Ο πόλεμος των δημοσκοπήσεων

Σαράντα πέντε ημέρες πριν από τον πρώτο γύρο των γαλλικών προεδρικών εκλογών, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν να έχουν εκνευρίσει με τα σκαμπανεβάσματά τους και τους υποψήφιους και τους ψηφοφόρους. Πρόσφατη δημοσκόπηση, μάλιστα, έβγαλε τις δημοσκοπήσεις αναξιόπιστες: το 57% των Γάλλων έκρινε πως δεν αποτελούν «χρήσιμο μέσο για την κατανόηση της γαλλικής πολιτικής».

Δεν περνά μέρα στη Γαλλία χωρίς μια νέα δημοσκόπηση. Τη μία, ο δεξιός Νικολά Σαρκοζί αυξάνει το προβάδισμά του. Την άλλη, η Σοσιαλίστρια Σεγκολέν Ρουαγιάλ κλείνει την ψαλίδα- και ξανά από την αρχή. Η χθεσινή δημοσκόπηση, όμως, ήρθε να υπονομεύσει όλες τις προηγούμενες: το 45% των ψηφοφόρων, λέει, παραμένουν αναποφάσιστοι. Το ποσοστό αυτό είναι διπλάσιο του αντίστοιχου που είχε καταγραφεί

ΓΚΑΛΟΠ ΓΙΑ ΤΑ… ΓΚΑΛΟΠ

Το 78% των Γάλλων θεωρεί πως τα μέσα ενημέρωσης ερμηνεύουν ενίοτε τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων κατά πώς θέλουν

45 ημέρες πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2002. Το ενδιαφέρον των ψηφοφόρων για τις εκλογές πάντως είναι μεγαλύτερο: μόνο το 10% δηλώνει πως θα απόσχει της ψηφοφορίας, έναντι 20% του 2002.

«Μήπως σήμανε για μια ακόμα φορά η ώρα της δίκης των ινστιτούτων δημοσκοπήσεων;» ρώτησε ρητορικά η «Liberation». «Η ετυμηγορία δεν επιδέχεται έφεση. Σύμφωνα με έρευνα της ΙFΟΡ, το 78% των Γάλλων θεωρεί πως “τα μέσα ενημέρωσης ερμηνεύουν ενίοτε τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων κατά πώς θέλουν”», επισημαίνει η Μonde.

Τα ψέματα
«Ρωτώντας κάποιον τι θα ψήφιζε αν οι εκλογές διεξάγονταν την επόμενη Κυριακή, οι δημοσκοπήσεις ερμηνεύουν μια πραγματικότητα που δεν υφίσταται. Κι επιπλέον, δημιουργούν μόνο μια ψευδαίσθηση διαφάνειας. Κάποιοι από τους ερωτώμενους “παίζουν” με τους δημοσκόπους. Άλλες φορές, λένε ψέματα στον ίδιο τους τον εαυτό», επισημαίνει ο Αλαίν Γκαριγκού, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών και συγγραφέας του βιβλίου «Η μέθη των δημοσκοπήσεων». Υπάρχει περίπτωση να λένε ψέματα και οι ίδιοι οι δημοσκόποι; «Η απάντηση των δημοσκόπων, ιδίως εκείνων που είναι παράλληλα πολιτικοί σύμβουλοι υποψηφίων, είναι αρνητική», λέει ο Γκαριγκού. «Και οι περισσότεροι είναι πολιτικοί σύμβουλοι υποψηφίων. Λένε πως έχουν ορθώσει ένα στεγανό ανάμεσα στις δύο αυτές δραστηριότητες. Πρέπει άραγε να τους πιστέψουμε;».

Πάντως, την καχυποψία την επιβάλλει η ίδια η Ιστορία. Το 1995, οι δημοσκοπήσεις είχαν κάνει τον Εντουάρ Μπαλαντίρ να πιστεύει πως θα εκλεγεί πρόεδρος από τον πρώτο γύρο. Τελικά, αποκλείστηκε στον πρώτο γύρο και ο Ζακ Σιράκ επικράτησε του Λιονέλ Ζοσπέν στον δεύτερο. Το 2002, οι δημοσκοπήσεις έδειχναν πως ο Ζοσπέν θα περνούσε στον δεύτερο γύρο. Τελικά αποκλείστηκε στον πρώτο από τον ακροδεξιό Ζαν Μαρί Λεπέν, που ηττήθηκε κατόπιν από τον Σιράκ. Όσο για τον Ζαν-Πιερ Σεβενεμάν, τον «τρίτο άνθρωπο» του 2002, το «αουτσάιντερ» που ανέβαινε σταθερά στις δημοσκοπήσεις, η επίδοσή του στον πρώτο γύρο αποδείχθηκε απογοητευτική.

Τα πάντα ρει
Ο «τρίτος άνθρωπος» του 2007 είναι ο κεντρώος Φρανσουά Μπαϊρού, που ξεκίνησε με 7% και έφτασε σε πρόσφατη δημοσκόπηση να συγκεντρώνει 20%, μόλις επτά μονάδες πίσω από τη Ρουαγιάλ και οκτώ μονάδες πίσω από τον Σαρκοζί. Θα κάνει άραγε ο Μπαϊρού τη μεγάλη ανατροπή, αποκλείοντας κάποιον από τους δύο μεγάλους μονομάχους στον πρώτο γύρο; Τα πάντα ρει: μεταξύ των ψηφοφόρων που δηλώνουν «βέβαιοι για την ψήφο τους» μόνο το 12% λέει πως θα ψηφίσει Μπαϊρού. Ο επίλογος σε έναν δημοσκόπο: «Όλος ο κόσμος έχει καταλάβει τη διαφορά ανάμεσα σε μια στιγμιαία φωτογραφία της κοινής γνώμης και μια πρόβλεψη του τελικού αποτελέσματος- κανείς όμως δεν θέλει να διαβάσει τις δημοσκοπήσεις όπως πρέπει».


Κράτησαν τα ποσοστά της ανεργίας κρυφά

ΕΝΤΟΝΕΣ υποψίες βαρύνουν τη γαλλική κυβέρνηση ότι πίεσε τη γαλλική στατιστική υπηρεσία, την Ιnsee, να αναβάλει τη δημοσιοποίηση του ποσοστού της ανεργίας για το 2006 επειδή είναι υψηλότερο των εκτιμήσεων και δεν εξυπηρετεί την εικόνα της. Η υπόθεση ήρθε στο φως χάρη σε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα τριών εργαζομένων στην Ιnsee προς διάφορους Γάλλους οικονομολόγους, το οποίο περιήλθε στην κατοχή της Μonde. Σε αυτό, οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν πως το πραγματικό ποσοστό της ανεργίας για το 2006 ήταν 9,5% και όχι 8,7%, όπως είχε εκτιμήσει στα τέλη της περυσινής χρονιάς η ΑΝΡΕ, η εθνική υπηρεσία για την εργασία. Για κάποιο περίεργο λόγο, όμως, η Ιnsee ανέβαλε τη δημοσιοποίηση των στοιχείων, που γίνεται συνήθως τον Μάρτιο. Για αυτό και καλείται σήμερα να λογοδοτήσει στο Εθνικό Συμβούλιο Στατιστικών Πληροφοριών (CΝΙS).