρού!”», φράση που άφησε εποχή και χαρακτήρισε ολόκληρη τη γυναικεία φιλοσοφία μιας άλλης γενιάς.

Θυμήθηκα και εγώ τη δικιά μου, που- συμβιβαζόμενη με τα «αγύριστα μυαλά» της θυγατέρας της- με είχε ικετεύσει τουλάχιστον «να κάνω τα χαρτιά μου για το Δημόσιο», χαρτιά που δεν κατατέθηκαν ποτέ στο όνομα ενός ανιαρού βολέματος. Το αντίτιμο; Μόνο οι γυναίκες που κουβάλησαν επί χρόνια στο ένα χέρι το παιδικό καρότσι και στο άλλο το λάπτοπ, χωρίς να νιώθουν σε κανένα ρόλο απόλυτα επαρκείς, το ξέρουν… Και εκείνες τις μέρες που τα συζητούσα αυτά, η άγνωστη θεά προστάτιδα των εργαζομένων θηλυκών με έριξε πάνω στη φίλη και γειτόνισσα από τα παλιά, που υπήρξε για καιρό αξιοπερίεργο αντικείμενο συζητήσεως σε διάφορα πηγαδάκια. Είχε βροντήξει τη βίλα και την άνεσή της στην Αθήνα, πήρε παραμάσχαλα τα δυο της κοριτσάκια και μετακόμισε για δυο χρόνια στη Μυτιλήνη, όπου είχε διορισθεί ως απλή καθηγήτρια Γαλλικών σε Γυμνάσιο, γιατί «διαφορετικά θα τρελαινόταν» μέσα στο υπέροχο κουκλόσπιτό της. Ξανανιωμένη και χαρούμενη, έδωσε την απάντηση στα «σαιξπηρικά» διλήμματα: «Δεν το μετάνιωσα ποτέ!», μου είπε. Και έγειρε τη ζυγαριά στα ίσια της…