«Προτιμούν πολιτιστικές Ντίσνεϊλαντ από τα αρχαία»

Ο Ουμπέρτο Έκο υποστηρίζει τα αρχαιολογικά πάρκα αναψυχής στην Ιταλία. Και με αφορμή την είδηση ότι ένα τέτοιο πάρκο με τίτλο «Μεγάλη Ελλάς» πρόκειται να δημιουργηθεί στην περιοχή της Αρχαίας Ποσειδωνίας, μερικά χιλιόμετρα από τον ναό των Βελίων, εξηγεί στην «Ιnternational Ηerald Τribune» την άποψή του για τις συνέπειες του μαζικού τουρισμού στην προστασία των μνημείων πολιτιστικής κληρονομιάς. «Διάβασα στις εφημερίδες και στο Ίντερνετ ότι κάποιος πρόκειται να διαθέσει πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια για να χτίσει ένα αρχαιολογικό πάρκο με το όνομα “Μεγάλη Ελλάς”. Και ότι στο πάρκο θα υπάρχει ένα πιστό αντίγραφο του αρχαίου ναού, φτιαγμένο από υλικό εφάμιλλο του μαρμάρου στο χωριό Αλμπανέλα, μερικά χιλιόμετρα έξω από την αρχαιοελληνική αποικία της Ποσειδωνίας. Οι πολέμιοι της ιδέας τονίζουν ότι υπάρχει ο αρχαίος ναός του 4ου ή 5ου π.Χ. αιώνα, αφιερωμένος στη Δήμητρα. Οι υποστηρικτές του εγχειρήματος φαντασιώνονται ένα κύμα τουριστών μεγαλύτερο από αυτό που προσελκύουν τα αυθεντικά, αλλά κατεστραμμένα αρχαία μνημεία. Κατανοώ αυτές τις αντιδράσεις, αλλά τέτοια πάρκα είναι ένας καλός τρόπος για να διασωθεί η πολιτιστική κληρονομιά της Ιταλίας», γράφει ο Έκο. Εξηγεί ότι η εποχή των αριστοκρατών περιηγητών του 18ου αιώνα που εκστασιάζονταν στη θέα των ερειπίων και των κατεστραμμένων έργων ζωγραφικής έχει περάσει. Όπως επίσης τελείωσε και ο «τουρισμός των μπουρζουάδων», οι οποίοι ήταν μία ελίτ εκατοντάδων χιλιάδων καλλιεργημένων και ευαισθητοποιημένων ταξιδιωτών, που η παρουσία τους έφερε την ανάπτυξη σε πολλές πόλεις και χωριά της Ιταλίας. «Με την άνοδο του μαζικού τουρισμού, ορισμένοι τόποι αύξησαν τα έσοδά τους με κόστος την αισθητική κακοποίηση- και τον βανδαλισμό του περιβάλλοντος- από άδεια κονσερβοκούτια, πλαστικές σακούλες και τουριστικά είδη. Μικρά, ελικοειδή δρομάκια κατάντησαν ανυπόφοροι χώροι συνωστισμού ιδρωμένου και φωνακλάδικου πλήθους. Όσο για τα έργα τέχνης, καταστρέφονται από τα χνότα των εκατομμυρίων τουριστών». Με αυτόν τον συλλογισμό ο Ιταλός σημειολόγος συμπεραίνει ότι κάθε είδους πολιτισμική Ντίσνεϊλαντ κάνει χαρούμενους τους τουρίστες που προτιμούν τα γυαλιστερά, χρωματιστά αντίγραφα τέχνης.

«Αφήστε τα πλήθη να κατευθυνθούν στην Αλμπανέλα και να αφήσουν την Αρχαία Ποσειδωνία σε εκείνους που ξέρουν τι περιμένουν να δουν και οι οποίοι δεν ρυπαίνουν τον χώρο. Μη θεωρήσετε ότι η άποψή μου είναι ταξική, με την έννοια ότι επιχειρεί τον διαχωρισμό των ανθρώπων με ευγενείς καλλιτεχνικές ευαισθησίες από τους τρωγλοδύτες. Αν και είναι αληθινή, κάθε άνθρωπος είναι σε θέση να αποφασίσει σε ποια κατηγορία ανήκει από επιλογή και όχι λόγω κοινωνικής κατάταξης».