[ ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ ] Μαθήματα από την «επαρχία»

Η άτακτη φυγή στην «επαρχία» (όπως συχνά την αποκαλούμε μάλλον υποτιμητικά) ή «στην περιφέρεια» (όπως τη θυμόμαστε στις πολιτικές κορόνες των εκλογών) μάς έδωσε και σ΄ αυτή τη Λαμπρή νέα μαθήματα.

Κατά τύχη βρεθήκαμε Μεγάλη Παρασκευή απόγευμα στο βουτηγμένο στα λουλούδια και στο πράσινο Βουλγάρω, ένα χωριό του Κισσάμου στην Κρήτη. Η Αποκαθήλωση γίνεται εκεί με ξεχωριστό τρόπο, στις έξι το απόγευμα, και με πιστή αναπαράσταση. Οι ιερείς στο προαύλιο της εκκλησίας κατεβάζουν από τον Σταυρό το ξύλινο ομοίωμα του Χριστού και το θάβουν σε έναν κανονικό τάφο στην άκρη της αυλής. Ακολουθούν τα σπαρακτικά μοιρολόγια από τις μαυροφορεμένες γυναίκες του χωριού και το κατανυκτικό προσκύνημα του τάφου από όλο τον κόσμο, που είχε έρθει από κάθε γωνιά του νησιού, και όχι μόνο.

Την επομένη, στην Ανάσταση, αυτή την ετήσια- πρέπει να ομολογήσω- αγγαρεία, τα πράγματα ήταν εφέτος διαφορετικά. Μετά το Άγιο Φως και τις αναπόφευκτες μπαλοθιές, ακολούθησε το κάψιμο του Ιούδα (το ξόρκισμα του κακού για όλο τον χρόνο, μου εξήγησαν οι ντόπιοι). Λίγο μετά, έκλεισε η βαριά πόρτα της παλιάς εκκλησίας και έγινε η αναπαράσταση της ομιλίας του Ιησού με τον φύλακα της πύλης του Άδη, μετά την Ανάστασή του. Η πόρτα- μετά τα βροντερά κτυπήματαάνοιξε στο τέλος διάπλατα και θριαμβευτικά κι όλος ο κόσμος έψαλε το «Χριστός Ανέστη». Έμεινα, για πρώτη φορά, έως το τέλος της λειτουργίας.

Γιατί, αναρωτήθηκα, περπατώντας την επομένη αργά μέσα στη λιακάδα και στις μαργαρίτες, εκεί, στα χωριά, στις μικρές πόλεις, απαλαίνουν οι υπαρξιακοί φόβοι μας; Γιατί βρίσκουμε- ή μάλλον δεν ψάχνουμε καν – τις απαντήσεις στα αδιάκοπα εσωτερικά ερωτήματά μας;

Γιατί, όταν είμαστε εκεί, κοιτώντας τη θάλασσα να σκάει στα πόδια μας απαλά ή ανάμεσα στα θρόισμα των φύλλων στο βουνό, δεν φοβόμαστε τόσο τον θάνατο (μήπως, άραγε, γιατί κοντά στη φύση γινόμαστε ένα με τους αναπόφευκτους κύκλους της ζωής;). Γιατί, οι άνθρωποι εκεί- και εμείς οι «πρωτευουσιάνοι», όταν βρισκόμαστε μαζί τους- αισθάνονται πιο κοντά στη θρησκεία, αν και επικρίνουν το ίδιο έντονα με εμάς τους εκπροσώπους της;

Τέτοιους συλλογισμούς θα έχουμε τον χρόνο να ξαναδουλέψουμε μόνο στην επόμενη απόδραση. Δηλαδή, au revoir το καλοκαίρι…