Έλληνες νέοι κροίσοι στα σαλόνια των Βαλκανίων  

Συναντώνται στα σαλόνια της υψηλής κοινωνίας, αλλά και στα αεροδρόμια των βαλκανικών χωρών, τα περισσότερα Σαββατοκύριακα. Είναι οι Έλληνες επιχειρηματίες, αλλά και τα στελέχη των ελληνικών επιχειρήσεων που έχουν επεκταθεί στα Βαλκάνια.

Στη Βουλγαρία, τα Σκόπια και την Αλβανία πολλά από τα μέλη της οι κονομικής ελίτ μιλούν ελληνικά.

Όπως λένε, οι ελληνικές επιχειρήσεις είναι αυτή την ώρα οι ισχυρότεροι επενδυτές σ΄ αυτές τις χώρες, που αν και δεν είναι η γη της Επαγγελίας, εντούτοις τους δίνεται η δυνατότητα να ζουν με ιδιαίτερη άνεση.

Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι αυτή η οικονομική άνεση δεν επιτρέπει «άσκοπη επίδειξη που θα μπορούσε ακόμη και να προσβάλει τους ντόπιους», τη στιγμή μάλιστα που εύκολα μπορούν να βρίσκονται στη Θεσσαλονίκη ή την Αθήνα για να διασκεδάσουν.

Στην Αλβανία οι Έλληνες επιχειρηματίες και τα στελέχη των ελληνικών επιχειρήσεων συναντώνται αρκετά συχνά.

Δεν ισχύει το ίδιο στην ΠΓΔΜ και τη Βουλγαρία όπου οι σχέσεις μεταξύ τους είναι τυπικές: λόγω της μικρής απόστασης από την Ελλάδα- οι περισσότεροι τα Σαββατοκύριακα περνούν τα σύνορα- σε συνδυασμό με το γεγονός ότι εκεί δραστηριοποιούνται κυρίως μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι και πολύ λίγοι μεμονωμένοι ιδιώτες σε σύγκριση με την Αλβανία.


ΑΛΒΑΝΙΑ


«Με σοκάρουν η ανεργία και η ανέχεια»

«Στα Βαλκάνια βλέπεις μοναδικές εικόνες. Υπάρχουν πολύ όμορφοι άνθρωποι, που ο καθένας έχει να σου διηγηθεί μια μοναδική ιστορία ζωής, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ όπου όλα δείχνουν φαινομενικά τέλεια και επίπεδα».

Η 36χρονη Χαρά Τσιτούρα είναι διαφημίστρια και «αφεντικό» της διαφημιστικής εταιρείας Le Spot στα Τίρανα. Παλιά αθλήτρια του Πανελληνίου στον στίβο, η κ. Τσιτούρα σπούδασε στο Λονδίνο. Στη συνέχεια εργάστηκε στις ΗΠΑ, στην Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία για λογαριασμό της Παγκόσμιας Τράπεζας, στον τομέα της επικοινωνίας. Στα Τίρανα ζει μόνη της. «Δεν είχα κανένα πρόβλημα να εγκατασταθώ στην Αλβανία» λέει. «Μάλιστα αρκετοί φίλοι μου εδώ είναι Αλβανοί, πράγμα που προκαλεί έκπληξη στους Αθηναίους φίλους μου». Η κ. Τσιτούρα δεν μιλά αλβανικά, αλλά όπως λέει «οι περισσότεροι μιλούν- όπως κι εγώ- ιταλικά και το πρόβλημα της επικοινωνίας λύνεται». Η νεαρή Ελληνίδα απασχολεί δέκα υπαλλήλους, αλλά όπως λέει τα προβλήματα είναι πολλά: «Ο τομέας της διαφήμισης και της επικοινωνίας είναι σχεδόν άγνωστη γη για τους Αλβανούς» εξηγεί και προσθέτει ότι για την ίδια τα χρήματα που κερδίζει, αλλά και η θέση στην «κοινωνική ελίτ» των Τιράνων που της προσφέρει αυτομάτως η επαγγελματική της δραστηριότητα «δεν έχουν τόση σημασία».

«Εργάζομαι στην Αλβανία γιατί αγαπώ τους ανθρώπους της. Θέλω να κλείσει η ψαλίδα, το χάσμα ανάπτυξης με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες», λέει. Υπάρχουν όμως και πράγματα που την τρομάζουν: «Η ανεργία και η ανέχεια των ανθρώπων με σοκάρουν. Η Αλβανία έχει πολύ μεγάλα ποσοστά ανεργίας και χιλιάδες οικονομικοί μετανάστες, που εργάστηκαν κυρίως στην Ελλάδα, παραμένουν άνεργοι στα Τίρανα και σε άλλες πόλεις. Περνούν από τα γραφεία μας πολλοί νεαροί που έζησαν και στην Ελλάδα και παρακαλούν να τους δώσουμε δουλειά, μόνο και μόνο επειδή εμείς μιλάμε ελληνικά».


«Απελπίστηκα όταν πρωτοήρθα στα Τίρανα»
 

«Τη δεύτερη ημέρα που βρέθηκα στα Τίρανα, ήθελα να πάρω το αεροπλάνο και να γυρίσω πίσω».

Η απελπισία που ένιωσε τις πρώτες ώρες της εγκατάστασής του στην πρωτεύουσα της Αλβανίας ο κ. Τάσος Μαυράκης, γενικός διευθυντής της θυγατρικής εταιρείας πετρελαιοειδών και λιπαντικών Μamidoil Αlbania Sa, του ομίλου Μαμιδάκη, κράτησε λίγο. Πολύ γρήγορα η δουλειά δεν του άφησε περιθώρια δεύτερων σκέψεων. «Η μέρα μου αρχίζει στις 8 το πρωί και η δουλειά τελειώνει στις 10 και στις 11 το βράδυ, μόλις ολοκληρωθεί ο προγραμματισμός για την επομένη», λέει.

Ο 38χρονος Τάσος Μαυράκης ανήκει σε μια νέα τάξη που μεγαλώνει στις βαλκανικές πρωτεύουσες: αυτή των Ελλήνων στελεχών των ελληνικών επιχειρήσεων που επεκτείνονται στα Βαλκάνια. «Εγκαταστάθηκα στα Τίρανα και ύστερα από λίγο καιρό χώρισα με την κοπέλα μου στην Ελλάδα. Δεν της καταλογίζω όμως ευθύνη. Άλλωστε εγώ επέλεξα να φύγω», αναφέρει.

Κυκλοφορείς άνετα
Στα Τίρανα ζει και ο 54χρονος Κώστας Θάνος, γενικός διευθυντής της θυγατρικής εταιρείας Ιντραλμπάν, του ομίλου Ιντρακόμ, από το 2001. Η έδρα της εταιρείας βρίσκεται στην πιο ακριβή περιοχή των Τιράνων, αλλά όπως λέει, γενικά η ζωή στην αλβανική πρωτεύουσα, παρά το γεγονός ότι είναι μεγάλη πόλη, δεν σου προσφέρει πολλά πράγματα. «Τα βράδια πηγαίνουμε σε καμιά ταβέρνα, υπάρχουν και κέντρα διασκέδασης αρκετά οργανωμένα, ενώ στην Αθήνα κατεβαίνω μια φορά τον μήνα», λέει.

Κυκλοφορεί άνετα στην πόλη των Τιράνων και ταξιδεύει συχνά, κυρίως στην παραθαλάσσια πε ριοχή του Δυρραχίου, αλλά και στα μειονοτικά χωριά της Νότιας Αλβανίας. Ο κ. Θάνος διαφωνεί ριζικά με τα στελέχη πολυεθνικών επιχειρήσεων, αλλά και τους ξένους επιχειρηματίες που προκαλούν, όπως λέει, με τη στάση ζωής που κάνουν ξοδεύοντας επιδεικτικά χρήματα. «Εδώ υπάρχουν πολύ φτωχοί άνθρωποι και γι΄ αυτό είναι προκλητικό να κινείσαι και να ζεις στη χλιδή. Διαφωνώ με όσους προκαλούν», επισημαίνει.

Παρά το γεγονός ότι η διαδρομή Σκόπια- Θεσσαλονίκη είναι λιγότερο από τρεις ώρες, ο Κώστας Θεοδοσιάδης, επικεφαλής των σούπερ μάρκετ της αλυσίδας Βερόπουλος στα Σκόπια, προτίμησε να εγκατασταθεί εκεί με την οικογένειά του, παρά να μοιράζεται ανάμεσα στις δύο χώρες.

Με εξαίρεση τον μεγαλύτερο σε ηλικία γιο του που θα προτιμούσε να επέστρεφαν στο σπίτι τους στη Θεσσαλονίκη, ο ίδιος, η σύζυγος και ο μικρότερος γιος δεν αντιμετωπίζουν κανένα απολύτως πρόβλημα. Τα παιδιά του κάνουν παρέα και παίζουν με ντόπιους συνομηλίκους ενώ η κοινωνική ζωή του ζευγαριού «είναι η αναμενόμενη για εργαζόμενους γονείς».

Ο Νίκος Βουδούρης, επικεφαλής της αλυσίδας παραγωγής και πώλησης αρτοσκευασμάτων Εl Βisco στα Σκόπια, εργάστηκε στη Ρουμανία και γνωρίζει την αγορά των Βαλκανίων. Σύντομα θα εγκατασταθούν μόνιμα στα Σκόπια η σύζυγός του μαζί με το ηλικίας 2 ετών παιδί τους. «Το πρόβλημα έως τώρα ήταν το πηγαινέλα στην Ελλάδα και η απογοήτευση για τα Σαββατοκύριακα που ενώ θα έπρεπε να είμαι κοντά στην οικογένειά μου, τελικά δεν τα κατάφερνα λόγω της δουλειάς», λέει.


ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ


«Κάνουμε εξαγωγές σε 25 χώρες»

«Ένιωσα γρήγορα πως τα πράγματα θα άλλαζαν και επισκέφτηκα τη Βουλγαρία για να δω τις δυνατότητες που υπήρχαν.

Κατέληξα στο συμπέρασμα ότι συνέφερε η δημιουργία παραγωγικής μονάδας στη Φιλιππούπολη με εισαγωγή πολλών προϊόντων από την Ελλάδα. Το 1989 άρχισα στη λιανική. Τα επόμενα δύο χρόνια άνοιξα το εργοστάσιο φτιάχνοντας σφουγγάρια, σφουγγαρίστρες και σκούπες, και το 1992 παρασκεύασα τα πρώτα καλλυντικά». Ο κ. Δημήτρης Καρανικολής γεννήθηκε στο Βελεστίνο πριν από 51 χρόνια και τα τελευταία 19 ζει στη Βουλγαρία. Από το 1994 έχει μεταφέρει την έδρα του εργοστασίου του στη βιομηχανική ζώνη της Σόφιας στο Νόβι Ίσκαρ. Καταλαμβάνει έκταση 60 στρεμμάτων με κτίρια συνολικής επιφάνειας 25.000 τετραγωνικών μέτρων.

«Σήμερα φτιάχνουμε και βιομηχανικούς σπόγγους, δηλαδή αφρολέξ και έπιπλα από αυτό. Κάνουμε εξαγωγές σε 25 χώρες και ο τζίρος μας πέρσι ήταν 10 εκατομμύρια ευρώ. Ο στόχος μας όμως για φέτος είναι τα 14 εκατομμύρια ευρώ».


«Δεν επαναπαύομαι στις επιτυχίες μου»

Α πό το 1994 έχει στήσει την επιχείρησή του στη Ρίλα ο κ. Γιώργος Σκούρας.

«Ήμουν για χρόνια έμπορος στην Καβάλα και αποφάσισα να έρθω και να αρχίσω από την αρχή στα 50 μου χρόνια στη Βουλγαρία, επειδή κατ΄ αρχήν ήταν πολύ καλύτεροι οι όροι δουλειάς: χαμηλή φορολογία και χαμηλά μεροκάματα και ενοίκια. Στην αρχή νοίκιασα αυτό τον χώρο και άρχισα με 60 άτομα προσωπικό. Σήμερα έχω αγοράσει 14 στρέμματα εδώ και διαθέτω για την επιχείρηση 7.500 τετραγωνικά μέτρα ενώ εργάζονται σε αυτήν 450 άνθρωποι και χρειάζομαι άμεσα άλλους 100», λέει ο κ. Σκούρας την ώρα που ξεναγεί «ΤΑ ΝΕΑ» στους χώρους του εργοστασίου του με την επωνυμία Rilatex, που φτιάχνει αποκλειστικά γυναικεία σακάκια, τα οποία προορίζονται κυρίως για τη γερμανική αγορά.

«Στην αρχή σκεφτόμασταν να γυρίσουμε πίσω σύντομα, τώρα όμως κτίσαμε ένα πολύ ωραίο σπίτι δίπλα στο εργοστάσιο και αποφασίσαμε με τη γυναίκα μου να μείνουμε εδώ». «Έχουμε επιτυχημένη δουλειά και όμορφο σπίτι αλλά νομίζω ότι όταν ο άνθρωπος σταματά σε αυτά που έχει είναι καταδικασμένος. Δεν επαναπαύομαι στις επιτυχίες μου, θέλω να κάνω και άλλα πράγματα».


«Δεν υπάρχει γραφειοκρατία»

«Ήρθα στη Σόφια το 1998, τότε ήμουν ακόμη υπάλληλος σε ναυτιλιακή εταιρεία. Δεν μου έφτανε αυτό και έφυγα για να κάνω δική μου δουλειά στη Βουλγαρία. Πιστεύω ότι βρήκα τους καλύτερους δυνατούς συνεργάτες για αυτήν την επιχείρηση που οργάνωσα και σχεδίασα 4 χρόνια μέχρι να την υλοποιήσω».

Η 40χρονη Αγνή Καρτσακλή διευθύνει πλέον στη Σόφια τη δική της εταιρεία μεταφορών, την ΑΒC Shipping.

Με Έλληνα πατέρα και Γερμανίδα μητέρα η κ. Καρτσακλή μεγάλωσε στον Καναδά και ήρθε στην Ελλάδα το 1990. Τότε γνώρισε τον άνδρα της και έμειναν μαζί έως το ΄98 στην Αθήνα. «Σαφώς είναι δύσκολο που ζω στη Βουλγαρία και ο άνδρας μου κι ο γιος μου στην Αθήνα. Έρχομαι στην Ελλάδα δύο με τρεις φορές τον μήνα και το καλοκαίρι. Μας βοηθάει πολύ η αγορά της Βουλγαρίας που είναι ανοικτή και ελεύθερη, χωρίς γραφειοκρατικά κωλύματα και προσκόμματα».
ΣΚΟΠΙΑ


«Οι ευκαιρίες δεν βρίσκονται στον καναπέ»

«Σ ΄ αυτό το εργοστάσιο παρήγαγαν ατσάλι και προϊόντα σιδήρου για τα κοινωφελή κτίρια που κατασκευάστηκαν στη Γιουγκοσλαβία, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».

Ο κ. Δημήτρης Σαλεπτζής από το Λιτόχωρο Πιερίας έκανε τα πρώτα επιχειρηματικά βήματά του στη Λάρισα και είναι ιδιοκτήτης της εταιρείας Ds Style. Στη συνέχεια όμως «διαισθάνθηκε ότι στα Βαλκάνια υπάρχουν ευκαιρίες». Σήμερα στα 48 του χρόνια είναι ιδιοκτήτης ενός ιστορικού εργοστασίου της πρώην Γιουγκοσλαβίας. Πρόκειται για το εργοστάσιο Ιskra, στο Κουμάνοβο των Σκοπίων.

«Η έδρα των επιχειρήσεών μου είναι στη Λάρισα», λέει ο κ. Σαλεπτζής. «Για μένα δεν είχε καμία ιδιαίτερη σημασία αν θα επένδυα στην Πελοπόννησο ή στα Σκόπια. Θυμώνω με τις διαχωριστικές γραμμές και με όσους βάζουν εμπόδια στην ανάπτυξη», προσθέτει και προτρέπει τους Έλληνες επιχειρηματίες να σηκωθούν από τον καναπέ και να αναζητήσουν τις ευκαιρίες που εξακολουθούν να προσφέρουν τα Βαλκάνια. «Θα έπρεπε να υπάρχει η λεγόμενη ακτίνα ανάπτυξης, τουλάχιστον σε βάθος 180 και 200 χιλιομέτρων από τα βόρεια σύνορά μας. Πώς είναι δυνατόν να αναπτυχθεί η Θεσσαλονίκη όταν παραμένει νεκρό το λιμάνι της και οι επιχειρηματικές δραστηριότητες προς Βορράν περιορίζονται ακόμα και σήμερα μέχρι τα σύνορα με το Κιλκίς;», αναρωτιέται.