[ Πρόσωπα ] Οι αδικημένοι «τουρίστες του πολέμου»

Μια εικόνα αξίζει χίλιες λέξεις- μόνο που μερικές φορές είναι παραπλανητική.

Ηφωτογραφία του Αμερικανού Σπένσερ Πλατ κέρδισε το παγκόσμιο βραβείο ειδησεογραφικής φωτογραφίας για το 2006. Ήταν τραβηγμένη το καλοκαίρι στον Λίβανο, μετά τις ισραηλινές επιθέσεις.

«Πλούσιοι Λιβανέζοι κατεβαίνουν με το αυτοκίνητο τον δρόμο για να δουν μια κατεστραμμένη γειτονιά στις 15 Αυγούστου 2006 στη Νότια Βηρυτό. Καθώς η υπό την αιγίδα του ΟΗΕ εκεχειρία ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ αρχίζει, χιλιάδες Λιβανέζοι επιστρέφουν στα σπίτια και τα χωριά τους» αναφέρει η λεζάντα του πρακτορείου Getty που διέθεσε τη φωτογραφία, διαχωρίζοντας αυτούς που κοιτούν τις ζημιές από εκείνους που επιστρέφουν στα σπίτια τους.

Μόνο που, στην πραγματικότητα, οι τέσσερις από τους πέντε που βρίσκονται στο αυτοκίνητο ζουν στις νότιες συνοικίες ή εκεί κοντά και είχαν επίσης εγκαταλείψει τα σπίτια τους στη διάρκεια του πολέμου. Αισθάνονται πως παρεξηγήθηκαν πολύ, γράφει ο Φέρρυ Μπίντερμαν στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», και έχουν πληγωθεί που όλη η υφήλιος τους θεωρεί πλέον αναίσθητους «τουρίστες του πολέμου».

Ο Τζαντ Μαρούν είναι που οδηγούσε εκείνη την ημέρα το αυτοκίνητο που είχε δανειστεί από τη φιλενάδα του. Μαζί με τις δύο αδελφές του, την Ταμάρα στη θέση του συνοδηγού και την Μπισάν, που κρατάει το κινητό της, είχαν μόλις περάσει από το σπίτι τους, στην περιοχή Σφέιρ της Νότιας Βηρυτού, κοντά σε μια γέφυρα που καταστράφηκε από τις βόμβες. «Το σπίτι μας ήταν ακόμη εκεί, αλλά παράθυρα και πόρτες δεν υπήρχαν και τα πάντα ήταν καλυμμένα από σκόνη και πέτρες» αφηγήθηκε πρόσφατα η Μπισάν. «Ήταν η πρώτη φορά που επιστρέφαμε. Και είχαμε πάθει σοκ, επειδή δεν αναγνωρίζαμε τίποτε. Δρόμοι από τους οποίους περνούσαμε κάθε μέρα, είχαν μεταμορφωθεί».

Οι Μαρούν επιμένουν πως δεν μπορεί να χαρακτηρίζονται πλούσιοι. «Στη μεσαία τάξη και αν…» λέει ο Τζαντ και η Μπισάν προσθέτει πως όλοι οι Λιβανέζοι προσπαθούν να είναι στη μόδα. «Επειδή φοράμε γυαλιά ηλίου, δεν πάει να πει πως είμαστε πλούσιοι» διαμαρτύρεται. Όσο για το πολυτελές αυτοκίνητο, είναι ένα Μini Cooper που χρησιμοποιούνταν περιστασιακά στη διάρκεια του πολέμου για να μεταφέρονται εφόδια σε πρόσφυγες, λέει η ιδιοκτήτριά του, η Λάνα ελ-Χαλίλ, η οποία δεν είναι παρούσα στη φωτογραφία. Είναι κοινωνική λειτουργός και όταν άρχισαν οι μάχες ίδρυσε μαζί με άλλους μια φιλανθρωπική οργάνωση για να βοηθάει τους εκτοπισμένους. «Ο πόλεμος δεν ήταν διασκέδαση» λέει στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». «Ήταν γεμάτος αίμα και φρίκη και αυτή η φωτογραφία ευτελίζει αυτό που συνέβη εδώ».

Ο φωτογράφος, ο Στήβεν Πλατ, λέει πως δεν είχε επ΄ ουδενί πρόθεση να κρίνει τα πρόσωπα στη φωτογραφία· και πως δεν ευθύνεται αυτός αν ορισμένοι διευθυντές «χρησιμοποίησαν κάποιες γελοίες λέξεις, όπως “τουρίστες του πολέμου”».