Όταν ο Λένιν θαύμαζε τις Ηνωμένες Πολιτείες

Η διαθήκη του Τζο Χιλ, τραγουδοποιού, οργανωτή του εργατικού κινήματος και λαϊκού ήρωα, εμφανίσθηκε μαζί με άλλα πολύτιμα ιστορικά ντοκουμέντα σε μια μεγάλη συλλογή εγγράφων και φωτογραφιών που ουδέποτε είχαν παρουσιαστεί δημόσια και τα οποία το Κομμουνιστικό Κόμμα των ΗΠΑ δώρισε στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.

Η συλλογή, για την οποία τίποτε δεν ήταν γνωστό έως τώρα, αφορά ολόκληρες δεκαετίες της ιστορίας του κόμματος: υπάρχουν σ΄ αυτή απόρρητοι κωδικοί, στοίβες προσωπικών επιστολών, ντιρεκτίβες που έφθαναν λαθραία από τη Μόσχα, καρφίτσες με τη φωτογραφία του Λένιν, φωτογραφίες και αυστηρές διαταγές για το πώς πρέπει να συμπεριφέρονται τα μέλη του κόμματος (όχι φιλανθρωπίες, για παράδειγμα, που θα μπορούσαν να τα αποσπάσουν από τα επαναστατικά καθήκοντά τους). Το κληροδότημα στο πανεπιστήμιο περιλαμβάνει 20.000 βιβλία, εφημερίδες και φυλλάδια και ένα εκατομμύριο φωτογραφίες από τα αρχεία του περιοδικού «Τhe Daily Worker».

«Πρόκειται για μια από τις πιο καταπληκτικές ευκαιρίες που μας έχουν παρουσιαστεί ποτέ», λέει ο Μάικλ Νας, ο διευθυντής της Βιβλιοθήκης Τέιμιμεντ του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, που αύριο θα ανακοινώσει επισήμως τη δωρεά. «Θα χρειαστούν χρόνια», πρόσθεσε, «για να αποδελτιωθεί όλο αυτό το υλικό».

Κωδικός «ΧΟ1ΧΟ5»
Ο Σ. Ε. Ράδενμπεργκ, γραμματέας του κόμματος το 1919, υπογραμμίζει ότι «το κόμμα πρέπει να λειτουργεί με μυστικότητα». Η οργάνωση του Λος Άντζελες, γνωστή με τον κωδικό «ΧΟ1ΧΟ5» χρησιμοποιεί τη λέξη «Κurheiny», που σημαίνει «κάνετε προόδους;» και η απάντηση είναι «Τeip», που σημαίνει «ναι». Ο Ράδενμπεργκ αντιγράφει μια επιστολή υπογραμμένη από τους Ρώσους Νικολάι Μπουχάριν και Ίαν Μπερζίν, για την οποία λέει πως ήταν κρυμμένη στη φόδρα του παλτού ενός μπολσεβίκου και αφορά το πώς πρέπει να δράσουν οι Αμερικάνοι. Οι Μπουχάριν και Μπερζίν διατάσσουν το κόμμα να καλέσει τους στρατιώτες και τους ναύτες να εξεγερθούν εναντίον των αξιωματικών και να οπλίσει εργάτες. Προειδοποιούν να μην επιτρέπεται σε μέλη του κόμματος να προβαίνουν σε φιλανθρωπικές ή εκπαιδευτικές δραστηριότητες και επιμένουν στον σχηματισμό «μαχητικών οργανώσεων για την κατάληψη της κρατικής εξουσίας, την ανατροπή της κυβέρνησης και την εγκαθίδρυση της δικτατορίας των εργατών».

Η συνέντευξη
Ο Ρόμπερτ Μάινορ, ριζοσπάστης σκιτσογράφος που κάλυψε τον ρωσικό εμφύλιο πόλεμο, προβαίνει σε μια νηφάλια και ταυτόχρονα λυρική περιγραφή μιας συνέντευξης με τον Βλαντίμιρ Λένιν στη Μόσχα, το Δεκέμβριο του 1918. Ο Λένιν ήταν γοητευμένος από την Αμερική, την οποία αποκαλούσε «μια μεγάλη χώρα, από ορισμένες πλευρές», και βομβάρδιζε τον Μάινορ με ερωτήσεις: «Πόσο σύντομα θα έρθει η επανάσταση στην Αμερική; Δεν με ρωτάει αν θα έρθει, αλλά πότε θα έρθει». Ο Μάινορ, ο οποίος δεν είχε ακόμη ενταχθεί στο κόμμα, γοητεύτηκε από τον Λένιν. «Όταν αρθρώνει το δόγμα, βλέπει κανείς τον μαχητικό Λένιν. Είναι σίδερο. Είναι ένας πολιτικός Καλβίνος», γράφει ο Μάινορ στις δακτυλογραφημένες σημειώσεις του. «Σ΄ όλη τη διάρκεια της συζήτησης τραβούσε την καρέκλα του προς το μέρος μου. Ένιωσα να έχω κατακλυστεί από την προσωπικότητά του. Γέμιζε όλο το δωμάτιο».

Φεύγοντας από το Κρεμλίνο, ο Μάινορ παρατηρεί δύο άνδρες να φθάνουν με λιμουζίνες. «Πριν από λίγους μήνες ήταν “αιμοβόρα τσιράκια του αρπακτικού κεφαλαίου”», γράφει «όμως τώρα είναι λαϊκοί κομισάριοι και έχουν τα ίδια ωραία αυτοκίνητα με πριν, ζουν στα ίδια ωραία μέγαρα». Κυβερνούν «κάτω από κόκκινες μεταξωτές σημαίες που τους προστατεύουν. Έμαθαν πως το τριαντάφυλλο μυρίζει εξίσου γλυκά όπως και να το ονομάσεις».


Μερικά σημεία του αρχείου

● ΟΙ ΔΙΑΤΑΓΕΣ: Περιλαμβάνονται εσωτερικές εντολές για το πώς πρέπει να συμπεριφέρεται ο «καλός σύντροφος».

● ΟΙ ΕΒΡΑΙΟΙ: Περιλαμβάνεται επίσημο δελτίο του 1940 στο οποίο φοιτητές ενός πανεπιστημίου επικρίνουν τη Βρετανία επειδή πρόδωσε τους Εβραίους στην Παλαιστίνη.

● Η ΜΥΣΤΙΚΟΤΗΤΑ: Ήταν μια υποχρέωση. Η οργάνωση του Λος Άντζελες, για παράδειγμα, χρησιμοποιούσε κωδικούς στις επικοινωνίες της.

● ΟΙ ΑΦΡΟΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ: Περιλαμβάνονται πολλές αναφορές στις οποίες καταγγέλλεται η βιαιότητα της αστυνομίας της Νέας Υόρκης εναντίον των Αφροαμερικανών.