Περιμένουν το επόμενο χτύπημα Πάγκαλου

Στην Κύπρο βρίσκεται ο Θόδωρος Πάγκαλος. Εκπροσωπεί το ΠΑΣΟΚ στο Συνέδριο του «αδελφού» με το ΠΑΣΟΚ κόμματος ΕΔΕΚ και πολλοί είναι εκείνοι που περιμένουν με ενδιαφέρον τη σημερινή του ομιλία στο Συνέδριο.

Θα πει κάτι που θα προκαλέσει το ενδιαφέρον της Αθήνας ή θα μείνει στο στενό πλαίσιο του Συνεδρίου και των αναπόφευκτων αποδοκιμασιών των συνέδρων; Ο λόγος είναι απλός. Το μοναδικό θέμα εξωτερικής πολιτικής, στο οποίο πραγματικά υπήρξε ταύτιση απόψεων μεταξύ Γιώργου Παπανδρέου και Θόδωρου Πάγκαλου ήταν το Κυπριακό. Και ειδικότερα το σχέδιο Ανάν και η αναγκαιότητα να αποδεχθούν οι Κύπριοι μια λύση του Κυπριακού στο πλαίσιό του. Για ένα κόμμα όπως η ΕΔΕΚ, που είχε εξ αρχής τοποθετηθεί κατά του σχεδίου Ανάν, απόψεις όπως αυτές του Θ. Πάγκαλου προκάλεσαν, και εξακολουθούν να προκαλούν, τρία χρόνια μετά το ναυάγιο του σχεδίου Ανάν έντονες αντιδράσεις. Έτσι, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο αν και τι θα πει σε σχέση με τις θέσεις του αυτές ο Θ. Πάγκαλος και πώς θα τον υποδεχθεί ένα ακροατήριο, που προφανώς θα είναι «στημένο», περιμένοντάς τον στη γωνία. Παράλληλα, όσοι περιμένουν ότι η ομιλία Πάγκαλου θα ανατροφοδοτήσει το κλίμα κρίσης στις σχέσεις του με τον Γιώργο Παπανδρέου, μάλλον άδικα θα περιμένουνεπ΄ αυτού τουλάχιστον. Ήδη, ο πρώην υπουργός έδωσε ένα σαφές στίγμα των προθέσεών του, μετά τη συνάντηση που είχε προχθές στη Λευκωσία με τον εξ απορρήτων του Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου και πρόεδρο του κόμματος ΔΗΚΟ Μάριο Καρογιάν. «Ήταν στη γραμμή», ειπώθηκε, μετά την ανάγνωση των δηλώσεών του στην Αθήνα.

Κάποιοι περιμένουν με ενδιαφέρον τη σημερινή ομιλία του για το Κυπριακό στην Κύπρο

Πονοκέφαλοι στο ΠΑΣΟΚ. Ανεξάρτητα όμως από το τι θα γίνει σήμερα στη Λευκωσία, και αυτά που θα πει είναι δυνατόν να επηρεάσουν τη θέση του στο ΠΑΣΟΚ, είναι φανερό ότι το «θέμα» Πάγκαλου εξακολουθεί να προκαλεί ισχυρούς πονοκεφάλους στην Αθήνα και στην ηγεσία του κόμματος πιο συγκεκριμένα. Φαινομενικά, για τα περισσότερα στελέχη του κόμματος, το «θέμα» έκλεισε με την έντονη προειδοποίηση στον πρώην υπουργό ότι «αυτή ήταν η τελευταία φορά»- λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του, την περασμένη Δευτέρα στη ΝΕΤ, κατά του ΚΚΕ και του Συνασπισμού, για τον νόμο- πλαίσιο για τα ΑΕΙ. Φαινομενικά όμως, γιατί υπάρχουν κορυφαία στελέχη που επιμένουν ότι ο Γιώργος Παπανδρέου ήταν «ιδιαίτερα επιεικής» με τον κ. Πάγκαλο, δεδομένου ότι ο ίδιος τον είχε προειδοποιήσει την προηγούμενη φορά, όταν πάλι με δηλώσεις του ζήτησε την παρουσία αστυνομικών δυνάμεων εντός των πανεπιστημιακών χώρων- δηλαδή την επί της ουσίας κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου. Σε εκείνη την περίπτωση, οι συνεργάτες του Γιώργου Παπανδρέου έβγαζαν προς τα έξω ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μίλησε με «αυστηρή γλώσσα» στον κ. Πάγκαλο, τον προειδοποίησε ότι «δεν θα ανεχθεί» στο μέλλον παρόμοιες θέσεις, που εξομοιώνουν και ταυτίζουν το ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία, και άφηναν να εννοηθεί ότι δεν θα υπάρξει επιείκεια την επόμενη φορά.

Συγχώρεση για 2 λόγους. Η επόμενη φορά ήρθε μάλλον σύντομα και στο ΠΑΣΟΚ θεωρούν ότι τα όσα είπε ο Θ. Πάγκαλος την περασμένη Δευτέρα στη ΝΕΤ στην πραγματικότητα δεν αποτελούν επίθεση κατά του ΚΚΕ, του ΣΥΝ και του φοιτητικού κινήματος των καταλήψεων, αλλά ευθεία, προσωπική αμφισβήτηση του Γιώργου Παπανδρέου. Η εκτίμηση αυτή που γίνεται από έναν ευρύ κύκλο στελεχών του κόμματος, δημιουργεί πολλά ερωτηματικά. Γιατί ο Γιώργος Παπανδρέου «δεν ανέγνωσε σωστά» το περιεχόμενο των δηλώσεων Πάγκαλου και περιορίστηκε να τις αντιμετωπίσει ως μία ακόμη «εκτός γραμμής» έκρηξη του πρώην υπουργού. Εδώ οι απόψεις διίστανται: Υπάρχουν κάποιοι που κρίνουν ότι ο Γ. Παπανδρέου ήταν έτοιμος να θέσει εκτός ΠΑΣΟΚ τον Θ. Πάγκαλο, αλλά συγκρατήθηκε να μην ανοίξει εσωτερικό μέτωπο σε μια κρίσιμη φάση για το κόμμα- την ώρα δηλαδή που τρέχει το κυβερνητικό πρόγραμμα του Κινήματος. Υπάρχουν και άλλοι που θεωρούν ότι ο Γ. Παπανδρέου απλώς του τη «χάρισε», επειδή όλο αυτό το διάστημα της εσωκομματικής αμφισβήτησης του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, ο Θ. Πάγκαλος είχε σταθεί στο πλευρό του και πολλές φορές είχε παίξει τον ρόλο του «μαντρόσκυλου» του αρχηγού, επιτιθέμενος, με το δικό του, ιδιόμορφο, προσωπικό στυλ στους εσωκομματικούς «αντιπάλους» του κ. Παπανδρέου (Ε. Βενιζέλος, Α. Διαμαντοπούλου κ.λπ.).

«Δεν κάνει τίποτα τυχαία». Αυτό πάντως για το οποίο δεν αμφιβάλλει κανείς είναι ότι ο Θ. Πάγκαλος δεν έχει στρατηγική. Ότι κάνει πράγματα στην τύχη. Ότι εκφράζει απόψεις, αγνοώντας τις επιπτώσεις που θα έχουν. Όσοι τον γνωρίζουν στο ΠΑΣΟΚ δηλώνουν κατηγορηματικά ότι «δεν κάνει τίποτε τυχαία» και πως «έχει πλήρη γνώση και του τι λέει και του πώς το λέει», όπως και ότι «έχει απόλυτη και σαφή γνώση του πολιτικού χρόνου τον οποίο επιλέγει για να εκφραστεί». Μ΄ αυτήν την έννοια, δεν είναι λίγοι εκείνοι στο ΠΑΣΟΚ που επιμένουν ότι ο πρώην υπουργός επέλεξε τον χρόνο επίθεσής του στην ελάσσονα αντιπολίτευση και συναρτούν την επίθεση αυτή, που έβαλε και πάλι το ΠΑΣΟΚ σε τροχιά εσωκομματικής κρίσης, με το καλό κλίμα που είχε διαμορφωθεί στην κοινωνία μετά την εξαγγελία του κυβερνητικού προγράμματος του κόμματος. Εκτίμηση, εκ των πραγμάτων, τραβηγμένη από τα μαλλιά- πώς να δεχθεί κάποιος ότι ένα κορυφαίο στέλεχος, όπως ο Θ. Πάγκαλος, με μακρά κυβερνητική θητεία, εργάζεται υπονομευτικά στο εσωτερικό του κόμματος;


Κόκκινο πανί η επιστολή από την εποχή Οτζαλάν

Y πάρχουν πολλοί στο ΠΑΣΟΚ, ακόμη και στο περιβάλλον του Γιώργου Παπανδρέου, που υποστηρίζουν ότι αν θέλει κανείς να εξηγήσει τη στάση του κ. Πάγκαλου όλο αυτό το διάστημα της αρχηγίας του Γιώργου Παπανδρέου, θα πρέπει να ανατρέξει 8 χρόνια πριν, περίπου τέτοιον καιρό, το 1999. Ήταν τότε που ξέσπασε το σκάνδαλο Οτζαλάν και ο Θ. Πάγκαλος, υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση Σημίτη, αποπέμφθηκε από την κυβέρνηση, δίνοντας τη θέση του στον τότε αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Παπανδρέου. Ο Θ. Πάγκαλος δεν συγχώρησε ποτέ, και όσοι τον γνωρίζουν καλά το ξέρουν αυτό, τον Γιώργο Παπανδρέου για μια επιστολή που είχε στείλει στον τότε πρωθυπουργό Κ. Σημίτη και του επισήμαινε τις ευθύνες του υπουργείου Εξωτερικών στην προσβλητική για την Ελλάδα κατάληξη της υπόθεσης Οτζαλάν.

Όπως βέβαια δεν συγχώρησε ποτέ και τον Κ. Σημίτη που τον απέπεμψε, χρεώνοντάς του εξ ολοκλήρου τους λαθεμένους χειρισμούς της υπόθεσης.
Ο ρόλος Πάγκαλου αν χαθούν οι εκλογές

Ε κτός από την ερμηνεία στην υπόθεση Οτζαλάν για τις προβληματικές σχέσεις Πάγκαλου- Παπανδρέου, υπάρχει και άλλη, που έχει να κάνει με τις απώτερες σκέψεις του Θ. Πάγκαλου για το ίδιο το ΠΑΣΟΚ, αλλά και τον αρχηγό του. Όπως υποστηρίζουν άνθρωποι που συνομιλούν μαζί του, ο κ. Πάγκαλος θεωρεί ότι το ΠΑΣΟΚ, έτσι όπως είναι σήμερα, δύσκολα θα επανέλθει στην εξουσία. Και πως ένα από τα βασικά του προβλήματα είναι η ηγεσία του. Εκτιμούν, λοιπόν, ότι σε πιθανή κρίση που μπορεί να προκύψει από μια νέα ήττα στις εκλογές, ο Θόδωρος Πάγκαλος θα μπορούσε να παίξει έναν ρόλο. Ίσως και ως μέλος μιας μεταβατικής ηγεσίας. Και ότι αυτό που κάνει με τις δηλώσεις του, επί διαφόρων θεμάτων, δεν είναι παρά να διατυπώνει τις πολιτικές του θέσεις. Εξάλλου, όταν έγινε γνωστή η τελευταία κρίση, το περιβάλλον του κ. Πάγκαλου σχολίασε πως «δεν εξέφρασε τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ, προσωπικές απόψεις εξέφρασε».

Ήταν και η μόνη αντίδραση.

Έκτοτε ο Θ. Πάγκαλος κρατάει το στόμα του κλειστό. Άλλωστε, αν κάτι γνωρίζει καλά όλα αυτά τα χρόνια στην πολιτική, είναι η τακτική. Κι ας λένε ότι είναι απρόβλεπτος…