«Οι ηγέτες θέλουν να μας γυρίσουν στην εποχή με τα μαντζούνια»

«Μετά το Ολοκαύτωμα, δεν ήταν άραγε καιρός να ξοφλήσουμε ως είδος; Είμαστε ζώα φρικτά και αρκετά ευφυή για να το γνωρίζουμε. Άλλωστε όλα τα άλλα είδη πεθαίνουν, το ίδιο θα συμβεί και σ΄ εμάς», έλεγε ο Αμερικανός συγγραφέας Κερτ Βόνεγκατ. Ο ίδιος πάντως δεν θα είναι εδώ όταν και αν κάτι τέτοιο συμβεί. Πέθανε στο σπίτι του στο Μανχάταν, σε ηλικία 85 ετών, έπειτα από κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις που υπέστη από πτώση.

Τέταρτης γενιάς Γερμανοαμερικανός, γεννημένος στην Ινδιανάπολη το 1922, ο Κερτ Βόνεγκατ υπήρξε γκουρού των φοιτητών στις δεκαετίες του ΄60 και του ΄70, με σαρκασμό που έσπαγε κόκαλα. Έγινε διάσημος με το περίφημο «Σφαγείο Νο 5» που κυκλοφόρησε το 1969 (Εκδ. Κάκτος 1978) και είχε ως θέμα τον βομβαρδισμό της Δρέσδης από τους Συμμάχους, έναν μάλλον ανώφελο- πλην όμως ανελέητο- βομβαρδισμό που στοίχισε τη ζωή σε 135.000 ανθρώπους και κατέστρεψε την ιστορική πόλη. Ο Βόνεγκατ ήταν εκεί ως στρατιώτης, είχε αιχμαλωτισθεί αλλά εν τέλει σώθηκε, κρυμμένος σε μιαν αποθήκη κρεάτων. Μετά τον βομβαρδισμό έλαβε μέρος στην περισυλλογή των πτωμάτων, που ήταν θαμμένα κάτω από τα ερείπια.

Το μυθιστόρημά του δημοσιεύθηκε την περίοδο του πολέμου στο Βιετνάμ, περίοδο ωμότητας που απενοχοποίησε τον συγγραφέα και τον διευκόλυνε να γράψει για τη Δρέσδη χωρίς άλλους ενδοιασμούς. Δεν ήταν όμως το πρώτο του βιβλίο. Αρχικά είχε καταχωρισθεί ως συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας. Πρώτα το 1951 με τον «Πιανίστα» (στα ελληνικά το είχε μεταφράσει το 1976 ο Παύλος Μάτεσις), βιβλίο στο οποίο οι μηχανές καταλαμβάνουν τον κόσμο, και έντεκα χρόνια μετά με τη «Φωλιά της γάτας» («Γνώση», 1982), μια σάτιρα της σύγχρονης επιστήμης. Ο Βόνεγκατ είχε σπουδάσει, άλλωστε, χημικός. Τα τελευταία χρόνια όλοι νόμιζαν ότι είχε πια «συνταξιοδοτηθεί» από τη συγγραφή. Ωστόσο έγραψε στα 83 του νέο βιβλίο. Ένα είδος πολιτικής διαθήκης, γεμάτο θυμό και περιφρόνηση για την αμερικανική ηγεσία και κυρίως τον Τζορτζ Μπους. Στο «Ένας άνθρωπος χωρίς πατρίδα» (Εκδ. Πατάκη, 2006), που στις ΗΠΑ πούλησε 250.000 αντίτυπα σε λίγους μήνες, ο Βόνεγκατ κοροϊδεύει τους «ψυχοπαθείς» και «ασυνείδητους» σημερινούς ηγέτες των ΗΠΑ. «Οι ηγέτες δεν θέλουν απλώς να επαναφέρουν τον πυρετό του χρυσού», έγραφε, «θέλουν να μας γυρίσουν πίσω στην εποχή με τα μαντζούνια». Α, και «σε περίπτωση που δεν το έχετε προσέξει», συνέχιζε, «αυτήν τη στιγμή σε όλα τα πλάτη και τα μήκη του κόσμου μάς φοβούνται και μας μισούν, όπως τους ναζί».

Ο Κερτ Βόνεγκατ είχε έξι παιδιά από τον πρώτο του γάμο και ένα από τον δεύτερο, με τη φωτογράφο Τζιλ Κρέμεντς .