Ο εφιάλτης του πέμπτου κόμματος  

Νύχτα αγωνίας- κατά το ομότιτλο θρίλερ του Χίτσκοκ- θα περάσουν τα δύο μεγάλα κόμματα στις ερχόμενες εκλογές. Ή, μάλλον, νύχτες αγωνίας. Τα εφιαλτικά σενάρια που προκύπτουν από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν πεντακομματική Βουλή και ισχνή πλειοψηφία του πρώτου κόμματος. Και υπόσχονται, όπως ο Χίτσκοκ που άφηνε εκτός τίτλων το «τέλος» για να βασανίζει τον θεατή, να δοκιμάσουν και τα πιο γερά νεύρα…

Μπορεί η Ν.Δ. να προηγείται σταθερά του ΠΑΣΟΚ σε όλες τις δημοσκοπήσεις της τελευταίας τριετίας- πλην μίας, της Αlco, πριν από ακριβώς έναν χρόνο, που έδινε προβάδισμα 0,2% στο ΠΑΣΟΚ-, αλλά οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι εκλογές δεν θα είναι περίπατος για κανένα κόμμα. Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι η αμαρτωλή ιστορία του ομολόγου έχει κλείσει την ψαλίδα ανάμεσα στη Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ με άγνωστο αποτέλεσμα στις κάλπες, αλλά κυρίως, όπως δείχνουν οι αριθμοί, το ότι οι επόμενες εκλογές θα είναι θρίλερ και μπορεί να οδηγήσουν σε πεντακομματική Βουλή με ισχνή πλειοψηφία του πρώτου κόμματος.

Ο εκλογικός νόμος. Σε αυτό το συμπέρασμα συγκλίνουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, εφόσον οι συσχετισμοί των κομμάτων παραμείνουν ως έχουν έως την προσφυγή στις κάλπες. Πολιτικοί και εκλογικοί αναλυτές που επεξεργάζονται τις δημοσκοπήσεις κάνουν σαφές ότι αν μπουν πέντε κόμματα στη Βουλή, ο νικητής θα έχει τεράστιο πρόβλημα. Υπενθυμίζουν, μάλιστα, ότι με βάση τον εκλογικό νόμο που θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά στις ερχόμενες εκλογές, για να έχει ο νικητής αυτοδυναμία 151 εδρών θα πρέπει να μην πέσει κάτω από 42%. Αλλά και στην περίπτωση που ξεπεράσει αυτό το όριο, η κοινοβουλευτική του πλειοψηφία θα είναι εύθραυστη διότι το πέμπτο κόμμα θα του αποσπάσει τις κρίσιμες έδρες.

Στην περίπτωση σχηματισμού πεντακομματικής Βουλής, η επόμενη κυβέρνηση θα διαθέτει ισχνή πλειοψηφία που δεν θα υπερβαίνει τις 152-155 έδρες, λέει ο καθηγητής Ηλίας Νικολακόπουλος. Κι αυτό, διότι, όπως εξηγεί, αν το ποσοστό του πρώτου κόμματος είναι 41% και τα κόμματα που θα εκπροσωπηθούν στη Βουλή συγκεντρώσουν αθροιστικά μόνο 95%, τότε οι έδρες του πρώτου κόμματος θα ανέλθουν σε 152. Αν, όμως, τα κόμματα που θα ξεπεράσουν το 3% συγκεντρώσουν αθροιστικά 98%, τότε με το ίδιο ποσοστό (41%) για το πρώτο κομμα, οι έδρες του περιορίζονται σε 149. Στην περίπτωση αυτή, το πρώτο κόμμα θα πρέπει να συγκεντρώσει τουλάχιστον το 41,7% για να εξασφαλίσει την οριακή αυτοδυναμία (151 έδρες). ΣΥΝ και ΛΑΟΣ. Από τα παραπάνω προκύπτουν ορισμένα κρίσιμα συμπεράσματα. «Εφόσον ο ΣΥΝ και ο ΛΑΟΣ ξεπεράσουν το 3%, το α θροιστικό ποσοστό των κομμάτων που θα εκπροσωπηθούν στη Βουλή είναι πολύ πιθανόν να κυμανθεί στο 98% ή να αποδειχθεί ακόμη και υψηλότερο», εκτιμά ο κ. Νικολακόπουλος. Και προσθέτει: «Αν η έκβαση των επόμενων εκλογών εμφανιστεί εξ αρχής προδιαγεγραμμένη, αυτό θα έχει ως άμεση συνέπεια μια σαφώς χαλαρότερη ψήφο και τότε το πρώτο κόμμα θα κινδυνεύσει να βρεθεί με σχεδόν οριακή ή καθόλου αυτοδυναμία.

Η στρατηγική την οποία είναι αναμενόμενο να υιοθετήσει το κόμμα που θα εμφανίζεται να διαθέτει το προβάδισμα, θα πρέπει να συνδυάσει δύο αντίθετες κατευθύνσεις. Αφενός να εκμεταλλευθεί το σύνδρομο του νικητή ώστε να προσεταιριστεί κατά το δυνατόν τους ψηφοφόρους που επιθυμούν να είναι με την κυβέρνηση, αλλά ταυτοχρόνως πρέπει να προκαλέσει μια ισχυρή πόλωση, ώστε να αποδυναμώσει τα μικρά κόμματα που απειλούν την εκλογική του βάση (ειδικά η Ν.Δ. τον ΛΑΟΣ)».

Φόβοι… Ως εκ τούτου, δεν πρέπει να προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι ο φόβος που παγώνει την κυβέρνηση είναι η πιθανότητα ο ΛΑΟΣ του Γ. Καρατζαφέρη να περάσει το φράγμα του 3% και να καταφέρει να μπει στην επόμενη Βουλή. Ακόμη κι αν η Ν.Δ. κερδίσει τις εκλογές, η ενδεχόμενη είσοδος του ΛΑΟΣ στη Βουλή μπορεί να την οδηγήσει σε μια ισχνή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, όπως την κυβέρνηση Μητσοτάκη την περίοδο 1990-93, ή ακόμη και να της στερήσει την αυτοδυναμία.

Η Ν.Δ. θα βρεθεί αντιμέτωπη με τον εφιάλτη της, αφού το ιδανικό σενάριο για το κυβερνών κόμμα θα ήταν να «πετάξει», όπως λένε οι ειδικοί, εκτός Βουλής τον ΣΥΝ και τον ΛΑΟΣ. Εισήγηση για αλλαγή. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι κομματικά και κυβερνητικά στελέχη με κυριότερο τον κ. Βαγγέλη Μεϊμαράκη έχουν εισηγηθεί την άμεση αλλαγή του εκλογικού νόμου υπέρ του πρώτου κόμματος, που θα ισχύσει από τις μεθεπόμενες εκλογές, και την προσφυγή σε δίδυμες κάλπες. Ούτε το γεγονός ότι η Ν.Δ. με διάφορες κάθε φορά αφορμές φλερτάρει το ακροδεξιό ακροατήριο.

Μάλιστα, ο μετασχηματισμός των αποτελεσμάτων των τελευταίων δημοσκοπήσεων (GΡΟ, Κάπα Research, Αlco, Μέτρον Ανάλυσις, ΜRΒ) σε έδρες επιβεβαιώνει το παραπάνω σενάριο, αφού, σύμφωνα με τον Ηλία Νικολακόπουλο, «δίνει στο πρώτο κόμμα από 149 ώς 151 έδρες. Μόνο η δημοσκόπηση της Αlco είναι τυπικά πιο ευνοϊκή για το πρώτο κόμμα, δίνοντάς του 157 έδρες».


«ΣΥΝ και ΛΑΟΣ παρουσιάζουν ανθεκτικότητα»

«Όλα δείχνουν ότι πάμε σε πεντακομματική Βουλή», λέει ο Τάκης Θεοδωρικάκος, πρόεδρος της GΡΟ. Αν και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα, αφού, «δεν γνωρίζουμε ούτε τον χρόνο, ούτε το πολιτικό πλαίσιο στο οποίο θα διεξαχθούν οι εκλογές». Ο παράγοντας που θα κρίνει το αποτέλεσμα είναι αν οι εκλογές «παίζονται» ή όχι. «Αν οι εκλογές μετατραπούν πλήρως σε ντέρμπι και όλα δείχνουν ότι προς τα εκεί πάμε, οι πιέσεις προς τον ΣΥΝ και τον ΛΑΟΣ θα είναι τεράστιες», εκτιμά ο κ. Θεοδωρικάκος. Πάντως, ΣΥΝ και ΛΑΟΣ, σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις παρουσιάζουν μεγάλη ανθεκτικότητα, πραγματικότητα που δείχνει, κατά τον πρόεδρο της GΡΟ ότι «θα αντισταθούν πολύ στις πιέσεις. «Ο μεν ΣΥΝ έχει αποκτήσει πια μια ιστορικότητα, τον δε ΛΑΟΣ φαίνεται ότι βοηθά η ατζέντα της διαφθοράς».
«Φαίνεται να έχει χάσει την πρωτοβουλία ο Καραμανλής»

«Το βέβαιο είναι ότι η Ν.Δ. θα προσπαθήσει να βγάλει έξω το πέμπτο κόμμα, για να μην κινδυνεύσει να έχει οριακή πλειοψηφία», συμφωνεί ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Μέτρον Ανάλυσις Στράτος Φαναράς. «Με βάση το δικό μας σενάριο, θα έχουμε πεντακομματική Βουλή και σε αυτή την περίπτωση και με βάση τα ποσοστά του πρώτου κόμματος που έχουμε σήμερα, έχουμε εικόνα οριακής αυτοδυναμίας με 151 έδρες. Όμως, το βασικό δεν είναι τι βγάζουν οι αναγωγές των ερευνών. Είναι η εικόνα που διαμορφώνεται ότι ο Καραμανλής έχει χάσει την πρωτοβουλία. Θα πρέπει να περιμένει το χρονικό σημείο στο οποίο θα μπορεί να ελέγχει την ατζέντα για να μπορεί να βγάλει το ΛΑΟΣ έξω απ΄ τη Βουλή», λέει ο κ. Φαναράς.
«Πιο σαφή τα γκάλοπ αμέσως μετά την προκήρυξη των εκλογών»

«Ε ίναι εξαιρετικά νωρίς για να μπορεί κανείς να προσδιορίσει αν οι εκλογές θα είναι ντέρμπι ή όχι. Οι πρώτες δημοσκοπήσεις που μπορούν να το δείξουν είναι αυτές που πραγματοποιούνται μετά την προκήρυξη των εκλογών», θεωρεί από την πλευρά του ο διευθύνων σύμβουλος της Αlco Κώστας Παναγόπουλος. «Οι δημοσκοπήσεις αυτής της περιόδου αποτυπώνουν μεν ένα αρνητικό κλίμα για την κυβέρνηση, μία αποσυσπείρωση, αλλά αφενός το κλίμα αυτό δεν έχει μετατραπεί σε αρνητική ψήφο, λόγω των αδυναμιών του ΠΑΣΟΚ, και αφετέρου κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει κατά πόσον η εικόνα αυτή είναι πρόσκαιρη και σχετίζεται με το σκάνδαλο του ομολόγου ή κατά πόσον είναι μόνιμη και θα παραμείνει και στο μέλλον. Με τον καινούργιο εκλογικό νόμο είναι δύσκολο να μιλάμε για μη αυτοδυναμία. Είναι πιο εύκολο να μιλάμε για πλειοψηφία λίγων εδρών», λέει ο κ. Παναγόπουλος, που δεν πιστεύει ότι θα έχουμε πεντακομματική Βουλή.

153 έδρες. «Αν συμβεί αυτό, το πρώτο κόμμα δύσκολα θα ξεπεράσει τις 153 έδρες. Αν στη Βουλή έχουμε τέσσερα κόμματα, το πρώτο θα έχει 157- 158 έδρες. Η τελευταία δημοσκόπηση της Αlco κατέγραψε χαμηλές πτήσεις για τα λεγόμενα μικρότερα κόμματα. Ο ΣΥΝ βρίσκεται στα συνηθισμένα επίπεδα, αλλά το ζήτημα είναι πού θα βρεθεί τη μέρα των εκλογών. Όσον αφορά το ΛΑΟΣ, φαίνεται να έχει πρόβλημα αφενός σε σχέση με την εμφάνιση του κόμματος του Παπαθεμελή και αφετέρου σε σχέση με το γεγονός ότι η υπέρβαση του ορίου του 3% δεν σχετίζεται μόνο με τη γενικότερη δυναμική που έχει ένα κόμμα, αλλά με τη δυνατότητα να παρουσιάζει αξιόλογες υποψηφιότητες σε επίπεδο περιφερειών. Αυτή είναι μια σοβαρή αδυναμία του ΛΑΟΣ, η οποία θα παίξει ρόλο».