50 χρόνια Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι μετανάστες μεταμορφώνουν την Ε.Ε.

Τα κέρδη που έχει αποκομίσει ο Λαουρεντίου Μπαρλντάμου στα δύο χρόνια που βρίσκεται στην Ισπανία δεν είναι πολύ μεγάλα: 1.500 ευρώ στην τράπεζα και ένα Φορντ Έσκορτ 10 ετών με κτυπημένες πόρτες. Αλλά ο 24χρονος Ρουμάνος, που κερδίζει 800 ευρώ τον μήνα παραδίδοντας ψάρια κατ΄ οίκον, είναι αισιόδοξος ότι μια μέρα θα πάρει καλύτερο αυτοκίνητο κι ένα σπίτι στην πατρίδα.

Για πολλούς από τα 4 εκατομμύρια μετανάστες που έχουν συρρεύσει την τελευταία πενταετία στην Ισπανία, η χώρα υπόσχεται κέρδη που στις χώρες τους θα χρειάζονταν χρόνια για να τα βγάλουν. «Μ΄ αρέσει εδώ πέρα», λέει ο Μπαρλντάμου. «Είναι μια ελεύθερη κοινωνία. Και κερδίζω πολλά χρήματα». Η ικανότητα της Ισπανίας να απορροφά τους μετανάστες χωρίς τις εντάσεις που έχουν παρατηρηθεί στη Γαλλία ή στη Βρετανία οφείλεται σ΄ έναν συνδυασμό της οικονομίας, της δημογραφίας και του εθνικού ταμπεραμέντου, λένε ειδικοί στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». Είναι χαρακτηριστικό ότι η αναλογία παιδιών από μεικτούς γάμους έχει αυξηθεί από 1,8% το 1995 σε 11,5% το 2005.

Ταχείς ρυθμοί. Η ισπανική οικονομία αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς την τελευταία δεκαετία και αναμένεται να αυξηθεί φέτος κατά 3,7%. Η ανεργία βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 27 ετών. Και η άνθηση της κατασκευαστικής βιομηχανίας έχει δημιουργήσει εκατοντάδες χιλιάδες χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας που δεν ενδιαφέρουν τους Ισπανούς. Οι τελευταίοι είναι περισσότερο αισιόδοξοι για το οικονομικό τους μέλλον από τους Γάλλους, Γερμανούς, Ιταλούς, Βρετανούς, ακόμη και τους Αμερικανούς. Έχουν όμως και την πιο χαλαρή στάση απέναντι στη μετανάστευση: σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση, το 42% λένε ότι η εισροή μεταναστών από την Ε.Ε. έχει θετικές επιπτώσεις στην οικονομία. Το αντίστοιχο ποσοστό στη Βρετανία και τη Γαλλία είναι μόλις 19%.
Ανάπτυξη της οικονομίας

Στη Βρετανία, η είσοδος μεταναστών σημείωσε άλμα το 1998, φτάνοντας τους 150.000 τον χρόνο, και αυξήθηκε εκ νέου μετά το 2004, όταν επετράπη στα μέλη των νέων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εργάζονται χωρίς περιορισμούς. Την περίοδο 1998-2007, η βρετανική οικονομία παρουσίασε αύξηση κατά 2,7% τον χρόνο, έναντι μέσου όρου 2% για τις χώρες της ευρωζώνης. Την ίδια περίοδο, η γερμανική οικονομία παρουσίασε ανάπτυξη μόλις 1,3%. Αν και οι διαφορές στην οικονομική ανάπτυξη οφείλονται σε πολλούς λόγους, οι οικονομολόγοι συμφωνούν ότι η μεγάλη εισροή μεταναστών ενισχύει την οικονομία μιας χώρας, αφού αυξάνει την προσφορά εργατικής δύναμης, αυξάνει τη ζήτηση (αφού οι μετανάστες ξοδεύουν χρήματα), τονώνει την παραγωγικότητα και πιθανότατα μειώνει τον πληθωρισμό.

Οι πλέον ωφελημένοι στις χώρες υποδοχής μεταναστών είναι οι κεφαλαιοκράτες και οι καταναλωτές. Αντίθετα, ένα μέρος του πληθυσμού εμφανίζεται ζημιωμένο, αφού οι μισθοί τους σε σχέση με τον υπόλοιπο πληθυσμό μειώνονται. Αυτή η ικανότητα της μετανάστευσης να δημιουργεί κερδισμένους και χαμένους και να ανακατανέμει τους πόρους στο εσωτερικό μιας χώρας εξηγεί την εχθρότητα που παρατηρείται σε πολλές χώρες απέναντι στους μετανάστες. «Όταν η αναλογία των μεταναστών υπερβαίνει ένα όριο», σημειώνει ο Ρίκαρντ Σαντέλ, κοινωνιολόγος από το Ινστιτούτο Ελκάνο της Μαδρίτης, «η τοπική κοινωνία αρχίζει να υιοθετεί μια πιο αρνητική στάση».

Τελευταία, έχουν παρατηρηθεί επεισόδια ρατσιστικής βίας εναντίον της κινεζικής κοινότητας της Ισπανίας, αλλά και ταραχές στο Αλκορκόν, μια πόλη- δορυφόρο της Μαδρίτης.
Τα καλύτερα «μυστικά»

Όλοι έχουν έναν κατάλογο τού τι κάνει καλύτερα από τους άλλους κάθε χώρα-μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας των «27». Οι Αμερικανοί πάντα αντιμετωπίζουν την Ευρώπη με κάποια δόση περιέργειας και με διάθεση να την εξερευνήσουν και να ανακαλύψουν τα μυστικά της και ό,τι καλύτερο έχει να (τους) προσφέρει. Με βάση αυτόν τον τρόπο αντιμετώπισης της ευρωπαϊκής ηπείρου, το αμερικανικό περιοδικό «Νιούζγουικ» και οι ανταποκριτές του προσπάθησαν να κάνουν μια δική τους λίστα από τα best of της Ευρωπαϊκής Ένωσης.


Το καλύτερο μέρος για να γεράσει κανείς

Το 1992 η Σουηδία μετέφερε την ευθύνη της υγειονομικής περίθαλψης για τους ηλικιωμένους από τα κρατικά νοσοκομεία στις τοπικές διοικήσεις των δήμων και κοινοτήτων. Στις περιπτώσεις που ήταν εφικτό, οι ηλικιωμένοι μεταφέρονταν από τα νοσοκομεία στα σπίτια τους με την υποστήριξη ενός ισχυρού δικτύου κοινωνικής βοήθειας κατ΄ οίκον. Εντός ενός χρόνου από τη μεταρρύθμιση, ο νοσοκομειακός πληθυσμός των συνταξιούχων είχε μειωθεί κατά το ήμισυ. Το 1999, η χώρα μεταρρύθμισε το σύστημα κοινωνικής ασφάλειας υπό το βάρος ενός διαρκώς γηράσκοντος πληθυσμού. Με διακομματική συναίνεση αντικατέστησε το παλαιό σύστημα με ένα σύστημα εισφορών που συσχετίζει αναλογικά τις κρατικές συντάξεις με τα ατομικά έσοδα και το συνολικό προσδόκιμο ζωής. Τώρα η Παγκόσμια Τράπεζα προκρίνει το σύστημα αυτό ως πρότυπο για τις χώρες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα με το συνταξιοδοτικό σύστημα. Πρόκειται, λένε, για τον νέο θρίαμβο του σουηδικού μοντέλου.

Το καλύτερο μέρος για ηλιοθεραπεία

Το Κομίνο είναι ένα λιλιπούτειο νησί ανάμεσα στη Μάλτα και το Γκότζο, άλλοτε καταφύγιο πειρατών και λαθρεμπόρων. Έχει εμβαδόν μόλις 2,5 επί 1,5 χιλιόμετρα, αλλά εκεί μπορεί κανείς να κάνει την καλύτερη ηλιοθεραπεία, κολύμβηση και σνόρκελινγκ στη Μεσόγειο, Είναι επίσης εθνικό πάρκο και καταφύγιο άγριων πτηνών, όπου υπάρχουν ακόμα και τα περίφημα γεράκια της Μάλτας. Η προφυλαγμένη Γαλάζια Λίμνη είναι ένας μικρός όρμος γεμάτος παραλίες με πάλλευκη άμμο, κατοικημένος από Έλληνες και Ιταλούς σε τέλεια φυσική κατάσταση.

Το καλύτερο λογοτεχνικό καφέ

Το Caffe Letterario Ιntra Μoenia βρίσκεται κρυμμένο στην πιάτσα Μπελίνι, μία από τις πιο ζεστές πλατείες στην καρδιά της Νάπολι, μόλις λίγα τετράγωνα από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Το λογοτεχνικό καφέ περιστοιχίζεται από χουρμαδιές και απέχει ελάχιστα από μία τοποθεσία με ερείπια από τη ρωμαϊκή εποχή. Μέσα, είναι γεμάτο ράφια με βιβλία και χειρόγραφα και αφίσες συγγραφέων- είναι ένα υπέροχο μέρος για να διαβάσει κανείς και να εμπνευστεί. Πιο πέρα, προς το λιμάνι, το χάος της καθημερινής ζωής της Νάπολι βρίσκεται στο αποκορύφωμά του, αλλά αυτό το υπαίθριο καφέ σε κάνει να αισθάνεσαι ότι όλη η πόλη είναι δική σου και σε περιμένει. Τα εδέσματά του απλά αλλά υπέροχα φτιαγμένα: φρέσκια σαλάτα, ψωμί και κρασί δικό του.

Το καλύτερο μουσείο σύγχρονης τέχνης

Πρόκειται για το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Λουιζιάνας, 35 χιλιόμετρα βόρεια της Κοπεγχάγης. Εκεί υπάρχει μόνιμη έκθεση μιας συγκλονιστικής συλλογής πινάκων των Κάλντερ, Μπέικον, Ντουμπουφέ, Πικάσο, και Ροζενμπέργκ. Το μουσείο, που αποτελεί ακόμα και λόγο ενός ταξιδιού στη Δανία, είναι εγκατεστημένο μέσα σε πάρκο κοντά στις ακτές. Σε αυτό το σημείο, τα γλυπτά του Χένρι Μουρ μοιάζουν πιο υπέροχα από ποτέ άλλοτε.

Το καλύτερο ρεστοράν

Σε μια εποχή που οι σεφ της εποχής της παγκοσμιοποίησης και η μαγειρική της μείξης (fusion) μάς τροφοδοτούν με μία παράδοξα μετέωρη διεθνή κουζίνα- σε μια εποχή όπου ένα μύδι μπορεί στη γαστρονομική μοίρα του να μεταφερθεί χιλιάδες χιλιόμετρα από το σημείο αλιείας του- ολοένα και περισσότεροι Γάλλοι σεφ επιστρέφουν ολοταχώς στη γη και στην ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας τους, της Γαλλίας. Από τους πιο γνωστούς είναι ο 60χρονος Μισέλ Μπρα. Στο ομώνυμο εστιατόριό του, που συγκεντρώνει τρία αστέρια Μισελέν έξω από την πόλη της Λαγκιόλ, στα λιβάδια και τα δάση του Ομπράκ, τα εδέσματα είναι από τα φυσικά συστατικά που χρησιμοποιούσαν οι πρόγονοί του πολλούς αιώνες πριν. Πρόκειται για σπόρους, άνθη, βότανα, ρίζες, καρπούς, ενώ τα λαχανικά προέρχονται από τον προσωπικό του κήπο, ενώ τα κρέατα και τα τυριά είναι των κτηνοτρόφων της περιοχής.

ΓΝΩΜΗ Να στείλουμε ένα μήνυμα ενότητας και συνοχής

Στις 25 Μαρτίου η Ευρωπαϊκή Ένωση γιορτάζει την 50ή επέτειο από την υπογραφή της Συνθήκης της Ρώμης. Τα 50ά γενέθλια της Ε.Ε. είναι για μας τους Ευρωπαίους μια ευκαιρία για ανασκόπηση της μοναδικής αυτής επιτυχημένης ιστορικής μας διαδρομής. Μπορούμε να είμαστε όλοι υπερήφανοι για όσα πέτυχαν οι Ευρωπαίοι πολίτες τα περασμένα 50 χρόνια. Γι΄ αυτό και η 25η Μαρτίου είναι για την Ευρώπη μέρα αισιοδοξίας.

Η Ειρήνη, η ευημερία και η σταθερότητα στην Ευρώπη ανήκουν στα κύρια επιτεύγματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης και απέφεραν στους πολίτες συγκεκριμένα οφέλη.

Η επιτυχημένη επανένωση της Ευρώπης είναι γεγονός με ξεχωριστή σημασία. Η προσχώρηση νέων κρατών-μελών συνέβαλε αποφασιστικά στην εδραίωση της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου στην ήπειρό μας. Κάτι επίσης πολύ σημαντικό: Χωρίς τη βούληση των λαών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης για ελευθερία, δεν θα ήταν δυνατό να ξεπεραστεί η διχοτόμηση της ηπείρου μας. Γι΄ αυτήν τους την προσφορά πρέπει να εκφράσουμε στους πολίτες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης τις ευχαριστίες μας!

Στις επιτυχίες της ευρωπαϊκής ενοποίησης συγκαταλέγεται και η ανάπτυξη και εξέλιξη συγκεκριμένων μορφών συνεργασίας, μοναδικών στον κόσμο. Η Ε.Ε. βασίζεται στη Δημοκρατία και το Κράτος Δικαίου. Η συνεργασία διέπεται από ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις των κρατών-μελών και από τις θεμελιώδεις αρχές της διαφάνειας και της επικουρικότητας. Οι αρχές αυτές της συνεργασίας δεν είναι καθόλου αυτονόητες και αποτελούν υπόδειγμα και για άλλα μέρη του πλανήτη.

Οι κοινές μας αξίες, δηλαδή η ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η ελευθερία, η υπευθυνότητα, η αλληλεγγύη, η πολυμορφία, η ανεκτικότητα και ο αμοιβαίος σεβασμός αποτελούν τα θεμέλια της Ευρώπης. Η Ε.Ε.

δεν είναι εν τέλει μόνο ένας ενιαίος οικονομικός χώρος, αλλά πρωτίστως μια κοινωνία αξιών, η οποία χαρακτηρίζεται από κοινή ευρωπαϊκή στάση και αντίληψη. Τα θεμέλια των κοινών αυτών αξιών αποτελούν την απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορεί η Ευρώπη να δραστηριοποιείται ως ενιαίος πολιτικός οργανισμός.

Όλοι γνωρίζουμε ότι παρ΄ όλες τις επιτυχίες της ευρωπαϊκής πολιτικής, η εμπιστοσύνη του κόσμου στην Ε.Ε. τα περασμένα χρόνια κλονίστηκε. Γι΄ αυτό και η ανάκτηση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς την Ε.Ε. ανήκε εξ αρχής στις κεντρικές επιδιώξεις της προεδρίας μας.

Πρέπει λοιπόν να στρέψουμε το βλέμμα μας στο μέλλον και να αποδείξουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να ανταποκριθεί στις εξωτερικές και εσωτερικές προκλήσεις του 21ου αιώνα. Κανένα κράτος-μέλος δεν μπορεί πλέον να εξασφαλίσει ευημερία και ασφάλεια μόνο του, πόσο μάλλον να αποκτήσει το απαιτούμενο ειδικό βάρος, ώστε να αποτελέσει ενεργό παράγοντα στη διαμόρφωση της παγκοσμιοποίησης.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 8ης και 9ης Μαρτίου απέδειξε ότι η Ε.Ε. είναι σε θέση να ασκεί επιτυχημένη πολιτική και μάλιστα σε τομείς που έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους πολίτες. Η προστασία του κλίματος και η κοινή ενεργειακή πολιτική αποτελούν κομβικά ζητήματα του μέλλοντος. Η αλλαγή του κλίματος που απειλεί τον πλανήτη, ανήκει στις μεγαλύτερες προκλήσεις με τις οποίες βρισκόμαστε σήμερα αντιμέτωποι και τις οποίες μόνον ενωμένοι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε.

Πέραν αυτού, οι πολίτες προβάλλουν και το αίτημα μιας περαιτέρω εξέλιξης της κοινής ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφάλειας. Η εξωτερική πολιτική της Ευρώπης οφείλει να θέτει ως στόχο της τη διασφάλιση της ειρήνης και της δικαιοσύνης, καθώς και την προστασία των φυσικών πόρων του κόσμου μας.

Στον τομέα της εσωτερικής πολιτικής και της δικαιοσύνης θέλουμε να συνδυάσουμε την κοινή δράση ενάντια στην τρομοκρατία και την εγκληματικότητα, με τη διασφάλιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων του πολίτη. Εκτός αυτού χρειαζόμαστε κοινές λύσεις για την αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης.

Είναι πολύ σημαντικό για μένα να μεταδώσουμε στους Ευρωπαίους πολίτες το μήνυμα, ότι στον σημερινό κόσμο η Ε.Ε. είναι απαραίτητη αν θέλουμε να διατηρήσουμε την ευρωπαϊκή μας ταυτότητα, νοοτροπία και κοινωνική συνείδηση. Για τον σκοπό αυτό απαιτείται μια δυναμική οικονομία που θα συνδυάζει την ανταγωνιστικότητα με την κοινωνική και οικολογική ευθύνη. Πρέπει να καταστήσουμε ακόμα πιο εμφανές στους πολίτες το κοινωνικό πρόσωπο της Ευρώπης!

Στις 25 Μαρτίου, ας επικεντρωθούμε σ΄ αυτά που μας ενώνουν. Στα πεντηκοστά γενέθλια της Ε.Ε. ας στείλουμε ένα μήνυμα ενότητας και συνοχής, ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και να λύσουμε τα προβλήματα που συναντάμε στον δρόμο μας μαζί. Έχουμε κάθε λόγο να είμαστε αισιόδοξοι. Μαζί εμείς οι Ευρωπαίοι μπορούμε να πάρουμε το μέλλον στα χέρια μας και να το διαμορφώσουμε δυναμικά. Σ΄ αυτήν την προσπάθεια χρειαζόμαστε τη συνδρομή των Ευρωπαίων πολιτών. Η Ευρώπη πετυχαίνει ενωμένη!

Το άρθρο του υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας Φρανκ- Βάλτερ Σταϊνμάγερ για τα 50 χρόνια της Ευρωπαϊκής Ένωσης δημοσιεύεται κατ΄ αποκλειστικότητα στα «ΝΕΑ»