Βλέπουν τα πλοία να φεύγουν

Τον τελευταίο μήνα δύο φορές οι κάτοικοι της Κύθνου είδαν το πλοίο της γραμμής να πλησιάζει στο λιμάνι του νησιού τους, αλλά τελικά να μην καταφέρνει να δέσει, αφού οι υποδομές του λιμανιού επιτρέπουν οριακά την προσέγγιση των καραβιών. Δίπλα στο σημερινό λιμάνι, όμως, εδώ και μήνες το εργοτάξιο για το νέο έχει ξηλωθεί, ο εργολάβος έχει μαζέψει τα σύνεργά του και έχει φύγει, αφού παρέμενε απλήρωτος. Το έργο της κατασκευής του νέου λιμανιού στο κυκλαδίτικο νησί είναι ένα μόνο από τα εκατοντάδες «κολλημένα» έργα, για τα οποία ο χρόνος έχει σταματήσει στο 2004.

Βαλτωμένα από έλλειψη χρηματοδότησης, κόντρες εργολάβων, ενστάσεις και προσφυγές βρίσκονται τουλάχιστον 220 έργα όπως λιμάνια, δρόμοι, αρδευτικά, αλιευτικά καταφύγια, φράγματα που εφόσον ολοκληρωθούν θα βελτιώσουν σημαντικά την καθημερινότητα των πολιτών σε κάθε περιοχή.

Για ορισμένα από αυτά δεν προβλέπονται χρήματα από τον δημόσιο προϋπολογισμό προκειμένου να ολοκληρωθούν. Άλλα κινδυνεύουν να χάσουν τη χρηματοδότησή τους από ευρωπαϊκά προγράμματα επειδή κατασκευάζονται με πολύ αργούς ρυθμούς. Κάποια έχουν βαλτώσει ύστερα από ενστάσεις και προσφυγές τεχνικών εταιρειών ή και κατοίκων στις περιοχές όπου βρίσκονται. Μία σειρά έργων, ιδιαίτερα στις Κυκλάδες, σταμάτησε να εκτελείται μετά την πολύμηνη απεργία των πολιτικών μηχανικών στην περιοχή. Κάποια έπεσαν, απλώς, θύματα της αδιαφορίας της Πολιτείας.

Εκατόν ογδόντα εννέα είναι τα έργα που επισήμως παρουσιάζουν μεγάλες καθυστερήσεις σε όλη τη χώρα

Εκατόν ογδόντα εννέα είναι τα έργα που επισήμως παρουσιάζουν μεγάλες καθυστερήσεις σε όλη τη χώρα. Ενώ έχουν κριθεί εδώ και πολλά χρόνια ως απολύτως απαραίτητα, δεν κατάφεραν να ολοκληρωθούν στην ώρα τους. Έτσι τώρα έχουν μετατραπεί, σύμφωνα με παράγοντες του ΥΠΕΧΩΔΕ, σε «έργα- γέφυρες». Πρόκειται δηλαδή για όσα ο σχεδιασμός τους προέβλεπε τη χρηματοδότησή τους από το Γ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, αλλά τελικά θα χρηματοδοτηθούν εν μέρει και από το Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, με χρήματα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθούν αλλού. «Χώρες που εντάχθηκαν πολύ αργότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση καταφέρνουν και έχουν απορροφητικότητα κονδυλίων για έργα που φτάνει το 100%. Στην Ελλάδα δεν έχουμε καταλάβει την αξία της περιφερειακής πολιτικής. Τα αναγκαία έργα κάθε περιοχής πρέπει να τα σχεδιάζουν και να τα προγραμματίζουν οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες» λέει ο αρχιτέκτονας Γιώργος Τζιρτζιλάκης.

Επίσης 40- 50 έργα μικρότερης εμβέλειας, που υλοποιούνται κυρίως από τις περιφέρειες, τις νομαρχίες και τους δήμους, βρίσκονται στο κόκκινο. Από τη Θράκη και τη Μακεδονία έως τη Θεσσαλία, την Αττική και την Πελοπόννησο, και από τα νησιά του Αιγαίου και την Κρήτη έως τα Επτάνησα οι χαμένες ευκαιρίες μοιάζει να μην έχουν τέλος. Η κοίτη Διακονιάρη. Στην Αχαΐα, όλα τα έργα φαίνεται να έχουν κολλήσει. Το έργο διευθέτησης της κοίτης του Διακονιάρη μπορεί να χαρακτηριστεί… στοιχειωμένο. Είχε χαρακτηριστεί ολυμπιακό, ανατέθηκε τελικά τον Ιούλιο του 2005 και έχει προϋπολογισμό 50.842.000 ευρώ. Έως τώρα έχει εκτελεσθεί μόλις το 50% του οδικού τμήματος του έργου και το 80% του αντιπλημμυρικού, ενώ ακόμη και σήμερα κολλάει σε απαλλοτριώσεις που δεν έχουν ολοκληρωθεί. Ο Διακονιάρης κρίθηκε επικίνδυνος για την Πάτρα από το 1956, ενώ το 1964 οι προβλέψεις επαληθεύτηκαν: ο χείμαρρος υπερχείλισε με αποτέλεσμα να προκληθούν τεράστιες καταστροφές από πλημμύρες.

Στην ίδια περιοχή έχει σταματήσει η κατασκευή του φράγματος Πείρου- Παραπείρου. Η μικρή περιμετρική οδός της Πάτρας, που θα ανακούφιζε το επιβαρημένο κυκλοφοριακό της, καθυστερεί. Ενώ υπάρχει και σειρά έργων, που δεν έχουν στηθεί καν εργοτάξια: Η αναβάθμιση του λιμανιού της Πάτρας, της κυριότερης πύλης εισόδου της Δύσης στην Ελλάδα, παραπέμπεται στο μέλλον. Η ανακατασκευή του λιμανιού του Αιγίου είναι ακόμα στα χαρτιά. Το νέο κτίριο του Νοσοκομείου Άγιος Ανδρέας, η αναβάθμιση του οδοντωτού σιδηροδρόμου, η επαρχιακή οδός Πατρών- Καλαβρύτων και το κτίριο του Πανεπιστημίου Πατρών εντάσσονται οριστικά στο Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης και προβλέπεται η ολοκλήρωσή τους έως το 2013. Στον Νομό Αργολίδας, λίγο έξω από την πόλη του Άργους, στο Κουτσοπόδι, υπάρχει ένα μεγάλο οικόπεδο. Αυτό έχει δεσμευθεί εδώ και λίγα χρόνια από την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου για να κατασκευαστεί εκεί το Εκθεσιακό Συνεδριακό Κέντρο. Πρόκειται για έργο που θα αναβάθμιζε την περιοχή, θα δημιουργούσε πολλές νέες θέσεις εργασίας, θα έδινε ώθηση στην τοπική οικονομία. Το οικόπεδο παραμένει… οικόπεδο έως και σήμερα, όπως ακριβώς ήταν πριν από τρία χρόνια.

Τα νέα λιμάνια. Η κατασκευή ή ανακατασκευή νέων λιμανιών αποτελεί, όπως φαίνεται, «αδύναμο κρίκο» της Πολιτείας. Το λιμάνι της Μυκόνου, που εξυπηρετεί μερικά από τα πιο σύγχρονα πλοία της ακτοπλοΐας καθώς και κρουαζιερόπλοια μεγάλων διαστάσεων, παραμένει ένα… μεγάλο χωράφι. Δεν υπάρχει επιβατικός σταθμός, δεν λειτουργεί κέντρο εξυπηρέτησης των ταξιδιωτών, χώρος φύλαξης των αποσκευών. Μόνο μια υποτυπώδης καφετέρια υπάρχει με δυο τραπέζια όλα κι όλα.

Στη Χίο η κατασκευή καινούργιου λιμανιού, που θα μειώσει αισθητά τον χρόνο μετάβασης από και προς το νησί, δεν έχει αρχίσει και γίνονται προσπάθειες προκειμένου να ενταχθεί στο Δ΄ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Στα ακριτικά Ψαρά δεν έχει εγκατασταθεί ακόμα εργολάβος για την ανακατασκευή του λιμανιού. Οι κάτοικοι της Σχοινούσσας θα εξακολουθήσουν να… εξυπηρετούνται με το παλαιό λιμάνι. «Στις Κυκλάδες μεγάλο πρόβλημα έχει προκαλέσει η πολύμηνη αποχή των πολιτικών μηχανικών από τις εργασίες τους. Διεκδικούν μεγαλύτερη αποζημίωση για τα “εκτός έδρας”. Μας βρίσκει σύμφωνους το αίτημά τους, ωστόσο η ζημιά είναι μεγάλη» αναφέρει ο νομάρχης Κυκλάδων Δημήτρης Μπάιλας.

Οι δρόμοι στα νησιά. Εξαιτίας αυτής της απεργίας έχουν μείνει πίσω εδώ και ένα χρόνο έργα όπως η κατασκευή δρόμου στην Κέα, η δημιουργία περιφερειακού δρόμου στη Σχοινούσσα, η κατασκευή δρόμου που οδηγεί στον τάφο του Ομήρου στην Ίο, όπως και αυτού που οδηγεί στον Αϊ-Γιώργη στη Σίκινο. Επίσης, δεν έχει ολοκληρωθεί η δημιουργία του αλιευτικού καταφυγίου στη Φολέγανδρο, απολύτως χρήσιμου στους ψαράδες της περιοχής.

Στη Νάξο η επέκταση του λιμανιού, που εξαγγέλθηκε πρώτη φορά πριν από τέσσερα χρόνια, δεν προχωράει- αυτή τη φορά όχι λόγω έλλειψης χρημάτων, αλλά επειδή κάτοικοι του νησιού έχουν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Οι κάτοικοι της Κρήτης, ειδικότερα του Νομού Χανίων, θεωρούν ότι είναι αδικημένοι, αφού κανένα έργο δεν εκτελείται στον νομό. Το εθνικό οδικό δίκτυο που ενώνει τις πρωτεύουσες των νομών της Κρήτης παραμένει στενό και επικίνδυνο. Στο Ηράκλειο η ανακατασκευή του επαρχιακού οδικού άξονα που ενώνει τα Μάλια με τα όρια των Νομών Ηρακλείου- Λασιθίου παρουσιάζει μεγάλες καθυστερήσεις.


Εγκαταλείφθηκε το λιμάνι

Τ ο λιμάνι του Λαυρίου, που προοριζότανσύμφωνα με τα σχέδια του ΥΕΝ- να γίνει το λιμάνι της Αττικής που θα «σηκώσει» το μεγαλύτερο βάρος των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών, έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του.

Το Λαύριο «πάσχει» από την οδική του σύνδεση με την Αθήνα.

Χίλια διακόσια μόλις μέτρα πριν από το λιμάνι, η Λεωφόρος Λαυρίου μετατρέπεται σε στενό δρόμο, με μια μόνο λωρίδα κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται ουρές. Ο ίδιος ο υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ Θεμιστοκλής Ξανθόπουλος, απαντώντας σε σχετική ερώτηση στη Βουλή, αναφέρει ότι η κατασκευή επιβατικού σταθμού του Λαυρίου «θα δημοπρατηθεί τον Οκτώβριο του 2008 και η κατασκευή του θα ολοκληρωθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2009». Δεν πρόκειται δηλαδή να λειτουργήσει ούτε αυτό, αλλά ούτε το επόμενο καλοκαίρι.


Εξαιρέσεις όσα δεν έχουν κολλήσει

«Υ πάρχει μία σειρά έργων που καθυστερούν, υπάρχουν όμως και πολλά που γίνονται και μάλιστα με γρήγορους ρυθμούς», απαντούν παράγοντες του ΥΠΕΧΩΔΕ στην κριτική για τα έργα που έχουν κολλήσει. «Εκτός από τα μεγάλα έργα όπως είναι το Μετρό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η Εγνατία, η ΠΑΘΕ και άλλοι αυτοκινητόδρομοι, υπάρχει και μία σειρά μικρότερων έργων που προχωρούν. Η κατασκευή του λιμανιού της Σούδας δεν έχει καθυστερήσει ούτε μία ημέρα, όπως και της Καβάλας. Η κατασκευή των φραγμάτων Αποσελέμη στη Κρήτη, Συκιάς στον Αχελώο, Τριανταφυλλιάς στη Φλώρινα είναι μόνο μερικά από τα παραδείγματα» αναφέρουν.


Στο περίμενε οι σεισμόπληκτοι

Όσες περιοχές έχουν πληγεί από σεισμούς ή πλημμύρες αποτελούν ειδικές περιπτώσεις. Τα έργα σε αυτές πρέπει να γίνονται γρήγορα, ώστε να αποκαθίστανται τα όποια προβλήματα και ταυτόχρονα να θωρακίζεται η κάθε περιοχή για ενδεχόμενες μελλοντικές απειλές αυτού του είδους. Δυστυχώς, η Πολιτεία δεν το συμμερίζεται.

Τα Κύθηρα αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα. «Τον Ιανουάριο του 2006 μεγάλος σεισμός είχε χτυπήσει τα Κύθηρα. Στο χωριό Μητάτα κατέρρευσε η πλατεία και έπαθε πολύ σοβαρές ζημιές η εκκλησία. Επίσης, καταστράφηκε ο δρόμος που συνδέει τα Μητάτα με το επόμενο χωριό» λέει η έπαρχος Κυθήρων Χριστίνα Φατσέα. «Η αποκατάσταση δεν έχει γίνει ακόμα. Τελικά η Νομαρχία Πειραιώς χρηματοδοτεί κάποια από αυτά τα έργα με 2.300.000 ευρώ». Στη Λευκάδα οι τοπικοί φορείς καταγγέλλουν ότι η Πολιτεία δεν κατάφερε να εντάξει έργα αποκατάστασης από τον σεισμό του Αυγούστου 2003, όπως η ανακατασκευή του Δικαστικού Μεγάρου.


«Γεφύρια της Άρτας» έγιναν τα αεροδρόμια

Στα αεροδρόμια η κατάσταση δεν είναι καλύτερη. Με ρυθμό χελώνας εξακολουθεί να λειτουργεί το εργοτάξιο στο «Διαγόρας» της Ρόδου. Η επέκταση του κεντρικού αεροσταθμού άρχισε να κατασκευάζεται τον Ιανουάριο του 2002. Από τότε δεν έχει ολοκληρωθεί, αν και έχουν περάσει προ πολλού οι 1.000 εργάσιμες ημέρες που όριζε η σύμβαση. Αυτή η καθυστέρηση δεν εμπόδισε βέβαια τον υπουργό Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Αριστοτέλη Παυλίδη να το εγκαινιάσει, αν και ημιτελές. Στη Νάξο η επέκταση του αεροδρομίου που θα επέτρεπε και σε αεροπλάνα μεγαλύτερα από αυτά της αεροπλοΐας να προσγειώνονται έχει «παγώσει», λόγω έλλειψης κονδυλίων. Η εικόνα του αεροσταθμού στο νησί μοιάζει να έχει μείνει στο… ολυμπιακό 2004, τότε που εξαγγέλθηκε πρώτη φορά η επέκταση.


13 χρόνια για τα αντιπλημμυρικά

Στον Νομό Καρδίτσας είχαν σημειωθεί σοβαρές πλημμύρες το 1994. Από τότε, κάθε χρόνο πριν μπει ο χειμώνας οι κάτοικοι ακούν για αντιπλημμυρικά έργα. Δεκατρία χρόνια μετά, τα έργα δεν έχουν ολοκληρωθεί. «Τα τελευταία χρόνια σοβαρά προβλήματα χρηματοδότησης έχουν παγώσει το έργο» λέει ο βουλευτής του Νομού Ντίνος Ρόβλιας. «Είναι αδικαιολόγητες οι καθυστερήσεις. Η κυβέρνηση βρήκε έτοιμη τεχνογνωσία από το ΠΑΣΟΚ και έχει την αντιπολίτευση με το μέρος της. Εμείς θέλουμε να γίνουν τα έργα το συντομότερο δυνατόν. Η Νέα Δημοκρατία είχε κάνει ακριβώς το αντίθετο, με συνεχείς καταγγελίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση για διαφθορά κ.λπ.» επισημαίνει ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, υπεύθυνος για θέματα Δημοσίων Έργων Ανδρέας Λοβέρδος.

Στη Μακεδονία η κατάσταση δεν είναι η καλύτερη. Το αρδευτικό φράγμα του Βράχου στη Καστοριά είχε αρχίσει να κατασκευάζεται το 1999. Ο προϋπολογισμός του έργου ήταν 8.500.000 ευρώ. Έως το 2003 είχε κατασκευαστεί το 91% του έργου. Από τότε έως σήμερα δεν έχει γίνει το παραμικρό.