Ελπίζοντας για μετασεισμούς

«Ο σεισμός που σημειώθηκε στη Λευκάδα δεν είχε σχέση με τις πρόσφατες δονήσεις στη περιοχή της Τριχωνίδας. Μακάρι να συνέβαινε το αντίθετο». Οι σεισμολόγοι βρίσκονται σε επιφυλακή μετά τη σεισμική «σιωπή» των τελευταίων 24ώρων στην περιοχή της Δυτικής Ελλάδας: από το μεσημέρι της Τρίτης έως χθες το βράδυ δεν είχε καταγραφεί καμία νέα δόνηση στην περιοχή.

O χθεσινός σεισμός μεγέθους 4,6 Ρίχτερ στην περιοχή της Λευκάδας μπορεί να ξύπνησε απότομα τους κατοίκους του νησιού, καθώς σημειώθηκε στις 6.38 το πρωί, δεν είχε όμως καμία απολύτως σχέση με το σμήνος σεισμών που έπληξε την περασμένη Δευτέρα την Αιτωλοακαρνανία. Ο σεισμός έγινε αισθητός σε Πρέβεζα και Ηγουμενίτσα χωρίς να προκαλέσει ζημιές.

Ο σεισμολόγος του Εργαστηρίου Γεωφυσικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης κ. Βασίλης Καρακώστας δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολιών: «Ο σεισμός στη Λευκάδα δεν μπορεί να σχετίζεται με τη σεισμική έξαρση που σημειώθηκε τις τελευταίες ημέρες με επίκεντρο στη Στερεά Ελλάδα. Τα μεγέθη των

ΦΟΡΗΤΟΙ ΣΕΙΣΜΟΓΡΑΦΟΙ

Στην περιοχή της Τριχωνίδας θα εγκατασταθεί δίκτυο φορητών σεισμογράφων, για να καταγράφονται ακόμα και σεισμοί μικρού μεγέθους

σεισμών στην Τριχωνίδα δεν ήταν τόσο μεγάλα ώστε να προκαλέσουν διέγερση ρηγμάτων στο Ιόνιο». Από την πλευρά του ο καθηγητής Σεισμολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας Κώστας Μαρκόπουλος υπογραμμίζει ότι «οι σεισμοί σε Λευκάδα και Κεφαλονιά έτυχε να συμπέσουν χρονικά με τους σεισμούς της Τριχωνίδας».

Όλοι οι σεισμολόγοι συμφωνούν ότι το να συμβεί το ανάποδο- δηλαδή η δόνηση της Λευκάδας να προκαλέσει νέο σεισμό στην Τριχωνίδα- είναι απίθανο. Ωστόσο εξακολουθούν να ανησυχούν για την εξέλιξη της σεισμικής ακολουθίας στην περιοχή της Τριχωνίδας. Μετά τον τελευταίο σεισμό προχθές το μεσημέρι – μεγέθους 5,3 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερανέμεναν ότι το φαινόμενο θα εκτονωνόταν με συνεχείς μετασεισμούς μικρότερης έντασης, κάτι που ωστόσο δεν είχε συμβεί μέχρι χθες το βράδυ.

Δεν είναι συνηθισμένο
«Το φαινόμενο αυτό δεν είναι συνηθισμένο, ωστόσο δεν σημαίνει ότι κατ΄ ανάγκη θα σημειωθεί μεγαλύτερος σεισμός τα επόμενα 24ωρα» λέει ο κ. Λέκκας. «Η εμπειρία μας ωστόσο μάς δείχνει ότι ύστερα από έναν ισχυρό σεισμό ακολουθούν δεκάδες μετασεισμοί με ένταση που συνεχώς μειώνεται. Η μετασεισμική συμπεριφορά της Τριχωνίδας μας ανησυχεί και μας προβληματίζει γιατί δεν υπάρχει εκτόνωση. Δεν έχουμε καταλάβει ακόμα ποιος ήταν ο κύριος σεισμός από τους έξι που καταγράφηκαν ώς την Τρίτη. Χρειάζεται αρκετός χρόνοςδεν μπορώ να προσδιορίσω πόσος- για να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα».

Ο κ. Λέκκας πάντως υπενθυμίζει ότι και στο παρελθόν υπήρχαν στην περιοχή ανάλογα φαινόμενα. «Το 1975 και το 1983 είχαν σημειωθεί σμήνη σεισμών με επίκεντρο την Αιτωλοακαρνανία που είχαν ταρακουνήσει για τα καλά τη Δυτική Ελλάδα και μετά για περιόδους 10 και 15 ημερών αντίστοιχα υπήρχε κενό. Και στις δύο περιπτώσεις είχαμε νέους σεισμούς μετά την πάροδο αυτών των ημερών. Η ένταση αυτών των νέων σεισμών ήταν ίδια με την ένταση των σεισμικών δονήσεων που είχαν προηγηθεί» αναφέρει.


Ποιες είναι οι διαφορές στα ρήγματα

ΤΟΝ ΧΘΕΣΙΝΟ σεισμό στη Λευκάδα έδωσε το ρήγμα του Ιονίου- κατά μήκος των Επτανήσων- το οποίο στο παρελθόν έχει δώσει πολλούς σεισμούς όπως λένε οι ειδικοί. Η σεισμική δραστηριότητα εκεί εκδηλώνεται επειδή παρατηρείται οριζόντια κίνηση του χώρου από τη μια πλευρά του ρήγματος προς τα δυτικά (προς τη Μεσόγειο) και της άλλης πλευράς προς τα ανατολικά (προς την Πίνδο). Οι κινήσεις των πλακών κοντά στο ρήγμα αυτό είναι της τάξης των 25 χιλιοστών τον χρόνο.

Αντίθετα, οι σεισμοί της Αιτωλοακαρνανίας οφείλονται στη ρηξιγενή ζώνη της Τριχωνίδας. Αυτή χαρτογραφήθηκε λεπτομερώς πριν από μία δεκαετία και αποτελείται από δύο μικρά ρήγματα. Σε σχετικά κοντινή απόσταση εντοπίζεται και η ομάδα ρηγμάτων Οζερού. «Δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για το αν οι δονήσεις της Αιτωλοακαρνανίας δημιούργησαν τέτοια δυναμική ώστε να ενεργοποιήσουν και το τόξο του Ιονίου» υπογραμμίζει ο καθηγητής Γεωλογίας Ευθύμιος Λέκκας.

«Οι πιθανότητες να συνέβη κάτι τέτοιο αυξάνονται μόνο εξαιτίας του μεγάλου αριθμού των δονήσεων που σημειώθηκαν στην Τριχωνίδα. Ωστόσο η απόσταση μεταξύ των δύο ρηγμάτων είναι μεγάλη».


[ ΓΝΩΜΗ ] Σκέψεις που γεννούν οι σεισμοί

Mερικές, μόνο, βιαστικές σκέψεις που γεννούν οι σεισμοί που έπληξαν τα χωριά της Τριχωνίδας.

ΣΚΕΨΗ 1η: Είναι πια καιρός εμείς οι «ειδικοί» να ασχολούμαστε και να ενημερώνουμε μόνο στο γνωστικό μας αντικείμενο και όχι επί παντός επιστητού γύρω από τους σεισμούς. Δεν μπορεί για παράδειγμα ο κ. Λέκκας, ειδικός στα ρήγματα, να «ενημερώνει» για βλάβες κτιρίων, για ρευστοποιήσεις εδαφών ή ακόμα χειρότερα για «πρόδρομα φαινόμενα» των συγκεκριμένων σεισμών που σαφέστατα δεν υπήρξαν.

ΣΚΕΨΗ 2η: Ας πάψουν επιτέλους οι αστέρες των ειδήσεων των 8, αφού ρυμούλκησαν το κρουαζιερόπλοιο στη Σαντορίνη, να επιχειρούν να «ρυμουλκήσουν» τους ειδικούς κατά πού θέλουν αυτοί, για έναν παραπάνω πόντο στα μηχανάκια της ΑGΒ.

ΣΚΕΨΗ 3η: Με αφορμή και τις βαριές βλάβες του σχολικού κτιρίου στο Θέρμο, ας αφουγκραστούν, επιτέλους, οι κυβερνητικοί αρμόδιοι τη φωνή των πραγματικά ειδικών για την αναγκαιότητα καταγραφής και ενίσχυσης σημαντικών κτιρίων.

Χρόνια τώρα το ΤΕΕ με τον πρόεδρό του Γιάννη Αλαβάνο και κυρίως με τον «πατριάρχη» των σεισμομηχανικών Θεοδόση Τάσιο, και με πόρους μόνο του Τεχνικού Επιμελητηρίου, προωθούν το εξαιρετικό ερευνητικό πρόγραμμα ΕΠΑΝΤΥΚ (Εθνικό Πρόγραμμα για την Αντισεισμική Ενίσχυση Υπαρχουσών Κατασκευών), όπως σχολεία, νοσοκομεία κ.λπ. Οι αρμόδιοι όμως υπουργοί ΠΕΧΩΔΕ, τόσο του ΠΑΣΟΚ όσο και της Ν.Δ., απλώς παρακολουθούν.

Ο Γιάννης Πρωτονοτάριος είναι καθηγητής Σεισμικής Μηχανικής στο ΕΜΠ.