Ξεκαθάρισμα λογαριασμών

Οι πορείες των αεροπλάνων του Τζορτζ Μπους και του Ούγκο Τσάβες διασταυρώνονται στους ουρανούς του Νότιου Ημισφαιρίου. Για να προκαλέσει τον Αμερικανό πρόεδρο, ο πρόεδρος της Βενεζουέλας ετοιμαζόταν να μιλήσει χθες σε μια «αντιιμπεριαλιστική» συγκέντρωση σε ποδοσφαιρικό γήπεδο του Μπουένος Άιρες, ενώ στην άλλη όχθη του Ρίο ντε λα Πλάτα, στο Μοντεβιδέο, ο Αμερικανός πρόεδρος επρόκειτο να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Ουρουγουάης Ταμπαρέ Βάσκες και να πει: «Η Αμερική νοιάζεται για σας».

Αυτό λέει στους Λατινοαμερικανούς ο πρόεδρος Μπους. Όμως οι περισσότεροι ηγέτες γνωρίζουν καλά ότι εκείνο που επιθυμεί είναι να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς του με τον Ούγκο Τσάβες. Στα υπέρ του Αμερικανού προέδρου είναι η επιφυλακτικότητα με την οποία αντιμετωπίζουν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας μερικοί Λατινοαμερικανοί ηγέτες. Οι σχέσεις του Τσάβες με τον Βραζιλιάνο αριστερό πρόεδρο Λούλα δεν είναι οι καλύτερες δυνατές. Και ο αριστερός πρόεδρος της Ουρουγουάης Ταμπαρέ Βάσκες, ο οποίος έχει συμπεριλάβει στην κυβέρνησή του ακόμη και πρώην αντάρτες Τουπαμάρος, είναι επίσης επιφυλακτικός. Όμως, εκείνο που θα επιθυμούσαν να δουν από την Αμερική αυτοί και ο αμερικανόφιλος Μεξικανός πρόεδρος Φελίπε Καλντερόν είναι μια συγκεκριμένη αμερικανική πολιτική για τη Λατινική Αμερική. Όλοι γνωρίζουν ότι ο πρόεδρος Μπους θα βρίσκεται στον Λευκό Οίκο λιγότερο από δύο χρόνια ακόμη. Για να κερδίσει συμπάθειες, γράφει η εφημερίδα «Γκάρντιαν», πρέπει να δείξει ότι η αμερικανική πολιτική στην περιοχή αφορά κάτι περισσότερο από τη μονομαχία του με τον πρόεδρο Τσάβες.

Βουλιαγμένος στην άμμο της Μέσης Ανατολής, ο πρόεδρος Μπους καταλήγει στο αργοπορημένο συμπέρασμα ότι ούτε

Ο Μπους καταλήγει στο αργοπορημένο συμπέρασμα ότι ούτε στη Λατινική Αμερική η αμερικανική πολιτική πήγε καλά

στη Λατινική Αμερική η πολιτική της χώρας του πήγε καλά. Μόνο στην Αργεντινή, ο Ούγκο Τσάβες χρησιμοποίησε τα πετροδολάριά του για να αγοράσει ομόλογα αξίας 1,5 δισ. δολαρίων, να σώσει μια γαλακτοβιομηχανία και να εξασφαλίσει την αεροπορική μεταφορά φτωχών κατοίκων των παραγκουπόλεων για περίθαλψη στο εξωτερικό. Η αμερικανική βοήθεια στην περιοχή δεν ξεπέρασε τα 1,5 δισ. δολάρια και το μεγαλύτερο μέρος της διατέθηκε στους στρατιωτικούς της Κολομβίας.

Τώρα ο πρόεδρος Μπους γυρίζει σελίδα. Λέει ξαφνικά πως η Αμερική πρέπει να ενδιαφερθεί για τα εκατομμύρια των Λατινοαμερικανών που ζουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Ίσως το ενδιαφέρον του να είναι απλώς ρητορικό: γιατί αυτό που δεν επιτρέπει στους Βραζιλιάνους παραγωγούς να κάνουν περισσότερες εξαγωγές βιοκαυσίμων στην Αμερική δεν είναι η έλλειψη ζήτησης, αλλά οι αμερικανικοί δασμοί. «Ο Μπους και οι φίλοι του προσπαθούν να ελέγξουν την παραγωγή αιθανόλης στη Βραζιλία κι αυτό πρέπει να σταματήσει», δήλωσε χθες η Σουζάνε Περέιρα ντος Σάντος εκ μέρους του Κινήματος των Ακτημόνων. Η νέα συμφωνία του Τζορτζ Μπους με τον πρόεδρο Ινάσιο Λούλα για την αύξηση της παραγωγής αιθανόλης στην περιοχή είναι μια απόπειρα να περιοριστεί η επιρροή που ασκεί ο Τσάβες με το πετρέλαιο.


Προς μια Γιάλτα της Μέσης Ανατολής

O Ουαλίντ Τζουμπλάτ, ο ηγέτης των Δρούζων του Λιβάνου, δεν μπορούσε να κρύψει την ανησυχία του κατά την επίσκεψη που πραγματοποίησε την περασμένη εβδομάδα στην Ουάσιγκτον, επικεφαλής αντιπροσωπείας από τη χώρα του Κέδρου. Ήταν τόσο μεγάλη αυτή η ανησυχία, ώστε ο πρόεδρος Μπους αισθάνθηκε την ανάγκη να τον δεχθεί για λίγο στο γραφείο του, στον Λευκό Οίκο, και να τον καθησυχάσει. Λίγο αργότερα, η Κοντολίζα Ράις υπήρξε κατηγορηματική: «Δεν υπάρχει περίπτωση να εγκαταλείψουμε τον Λίβανο.

Δεν θα μιλήσουμε για το θέμα αυτό στη Βαγδάτη».

Ποιοι ήταν οι λόγοι αυτού του κύματος πανικού; Η ανακοίνωση της Ουάσιγκτον ότι θα λάβει μέρος στη διεθνή σύνοδο που αρχίζει σήμερα στη Βαγδάτη όπου, εκτός από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, τα μέλη του Αραβικού Συνδέσμου και τα μέλη της Οργάνωσης Ισλαμικής Διάσκεψης, θα λάβουν επίσης μέρος το Ιράν και η Συρία. Για να σώσει λοιπόν το Ιράκ, και βέβαια για να σώσει τον εαυτό της, η Αμερική είναι άραγε έτοιμη να πραγματοποιήσει μια ριζική στρατηγική στροφή και να μιλήσει με τον «διάβολο»; Μυστικές συναντήσεις.
Στο περιθώριο της διάσκεψης της Βαγδάτης δεν θα πραγματοποιηθούν άραγε μυστικές συναντήσεις και για άλλα θέματα που απασχολούν την περιοχή, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η ισραηλοπαλαιστινιακή σύγκρουση, ο Λίβανος; Αυτή η πρώτη συνάντηση των διπλωματών, την οποία θα ακολουθήσει τον ερχόμενο μήνα μια δεύτερη συνάντηση σε υπουργικό επίπεδο, θα οδηγήσει άραγε σε ένα είδος Γιάλτας της Μέσης Ανατολής, με τους κερδισμένους και τους χαμένους της; Ο Λευκός Οίκος επαναλαμβάνει ότι στη Βαγδάτη οι Αμερικανοί θα μιλήσουν μονάχα για το Ιράκ, και ότι δεν έχει προγραμματιστεί καμιά διμερής συνάντηση με το Ιράν ή τη Συρία. Την ίδια ώρα, όμως, θέλουν να περάσουν κι ένα άλλο μήνυμα, εξηγώντας ότι δεν είναι δυνατόν οι Ηνωμένες Πολιτείες να κατηγορούνται πότε ότι ακολουθούν μια μονομερή πολιτική και πότε ότι επιδιώκουν ευρύτερες συνομιλίες για μια διεθνή συναίνεση.


Οι εξαγγελίες ήρθαν αργά

O Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι θα διαθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια για να αγοράσουν σπίτια οι φτωχές οικογένειες στη Λατινική Αμερική. Δήλωσε επίσης ότι θα στείλει ένα πλωτό νοσοκομείο που θα παρέχει δωρεάν υπηρεσίες υγείας. Όμως, ακόμη και μερικοί από τους στενότερους συμβούλους του φοβούνται ότι αυτές οι εξαγγελίες ίσως έρχονται πολύ αργά: είναι γεγονός ότι οι νότιοι σύμμαχοι των ΗΠΑ αισθάνονται παραμελημένοι, ενώ η απογοήτευση των φτωχότερων τάξεων που δεν έδρεψαν τους υπεσχημένους καρπούς του ελεύθερου εμπορίου τροφοδοτούν την άνοδο του αριστερισμού στην Λατινική Αμερική. «Κάτι που δεν καταφέραμε να το κάνουμε αρκετά καλά», παραδέχεται στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης», ο Στίβεν Χάντλεϊ, σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του Αμερικανού προέδρου, «είναι το ότι δεν παρουσιάσαμε σε όλο του το εύρος το μήνυμα του προέδρου». Το μήνυμα αυτό είναι «ένα μήνυμα ανοιχτών αγορών και ανοιχτής διακυβέρνησης».