[ Δρόμοι ] Οι πρώτοι…

… εφευρέτες της γραφομηχανής πίστευαν πως η εφεύρεσή τους ήταν κάτι που απευθυνόταν κυρίως στους τυφλούς. Γιατί, οι άλλοι, αυτοί που είχαν το φως τους, τι να την κάνουν μια μηχανή που γράφει; Είχαν τους κονδυλοφόρους γι΄ αυτή τη δουλειά. Σιγά σιγά, όμως, οι άνθρωποι κατάλαβαν πως αυτό το παράδοξο μηχάνημα μπορούσε να φανεί χρήσιμο και σε εκείνους που είχαν την όρασή τους, όπως διαβάζουμε στην «Ιστορία της γραφομηχανής», που έγραψε ο Ντάρεν Ουέρσλερ-Χένρι, καθηγητής επικοινωνιακών σπουδών στο Οντάριο. Για να συμβεί αυτό, πάντως, χρειάστηκε να περάσουν ο δέκατος όγδοος και ο δέκατος ένατος αιώνας.

Στην ανακάλυψη…
… της γραφομηχανής δεν υπήρξε ποτέ εκείνη η μοναδική στιγμή όπου ένας αφοσιωμένος εφευρέτης ξεφωνίζει «Εύρηκα!» μέσα σε ένα μισοφωτισμένο εργαστήριο. Οι ιστορικοί λένε πως η γραφομηχανή δεν έχει συγκεκριμένο «πατέρα»: εφευρέθηκε τουλάχιστον πενήντα δύο φορές, από τουλάχιστον πενήντα δύο εφευρέτες, που καθένας τους μαστόρευε τον δικό του μηχανισμό. Ένας από τους πρώτους τέτοιους μηχανισμούς μοιάζει με τούρτα γενεθλίων, ένας άλλος με φλιπεράκι. Μια από τις πρώτες γραφομηχανές είχε ύψος σχεδόν τρία μέτρα και μια άλλη, τυρολέζικη, ήταν φτιαγμένη από ξύλο. Μέχρι τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα, γράφει το περιοδικό «Νιου Γιόρκερ», οι γραφομηχανές δεν είχαν πληκτρολόγιο κι όταν απέκτησαν έμοιαζε με πιάνο. Δεν είχαν ούτε μελανοταινία. Αυτή εμφανίστηκε το 1841. Στις περισσότερες αρχαιότερες γραφομηχανές μελάνωναν τα γράμματα με ρολό ή χρησιμοποιούσαν καρμπόν.

Ο Νίτσε…
… έγραφε σε γραφομηχανή. Δύσκολα μπορεί να τον φανταστεί κανείς να γράφει σε αυτήν, αλλά αγόρασε αυτή τη νέα εφεύρεση της εποχής του επειδή ήλπιζε ότι έτσι θα ανακουφιζόταν από τις ημικρανίες που τον βασάνιζαν. Σε γραφομηχανή έγραφε και ο Μαρκ Τουέιν. Ήταν μάλιστα ο πρώτος μεγάλος συγγραφέας που παρέδωσε στον εκδότη του δακτυλογραφημένο έργο, τη «Ζωή στον Μισισιπή». Ο Τζακ Κέρουακ δακτυλογράφησε το έργο του «Στο δρόμο» πάνω σε ένα πελώριο ρολό χαρτί για να μη χασομεράει κάθε τόσο αλλάζοντας κόλλες στη γραφομηχανή. Μπορεί το «κόλλημα» του Κέρουακ να ήταν αυτό, όμως το μεγαλύτερο πρόβλημα κάθε συγγραφέα δεν έπαψε ποτέ να είναι μια λευκή κόλλα χαρτί. Ο Μαλαρμέ ήταν εκείνος που έγραψε για την αβεβαιότητα που μας κυριεύει μπροστά σε μια άγραφη κόλλα χαρτί, κάθε φορά που επιχειρούμε να καταγράψουμε σε αυτό κάποιες σκέψεις με ακρίβεια. Όσο τροφοδοτούμε τη γραφομηχανή με μια νέα κόλλα χαρτί, τόσο μας σφίγγει το άγχος.

Το κομπιούτερ…
… με τις εντυπωσιακές του δυνατότητες, άλλαξε εντελώς τον τρόπο που γράφουμε. Παράδειγμα, το πώς κόβουμε και ράβουμε κείμενα: Control-Χ, ControlV και λοιπά. Φυσικά, αυτό το κάναμε και στη γραφομηχανή, με ψαλίδι και κόλλα. Τότε είχαμε περισσότερο χρόνο να το σκεφτούμε και να το ξανασκεφτούμε δυο και τρεις φορές προτού αλλάξουμε τις σκέψεις μας. Τώρα, πάνω στην οθόνη του κομπιούτερ ίσως το παρακάνουμε: τις αλλάζουμε στη στιγμή, χωρίς να αφήνουμε πίσω μας ίχνη.