Τα πάθη της Δικαιοσύνης

Με άριστα το 10 βάζουν στη Δικαιοσύνη 5,2!

Η έκρηξη αυστηρότητας στις ποινές, που έχουν ανέβει ανησυχητικά τα τελευταία χρόνια λόγω των παραδικαστικών κυκλωμάτων, η έλλειψη δικαστών και η σχεδόν ανύπαρκτη μηχανοργάνωση αποτελούν τα μεγαλύτερα «αγκάθια» της Δικαιοσύνης, όπως προκύπτει από έρευνα των «ΝΕΩΝ».

Εκατό νομικοί που έλαβαν μέρος στην έρευνα, μέσα από τις απαντήσεις τους σε συγκεκριμένες ερωτήσεις σκιαγραφούν το «προφίλ» της Δικαιοσύνης με τα μελανότερα χρώματα- βαθμολογούν κατά μέσο όρο την ποιότητα απονομής δικαίου μόλις με 5,2 με άριστα το 10…

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι για είκοσι από τους ερωτηθέντες δικηγόρους, η Δικαιοσύνη μένει… μετεξεταστέα. Τη βαθμολογούν μόλις και μετά βίας

ΤΑ ΑΓΚΑΘΙΑ

Η έλλειψη δικαστών και η σχεδόν ανύπαρκτη μηχανοργάνωση αποτελούν τα μεγαλύτερα «αγκάθια» της Δικαιοσύνης

με 4, ενώ και για τους πιο επιεικείς από αυτούς το «άριστα» δεν ξεπερνά το 8. Τα ερωτήματα στα οποία κλήθηκαν να απαντήσουν οι εκατό δικηγόροι συνδέονται άμεσα με όσα συμβαίνουν καθημερινά στα δικαστήρια. Εκεί όπου:

1. Οι «ταρίφες» των ποινών τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν ανοδική πορεία, γεγονός που συνδυάζεται από τους νομικούς με την εξελισσόμενη έρευνα για τη διαφθορά στον χώρο της Δικαιοσύνης.

2.Οι πρόεδροι των δικαστηρίων υποχρεώνονται να ζητούν από τους μάρτυρες να καταθέτουν αργά για να προλαβαίνει η γραμματέας να σημειώνει όσα λένε, γιατί τα πρακτικά- ακόμη και σε πολύ σοβαρές ποινικές υποθέσεις- εξακολουθούν να είναι χειρόγραφα.

3.Ο αριθμός των δικαστών δεν επαρκεί για να εκδικαστούν οι χιλιάδες υποθέσεις, με αποτέλεσμα, όπως πρόσφατα καταγράφεται σε απόφαση της Ολομέλειας του Εφετείου, 4.000 κακουργήματα, που φέρονται να έχουν διαπραχθεί ακόμη και πριν από επτά χρόνια, να παραμένουν ατιμώρητα.

4. Τα πινάκια των δικαστηρίων, δύο χρόνια μετά τον νόμο για την επιτάχυνση στην απονομή της Δικαιοσύνης, παραμένουν «υπερφορτωμένα».

5.Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές δεν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες. Το «τίμημα» όλων αυτών των ελλείψεων πληρώνουν- κατά γενική ομολογία- οι πολίτες, οι οποίοι περιμένουν χρόνια να βρουν το δίκιο τους.

Την πληρώνουν οι πολίτες
Το «τίμημα» όλων αυτών των ελλείψεων πληρώνουν- κατά γενική ομολογία- οι πολίτες, οι οποίοι περιμένουν χρόνια να βρουν το δίκιο τους, ενώ τελευταία, όπως καταγράφεται από τη συντριπτική πλειοψηφία των απαντήσεων, έχει ανέβει «ψηλότερα» ο πήχυς των ποινών. Δεν είναι τυχαίο πως μόνον 7 από τους 100 δικηγόρους πιστεύουν ότι οι δικαστές δεν έχουν γίνει πιο αυστηροί, στα πλαίσια της έρευνας για τη διαφθορά στη Δικαιοσύνη. Οι υπόλοιποι 93 συμφωνούν ότι οι δικαστές έχουν αφήσει στην άκρη το μέτρο της επιείκειας.

Επίσης, όπως τόνισε η πρόεδρος της Ένωσης Διοικητικών Δικαστών κ. Ειρήνη Γιανναδάκη κατά την ετήσια Γ. Σ. της Ένωσης «η βραδύτητα στην απονομή της Δικαιοσύνης έχει εξελιχθεί σε χρόνια και ελπίζουμε όχι ανίατη πάθηση». Ανέφερε ότι στα Διοικητικά Πρωτοδικεία της χώρας εκκρεμούν για προσδιορισμό 300.000 υποθέσεις, που αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά μετά τη μεταφορά νέων αρμοδιοτήτων από το Συμβούλιο της Επικρατείας στα Διοικητικά Δικαστήρια.
Παραίτηση- βόμβα νεοπροαχθέντα εφέτη

ΔΡΙΜΥΤΑΤΟ ΚΑΤΗΓΟΡΩ για τη λειτουργία της Δικαιοσύνης αποτελεί η επιστολή παραίτησης του νεοπροαχθέντα εφέτη Χαρίλαου Κλουκίνα, ο οποίος ήταν έως το φθινόπωρο προϊστάμενος του Πρωτοδικείου της Αθήνας. Ο κ. Κλουκίνας παραιτείται μετά την προαγωγή του σε εφέτη, καταγγέλλοντας την «έλλειψη αξιοκρατίας στις προαγωγικές κρίσεις». Διατυπώνει βαρύτατες κατηγορίες για την «απουσία αληθινής Δικαιοσύνης στην εσωτερική λειτουργία της και στη διοίκησή της και επιρρίπτει ευθύνες στον πρόεδρο του Αρείου Πάγου Ρωμύλο Κεδίκογλου.

Ειδικότερα, ο κ. Κλουκίνας αναφέρει ότι «στις αποφάσεις για μεταθέσεις, αποσπάσεις και προαγωγές, η έλλειψη αξιοκρατίας τείνει να γίνει καθεστώς». Σύμφωνα, με τον παραιτηθέντα εφέτη όλα αυτά καθορίζονται με βάση τις συμπάθειες, τις αντιπάθειες και τις σκοπιμότητες! Έτσι, συμβαίνει «άνθρωποι ικανοί και αξιοπρεπείς να εξωθούνται σε παραίτηση ως εσχάτη καταφυγή για να περισώσουν τον αυτοσεβασμό τους». Ο ίδιος διαπιστώνει νοσηρά φαινόμενα στη δομή και τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, τονίζοντας πως η απονομή της πάσχει, γεγονός που αποτελεί κοινή διαπίστωση. «Ο μόχθος και η ευσυνείδητη προσπάθεια της συντριπτικής πλειοψηφίας των δικαστικών λειτουργών στην εκτέλεση του καθήκοντος αμαυρώνεται και απαξιώνεται», υποστηρίζει ο κ. Κλουκίνας.

Η καταγγελία του στρέφεται και κατά της ηγεσίας της Δικαιοσύνης αλλά και του ίδιου του προέδρου του Αρείου Πάγου Ρωμύλου Κεδίκογλου. Αναφέρει συγκεκριμένα ότι «στις πρόσφατες κρίσεις, όταν και προήχθην σε εφέτη, ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου και δύο μέλη του Ανωτάτου Δικαστικού Συμβουλίου μειοψήφησαν παντελώς αναιτιολόγητα και παρά το γεγονός ότι ο νόμος επιτάσσει πλήρη αιτιολογία στις αποφάσεις του σχετικού οργάνου». Το θέμα ξεπερνάει την προσωπική πικρία καθώς και την πικρία των κρινόμενων δικαστών, ισχυρίζεται ο κ. Κλουκίνας, αφού αποτελεί μια «σχεδόν παγιωμένη και γενικευμένη κατάσταση πραγμάτων στον τομέα της διοίκησης της Δικαιοσύνης».


Ανεπαρκή τα μέτρα για επιτάχυνση της Δικαιοσύνης

ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΤΡΑ που θεσπίστηκαν πριν από δύο χρόνια με στόχο να επιταχυνθούν οι ρυθμοί της Δικαιοσύνης, όπως δείχνουν τα στοιχεία ο νόμος στην πράξη απέτυχε. Τα μέτρα αποδείχθηκαν ανεπαρκή, καθώς το 52% χαρακτηρίζει «μέτρια» την απόδοση τους, το 44% έχει τη γνώμη ότι δεν απέδωσαν καθόλου στην καθημερινή δικαστηριακή πρακτική, ενώ μόλις το 4% πιστεύει ότι αποδείχθηκαν «ικανοποιητικά».

Μαζική όμως, αποδείχθηκε η εμπιστοσύνη των δικηγόρων στον θεσμό της αυτοδιοίκησης των δικαστηρίων. Το 90%, παρά τα όποια προβλήματα έχουν κατά καιρούς παρουσιασθεί, δηλώνει υπέρμαχο του θεσμού της εκλογής των προϊσταμένων των δικαστηρίων από τους ίδιους τους συναδέλφους τους και αντίθετοι με τον ορισμό άνωθεν των επικεφαλής, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Θέμα αποκλειστικής αρμοδιότητας των δικαστών θα ήθελαν να είναι και η ανάδειξη της ηγεσίας της Δικαιοσύνης στα ανώτατα δικαστήρια (Άρειος Πάγος, Συμβούλιο της Επικρατείας και Ελεγκτικό Συνέδριο), που μέχρι τώρα επιλέγεται από το υπουργικό συμβούλιο.

Η μηχανοργάνωση
Τα υπερφορτωμένα πινάκια είναι ένα από τα μεγάλα προβλήματα της Δικαιοσύνης, απόρροια και αυτό της έλλειψης δικαστών, αλλά και δικαστικών υπαλλήλων οι οποίοι απαιτούνται για να προχωρήσουν οι δικογραφίες και να προσδιοριστούν εγκαίρως οι δίκες. Μόνο 2 από τους 100 δικηγόρους εμφανίζονται ικανοποιημένοι από τη μηχανοργάνωση και τη συνολική υποδομή των δικαστηρίων, ενώ μόνο 6 θεωρούν ότι είναι επαρκής ο αριθμός των δικαστών.


[ ΓΝΩΜΗ ] Σύμπτωση απόψεων

Tα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι όσοι συμμετείχαν σε αυτήν έχουν πολύ καλή γνώση των προβλημάτων της Δικαιοσύνης και εύστοχα διαμορφωμένες απόψεις για την επίλυσή τους. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στις γνώμες που κυριαρχούν αναφορικά με τον θεσμό του αυτοδιοί- κητου των δικαστη- ρίων και εισαγγελιών, αλλά και με την προσωπική και λειτουργική κατάσταση των δικαστικών λειτουργών.

Εκτιμώ ότι- με μόνη ενδεχομένως εξαίρεση την άποψη για αυστηροποίηση των δικαστικών αποφάσεων- οι γνώμες που κυριαρχούν στην έρευνα συμπίπτουν σχεδόν απόλυτα με τις απόψεις της πλειονότητας των δικαστών και των εισαγγελέων.

Η σύμπτωση αυτή θεωρώ ότι εκπέμπει ένα ελπιδοφόρο μήνυμα και αναδεικνύει ένα υγιές υπόβαθρο για κοινή προσπάθεια δικαστών, εισαγγελέων και δικηγόρων, με στόχο την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό της Δικαιοσύνης.

Ανακύπτει, ωστόσο, το εύλογο ερώτημα: θα ακουστούν άραγε από τους πολιτικά αρμόδιους αυτές οι καθαρές απόψεις των συλλειτουργών της Δικαιοσύνης, που βιώνουν καθημερινά τα τεράστια προβλήματα των συνθηκών απονομής της και – κυρίως- θα ληφθούν επιτέλους ουσιαστικά μέτρα για την επίλυση των προβλημάτων αυτών;

Ο Σωτήρης Μπάγιας είναι πρόεδρος της Ένωσης Εισαγγελέων Ελλάδος.
[ ΓΝΩΜΗ ] Αδικείται ο Έλληνας πολίτης

Η συγκεκριμένη έρευνα απεικονίζει μία πραγματικότητα, την οποία βιώνουμε καθημερινά και που όμως προσπαθούμε να τη «φτιασιδώσουμε» με χίλιους δυο τρόπους. Και εν τέλει, μεταθέτοντας τις ευθύνες ο ένας στον άλλο, εμφανιζόμεθα ως αδικούμενοι, με πραγματικά όμως αδικούμενο τον Έλληνα πολίτη και την ελληνική Δικαιοσύνη, στην οποία προσφεύγει για να βρει το δίκιο του.

Εμείς, σ΄ όλα τα καίρια ερωτήματα-ζητήματα έχουμε λάβει σαφή θέση και μάλιστα στα περισσότερα είμαστε οι μοναδικοί που τοποθετηθήκαμε με παρρησία. Όταν άλλοι σιωπούσαν. Από τα κενά και την έλλειψη υποδομής, μέχρι την υπερβολική αυστηρότητα στην επιβολή των ποινών, μετά την έρευνα για το παραδικαστικό και τον τρόπο που όλη η διαδικασία εξελίχθηκε και εξελίσσεται. Από τον τρόπο που λειτουργούσε το αυτοδιοίκητο, θεσμός που παρά τα προβλήματα πρέπει να ενισχυθεί, μέχρι τον τρόπο λειτουργίας της επιθεώρησης, που ουσιαστικά ουδέποτε λειτούργησε, εξισώνοντας τους πολλούς καλούς με τους κακούς δικαστές, αφού όλοι βαθμολογούνται με άριστα, δημιουργώντας ένα βαθύ αίσθημα αδικίας στον ευαίσθητο αυτόν χώρο.

Δυστυχώς, ζούμε σε μία κοινωνία, όπου η πελατειακή σχέση έχει αναγορευθεί σε πρώτιστη αρχή και της νομοθετικής λειτουργίας και είναι η βασική πηγή πολλών δεινών για τον τόπο, η δε διείσδυση του κομματισμού και της ευνοιοκρατίας, εδώ και πολλά χρόνια και στον πολύπαθο χώρο της Δικαιοσύνης, οδηγεί δυστυχώς σε μία χαλαρή, ελαστική, αν όχι αδιάφορη αντιμετώπιση θεμάτων κρίσιμων για τη Δικαιοσύνη, τη Δημοκρατία και την Πατρίδα.

«Αρετήν και τόλμην θέλει η Ελευθερία», όπως και η Δικαιοσύνη, λέξεις-έννοιες που αναζητούν τους εφαρμοστές τους, γενικότερα, αλλά και ειδικότερα.

Ο Δημήτρης Παξινός, είναι πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.


Ευρωχαστούκι στην Ελλάδα η δικαίωση Αρμπάν

«ΔΙΚΑΙΩΣΗ. Αυτή είναι η μόνη λέξη που μου έρχεται στο μυαλό. Δικαίωση και χαρά. Αυτό όμως δεν με κάνει να ξεχνώ την αδικία που έζησα από τα ελληνικά δικαστήρια». Το μεσημέρι της Πέμπτης, όταν ο 24χρονος Αρμπάν Περλάλα έμαθε την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που καταδίκασε την Ελλάδα για κακοδικία των ελληνικών δικαστηρίων στην περίπτωσή του, δεν μπορούσε να κρύψει τη χαρά του. Από τη Σουηδία όπου ζει πλέον, τηλεφωνούσε σε ανθρώπους που του συμπαραστάθηκαν για να τους πει το ευχάριστο νέο.

Το Δικαστήριο ομόφωνα έκρινε πως και τις τρεις φορές που η υπόθεση του Αρμπάν Περλάλα- με την κατηγορία ότι συμμετείχε σε επεισόδια, έριξε μολότοφ και τραυμάτισε ελαφρά αστυνομικό- έφτασε στα δικαστικά έδρανα παραβιάστηκαν βασικές αρχές Δικαίου, ενώ επιδίκασε και το ποσό των 6.000 ευρώ για τον νεαρό Αλβανό. «Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου είναι ένα χαστούκι στην Ελλάδα», επισημαίνουν νομικοί κύκλοι, που τονίζουν πως «η ίδια καταδικαστική απόφαση για κακοδικία απαγγέλθηκε στην Τουρκία για τη δίκη Οτζαλάν»!

Δεν άκουγαν κανένα
Η 15η Ιανουαρίου 1999 έχει μείνει χαραγμένη στο μυαλό του Αρμπάν, όταν συνελήφθη από αστυνομικούς με την κατηγορία ότι εκτόξευσε εναντίον τους βόμβα μολότοφ που τραυμάτισε ελαφρά έναν συνάδελφό τους, κατά τη διάρκεια μαθητικής πορείας που κατέληξε στην Πλατεία Συντάγματος. Τότε ομάδα κουκουλοφόρων είχε εκτοξεύσει βόμβες μολότοφ εναντίον αστυνομικών, με αποτέλεσμα ένας από αυτούς να υποστεί εγκαύματα. Μία ώρα αργότερα, μετά την αναφορά συναδέλφου τους αστυνομικοί συνέλαβαν τον 16χρονο, τότε, Αρμπάν Περλάλα, μαθητή του 46ου Λυκείου Αθηνών. Η σκηνή της σύλληψης καταγράφηκε από φωτορεπόρτερ και δείχνει τον ανελέητο ξυλοδαρμό του 16χρονου μαθητή, που μάταια παρακαλούσε τουλάχιστον να μην τον χτυπούν στο εγχειρισμένο μάτι του. Δέχθηκε τόσα χτυπήματα, ώστε κινδύνευσε να χάσει οριστικά την όρασή του από το ένα μάτι. Τελικά, οδηγείται στο δικαστήριο που σε πρώτο βαθμό τον καταδικάζει σε οκτώμισι χρόνια φυλάκιση με την κατηγορία για εμπρησμό σε βαθμό κακουργήματος. Ούτε οι αντίθετες μαρτυρίες καθηγητών και συμμαθητών του πως την ώρα των επεισοδίων ο Αρμπάν βρισκόταν στην οδό Σταδίου ούτε τα βίντεο των τηλεοπτικών σταθμών που κατέγραψαν έναν νεαρό με σκούρο μπουφάν να πετά τη μολότοφ, ενώ ο Αρμπάν φορούσε γαλάζιο, επηρέασαν την απόφαση των δικαστών. «Στο δικαστήριο, όπως φάνηκε και από την απόφαση, μέτρησε ότι ο Αρμπάν ήταν ένας 16χρονος Αλβανός με ξυρισμένο κεφάλι και σκουλαρίκι», λέει η συνήγορός του Ιωάννα Κούρτοβικ. Το «σκουλαρίκι και το ξυρισμένο κεφάλι» θα αναφερθούν και στις άλλες δύο δικαστικές αποφάσεις. Το Εφετείο μείωσε την ποινή του σε δυόμισι χρόνια με αναστολή, αλλά και πάλι οι δικαστές αρνήθηκαν να εξετάσουν όλο το οπτικό υλικό της υπεράσπισης που αποδείκνυε ότι η κατηγορία εις βάρος του Αρμπάν Περλάλα δεν έστεκε, ενώ και ο Άρειος Πάγος δεν αναίρεσε την καταδικαστική απόφαση εις βάρος του.


Χαμηλοί τόνοι γιατί «μένουμε ακόμη εδώ»

Η ΑΠΟΦΑΣΗ του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δικαιώνει αυτό που με πάθος υποστήριξαν ο Αρμπάν, η οικογένειά του, οι συμμαθητές του, η υπεράσπισή του, το πλήθος των ανθρώπων που προσφέρθηκαν να τον βοηθήσουν με κάθε τρόπο. Οι γονείς τους, ο Ντούε και η Ντάνε- που έγινε Ειρήνη για να βρίσκει δουλειά στην Ελλάδα- και ο μικρός αδελφός του Έρι προτιμούν να κρατήσουν χαμηλούς τόνους για την απόφαση γιατί- όπως εξηγούν- «μένουμε ακόμη εδώ». Ο Αρμπάν, που ζει πλέον στη Σουηδία και ασχολείται με τη μουσική ραπ, περιμένει και από τα ελληνικά δικαστήρια να αναιρέσουν την εις βάρος του καταδίκη για να νιώσει απόλυτα δικαιωμένος.