«Άνοιξε η πόρτα στα Μάρμαρα»

«Η πόρτα για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα άνοιξε για πρώτη φορά. Το ζήτημα της ιδιοκτησίας είναι παραπλανητικό. Δεν μιλάμε πλέον για το ιδιοκτησιακό καθεστώς, αλλά για το πού πρέπει να εκτεθούν τα Γλυπτά. Εμείς λοιπόν λέμε στην Αθήνα, ώστε να επανενωθούν με τον Παρθενώνα και τον λοιπό γλυπτό διάκοσμο καθώς αποτελούν ένα καλλιτεχνικό σύνολο», λέει στα «ΝΕΑ» ο Βρετανός βουλευτής των Εργατικών και εκ των πρωτεργατών της καμπάνιας υπέρ του επαναπατρισμού των Γλυπτών Έντουαρντ Ο΄ Χάρα, με αφορμή τις δηλώσεις του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου Νιλ ΜακΓκρέγκορ, ο οποίος αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δανεισμού τους στην Ελλάδα. «Δεν πρόκειται ούτε για πολιτικό ούτε για ηθικό ούτε για αρχαιολογικό ζήτημα. Είναι καθαρά πολιτιστικό. Πιστεύω στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα όχι για λόγους κυριότητας ή εθνικής υπερηφάνειας, αλλά επειδή αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του Παρθενώνα».

Πώς μπορεί να συμβεί αυτό;
Η λύση είναι να μπορούν να πουν την ιστορία τους από τον τόπο όπου ανήκουν, την Αθήνα. Το Βρετανικό Μουσείο θα μπορούσε εύκολα, ακολουθώντας τη σύγχρονη μουσειακή πρακτική, να εκθέσει τη συλλογή του σε ένα παράρτημα στην Αθήνα, χωρίς να παραχωρήσει ιδιοκτησιακά δικαιώματα. Όσο για την ευθύνη της έκθεσης, μελέτης, συντήρησης των Γλυπτών, θα μπορούσε να τη μοιραστεί με το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως. Μπροστά τους έχουν το παράδειγμα. Ούτε 800 μ. από το Βρετανικό Μουσείο δεν απέχει το παράρτημα του Μουσείου Ερμιτάζ.

Προς αυτή την κατεύθυνση συμβάλλει ο επαναπατρισμός αρχαιοτήτων στην Ελλάδα από το αμερικανικό Μουσείο Γκετί ή στην Ιταλία από το Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης; Είναι μικρά σημάδια που ανοίγουν τον δρόμο. Γ ενικώς το κλίμα έχει αλλάξει στον κόσμο των μουσείων. Πλέον είναι ανοιχτά χάρη σε έναν παγκόσμιο τρόπο σκέψης που επικρατεί, αλλά και στα τεχνικά μέσα που διαθέτουν. Ούτε αυτή η αλλαγή μπορεί να σταματήσει ούτε το Βρετανικό Μουσείο να βρεθεί εκτός κλίματος.

Η πολιτική των ανταλλαγμάτων που προτείνει η ελληνική πλευρά μπορεί να κάμψει τις βρετανικές αντιστάσεις;

Είναι μια σημαντική προσφορά, διότι το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει πως είναι ένα παγκόσμιο μουσείο που προσφέρει εκτενή άποψη του παγκόσμιου πολιτισμού. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι εξαιρετικά δείγματα της τέχνης του 5ου π.Χ. αιώνα, αλλά εφ΄ όσον η Ελλάδα είναι πρόθυμη να προσφέρει ανταλλάγματα στο Βρετανικό Μουσείο το κενό μπορεί κάλλιστα να καλυφθεί, και οι κλασικές συλλογές του μουσείου ούτε να πληγούν ούτε να καταστραφούν και βεβαίως να μην υπάρξει κενό στην πολιτιστική ιστορία που εκθέτει.

«Το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως είναι το μοναδικό σημείο, όπου μπορεί κάποιος να έχει την μοναδική εμπειρία να βλέπει τον Παρθενώνα και τα Γλυπτά του ενωμένα»