Φαινόμενα

Σεβασμός στις «Μούσες»

Με κυρίαρχη αξία την αλληλεγγύη και όχι το κέρδος, η κοινωνία της Χουτσιτάν που παρουσίασε ο Εξάντας (ΝΕΤ), αποτελεί ένα χαρούμενο παράδειγμα ειρηνικής συνύπαρξης και αποδοχής κάθε διαφορετικότητας
Μια σκηνή στο ντοκιμαντέρ του «Εξάντα» που προβάλλεται αργά το βράδυ της Δευτέρας θα μπορούσε να προκαλέσει σπασμούς δυσανεξίας σε όλους εκείνους που στο όνομα των παιδιών προωθούν την πουριτανική υποκρισία των κοινωνιών με τις διαχωριστικές γραμμές και το σκοτεινό περιθώριο για τους «μη αποδεκτούς», για τους «διαφορετικούς». Σε μια τάξη σχολείου ο δάσκαλος ρωτάει τα πιτσιρίκια να του πουν τι είναι οι ομοφυλόφιλοι. Οι απαντήσεις απλοϊκές αλλά σαφείς: «Είναι άνδρες που θέλουν να είναι γυναίκες» ή «Είναι άνδρες που ντύνονται γυναικεία και νιώθουν γυναίκες».

Ο δάσκαλος ξαναρωτάει: «Και πώς πρέπει να τους φερόμαστε;». Οι πιτσιρικάδες δεν διστάζουν: «Με σεβασμό» απαντούν και ένας από αυτούς προσθέτει τη φράση που εκπλήσσει τον θεατή αυτής της απρόβλεπτης και προκλητικής σκηνής για τις κοινωνίες των ταμπού: «Γιατί πρέπει να σεβόμαστε όλο τον κόσμο».

Ο φακός του «Εξάντα» έχει τρυπώσει ανάμεσα στους μαθητές ενός σχολείου της μεξικανικής πόλης Χουτσιτάν, των 160.000 κατοίκων. Ανακάλυψε ότι σε αυτή τη γωνιά της γης η έννοια της Ανοχής έχει βρει την απόλυτη εφαρμογή της. Και με ένα ντοκιμαντέρ γεμάτο χρώματα, χαμόγελα, χιούμορ αναδεικνύει αυτή την άγνωστη σ΄ εμάς πτυχή υψηλού πολιτισμού. Ένα ντοκιμαντέρ διαφορετικό από όσα έχει παρουσιάσει ο «Εξάντας» και ο Γιώργος Αυγερόπουλος μέχρι τώρα και που μοιάζει να ανοίγει διάλογο με τις κοινωνίες μας, οι οποίες διεκδικούν την παράδοση των αξιών της δημοκρατίας θεωρώντας ότι ο σεβασμός της διαφορετικότητας αποτελεί το ύψιστο επίτευγμά τους. Στη Χουτσιτάν την ανοχή δίδαξαν οι Ζαποτέκοι, ιθαγενείς της περιοχής, προτού την καταλάβουν οι Ισπανοί κονκισταδόρες, οι οποίοι δεν όριζαν τα φύλα των ανθρώπων με βάση τα βιολογικά τους χαρακτηριστικά, αλλά τη συμπεριφορά.

Στους δρόμους της πόλης κυκλοφορούν άνδρες ντυμένοι γυναικεία χωρίς να εντυπωσιάζεται ουδείς. Τους αποκαλούν Μούσες, είναι ενταγμένοι στην κοινωνία, εργάζονται στις δουλειές που επιλέγουν, ουδείς έχει ανάγκη την πορνεία για να επιβιώσει. Συστατικό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας το δικαίωμα στην εργασία και το απολαμβάνουν στο ακέραιο οι Μούσες της Χουτσιτάν.

«Υπάρχουμε, γιατί να κρυφτούμε;», ρωτάει ρητορικά τον φακό απέναντί της η Φελίνα, που είναι κομμώτρια. Η Εστρέγια κεντάει με τέχνη έναν καμβά σε έντονο χρώμα και αφηγείται τη ζωή της, όταν μικρή ακόμη δεν ήθελε να παίζει με τα αγόρια. Κι όμως, δεν ήταν εύκολο από την αρχή. Όταν ανακάλυψε ο πατέρας της ότι δεν είναι ο γιος που νόμιζε την κυνήγησε, τη χτύπησε, εκείνη κρύφτηκε για μέρες, αλλά στο τέλος έγινε αποδεκτή. Σήμερα κερδίζει πολλά χρήματα κάνοντας διακοσμήσεις.

«Το να είσαι μια Μούσα σημαίνει να είσαι ελεύθερος από τα πάντα, να είσαι ο εαυτός σου, σημαίνει να δουλεύεις για σένα και για την οικογένειά σου, να βοηθάς, πάντα να βοηθάς», λέει η Φελίνα. Κοινωνία που διατηρεί στοιχεία της μητριαρχικής παράδοσης και που δεν έχει κυρίαρχες αξίες το χρήμα και το κέρδος, αλλά την ανάγκη της κοινότητας να υπάρχει μέσα από την αλληλοεκτίμηση και τη βοήθεια, η πόλη Χουτσιτάν αποτελεί φαινόμενο, το οποίο μελετάται από ανθρωπολόγους και κοινωνιολόγους.
«Ο καθένας έχει τον τρόπο του να υπάρξει»

Το προφανές, η συνύπαρξη και η ανοχή, γίνεται αντικείμενο μελέτης στην εποχή που ο υπέρτατος στόχος του πλουτισμού έχει επιβάλει τον ανταγωνισμό και τη δυσανεξία. Καθώς το ντοκιμαντέρ τελειώνει με τη γιορτή της πόλης, όπου στην παρέλαση παίρνουν μέρος χαρούμενες, γιορτινές Μούσες, δεν μπορεί να μην παρατηρήσει ο θεατής ότι δεν διεκδικεί το βλέμμα του κανενός είδους ακραία πρόκληση μέσα από την υπερβολική προβολή της σεξουαλικότητας.

Η αποδοχή δεν φέρνει μόνο την κοινωνική ειρήνη, αλλά και την ψυχική γαλήνη. Και μπορεί να μην υπάρχει παράδεισος στη γη, αλλά φέρνει την ανάμνησή του η στάση ενός ηλικιωμένου που μιλά για τις Μούσες με αγάπη, «είναι αξιολάτρευτες», λέει και καθώς παρακολουθεί μια να περνά δίπλα του, προσθέτει: «Ο καθένας έχει τον τρόπο του να υπάρξει».