Οι Άλλοι Πρωταγωνιστές
«Οι πολύχρωμες στολές με τα φτερά και τα στρας που ξέρετε εσείς τα φοράνε στο Ρίο» λέει η Νάρα, η οποία βρίσκει το σαμποδρόμιο «τουριστικό»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
9 λεπτά «Καρναβάλι δεν είναι μόνο κορίτσια με μαγιό»
για την «αγάπη του καρναβαλιού»
Ποτέ δενμουάρεσε ιδιαίτερα το καρναβάλι. Ένιωθα σαν να είχα κάποιον πάνω από το κεφάλι μου και να μου λέει «γέλα»! Και τα ρεπορτάζ από το Μοσχάτο μού έβγαζαν τις περισσότερες φορές θλίψη. Κάτι Βραζιλιάνες, λίγο πριν από τη σύνταξη, να προσπαθούν να συμπεριφερθούν στο καταχείμωνο σαν να ζουν στο καλοκαίρι της πατρίδας τους. Ίσως βέβαια να μην έφταιγε το Μοσχάτο και να έφταιγε η τηλεόραση.
«Το καρναβάλι είναι η μόνη αφορμή για να δείξουμε και λίγο κώλους» μου είχε πει πριν από πολλά χρόνια ένας τεχνικός της ΕΡΤ, κλείνοντάς μου πονηρά το μάτι. Δούλευα τότε στο ραδιόφωνο στην Κατεχάκη και παρακολουθούσα τους τεχνικούς της τηλεόρασης να διαγκωνίζονται ποιοι θα πάνε στην Πάτρα και στο Μοσχάτο και ποιοι θα περισσέψουν για να καλύψουν την κυριακάτικη λειτουργία. Εγώ, άγνωστο γιατί, προσπαθούσα να τους εξηγήσω ότι το καρναβάλι ήταν κάτι παραπάνω από κοπέλες με μαγιό. Η σάμπα, τους έλεγα, είναι κάτι σαν το δικό μας ρεμπέτικο. Κάποτε ήταν η μουσική για τους αλήτες. Και στους δρόμους χόρευαν μόνο οι μαύροι, οι cariocas. Και οι Πορτογάλοι αποικιοκράτες, μαζεμένοι στις σάλες τους, σχολίαζαν τις «αγριότητες των μαύρων», κρυφοκοιτάζοντας τους δρόμους. Η Καθολική Εκκλησία, μάλιστα, αφόριζε και κυνηγούσε τους καρναβαλιστές. Γι΄ αυτές τις τελευταίες εικόνες δεν ήμουν και απολύτως σίγουρος, αλλά τις είχα συνθέσει διαβάζοντας σκόρπια ρεπορτάζ στις δεκάδες μπροσούρες που κυκλοφορούσαν τη δεκαετία του ΄80 και εξυμνούσαν τα λατινοαμερικάνικα κινήματα. Ειλικρινά δεν ξέρω πώς επηρέασαν οι νουθεσίες μου τους τεχνικούς της ΕΡΤ. Αν και τώρα που το ξανασκέφτομαι μάλλον κρυφογελούσαν παίρνοντας τον δρόμο για τις τοπικές εκδοχές του Ρίο… Ας είναι! Πόσο χρόνων είσαι; 22. 
Ωραίο όνομα. Εκεί γεννήθηκε η Βραζιλία, εκεί πρωτοπήγε ο Πορτογάλος, πήρε Ινδιάνους και έφερε σκλάβους από την Αφρική.
Όλη η ιστορία μας από εκεί ξεκίνησε.
Τι δουλειά έκανε ο μπαμπάς; Ο παππούς είχε ένα κτήμα με κακάο, εκεί δούλευε και ο πατέρας μου. Εσύ δούλεψες στο κτήμα; Εγώ από δεκατριών χρονών δούλευα στο ταμείο ενός σούπερ μάρκετ. Το σχολείο το τελείωσες; Ναι. Τέλειωσα σαν να λέμε το λύκειο. Είχα βγει «μις» στο σχολείο μου. Στα μαθητικά καλλιστεία; Ναι, και μετά είχα βγει «μις» στη γειτονιά μου και μετά στην πόλη μου. «Μις Πόρτο Σιγκούρο».
Πού έμαθες να χορεύεις; Δεν ξέρω, δεν έχω κάνει μαθήματα. Από μικρή χόρευα.
Σάμπα; Παγκότζι, που δεν είναι ακριβώς σάμπα, είναι πιο αργός ο ρυθμός. Μετά στο καρναβάλι χορεύαμε σάμπα, φορό και ασέ. Στην Μπαΐα η σάμπα δεν είναι τόσο διάσημη όσο είναι το ασέ.
Πότε πήγες πρώτη φορά στο καρναβάλι;
16 χρονών. Και μετά με κυνηγούσε ο
«Στο καρναβάλι όλα μπορούν να συμβούν. Και αν εγώ είμαι σίγουρη για τον εαυτό μου, πώς μπορώ να είμαι για τους άλλους; Σας είπα ότι όλα επιτρέπονται. Γι΄ αυτό και μετά το καρναβάλι γεννιούνται χιλιάδες παιδιά. Είναι τα παιδιά του καρναβαλιού»
πατέρας μου να με σκοτώσει, γιατί η οικογένειά μου είναι προτεστάντες, ευαγγελιστές, και γι΄ αυτούς το καρναβάλι είναι του διαβόλου. Γι΄ αυτό αναγκάστηκα και έφυγα από το σπίτι μόλις έγινα 18 χρονών.
Στο καρναβάλι στο Ρίο έχεις πάει;
Βέβαια. Δεν μου αρέσει όμως τόσο πολύ. Το καρναβάλι στο Ρίο είναι πολύ τουριστικό. Γεμίζει ο σαμπόδρομος με ξένους. Και πρέπει να πληρώσεις πάρα πολύ για να πας εκεί. Ο κόσμος εκτονώνεται βέβαια. Στο καρναβάλι, όπως και στις σχολές της σάμπα, ο φτωχός με τον πλούσιο είναι μαζί, ο άσπρος με τον μαύρο είναι μαζί, είναι παρέα, είναι ένα.
Πώς ήταν το καρναβάλι στην πόλη σου;
Στην Μπαΐα στο καρναβάλι έχουμε «κάρα ελέκτρικο». Μεγάλα φορτηγά με εξέδρες πάνω στις οποίες είναι οι μπάντες και από πίσω ακολουθούν οι καρναβαλιστές.
Πολύς κόσμος; Όλη η πόλη… Και τουρίστες, βέβαια. Αν πας τώρα, θα μείνεις στον δρόμο, γιατί τα ξενοδοχεία είναι γεμάτα. Εγώ εκείνες τις μέρες δούλευα σε ένα κατάστημα από τις 3 το μεσημέρι μέχρι τη 1 το βράδυ. Μετά τη δουλειά, όπως ήμουν με το μαγιό και το σορτσάκι, πήγαινα στο καρναβάλι. Και κοιμόμασταν όλοι μαζί στην παραλία. Και μετά πάλι δουλειά και μετά πάλι καρναβάλι. Αυτή ήταν η ζωή μου.
Συγγνώμη, με το μαγιό και το σορτσάκι πήγαινες στη δουλειά; Στα μέρη μου μπορείς να φορέσεις ό,τι θέλεις. Αν θέλεις να βγάλεις τα ρούχα σου και να προχωρήσεις γυμνή στον δρόμο, μπορείς να το κάνεις. Στο εστιατόριο ή στην τράπεζα μπορείς να πας μόνο με το μαγιό. Οι κοπέλες που συμμετείχατε στο καρναβάλι δεν φορούσατε στολές; Αυτές οι πολύχρωμες στολές με τα φτερά και τα στρας που ξέρετε εσείς τις φοράνε στο Ρίο. Εμείς φοράγαμε το σορτσάκι μας, χαβαγιάνες, σαγιονάρες δηλαδή, κι από πάνω μαγιό ή μια μπλούζα της μπάντας που παίζει.
Δεκαπέντε μέρες χορός;
Το καρναβάλι στο Ρίο είναι πολύ τουριστικό. Γεμίζει ο σαμπόδρομος με ξένους. Και πρέπει να πληρώσεις πάρα πολύ για να πας εκεί
Ναι, ήταν πάρα πολύ ωραία, άλλωστε δεν μπορούσα να πάω σπίτι, οι γονείς μου δεν θα με αφήνανε να ξαναβγώ.
Χορό,ποτό,τι άλλο; Ναι, μπίρα. Πάρα πολύ μπίρα, ουίσκι με διάφορα τονωτικά όπως το Red bull. Οι γριές πίνουν το «λάνσα ντε περφούμι». Το βάζουν στην μπλούζα τους, σαν άρωμα, και μετά σνιφάρουν και είναι σαν να τρώνε μια σφαλιάρα, διεγείρονται.
Είναι ναρκωτικό; Όχι, καμία σχέση. Είναι κάτι σαν τα «popers» που έπιναν κάποτε στα gay-clubs. Και είναι πολύ δημοφιλές όπως και η «καπέτα»- διαβολάκος μεταφράζεται- με χυμούς φρούτων, αλκοόλ και σκόνη κουαρανά- και αυτό διεγερτικό.
Ναρκωτικά κυκλοφορούν στο καρναβάλι;
Πολλά. Κόκα και μαριχουάνα. Δεν είσαι υποχρεωμένος βέβαια να πάρεις ντρόγκα. Στην πόλη μου, επειδή είναι τουριστικό μέρος, έχουμε πολλά ναρκωτικά. Και είναι πολύ φθηνά. Όταν έρχεται ο Ευρωπαίος, θέλει να πιει, να διασκεδάσει. Βέβαια δεν είναι το χαρακτηριστικό του καρναβαλιού η κόκα.
Ποιο είναι το χαρακτηριστικό του καρναβαλιού;
Η μουσική, ο χορός και τα φιλιά. Εμείς λέμε: «amour de carnaval», αγάπη του καρναβαλιού. Τη μια μέρα είσαι ερωτευμένη με έναν και την επόμενη μέρα είσαι ερωτευμένη με έναν άλλο. Το ίδιο και οι άντρες. Κάθε μέρα με άλλη.
Μέχρι πού φτάνει αυτός ο έρωτας;
Ξεκινάει από το φιλί και φτάνει όπου θέλεις. Εγώ με τη φίλη μου, κάναμε διαγωνισμό ποια θα φιλήσει πιο πολλούς. Εγώ είχα φιλήσει 80 φορές. Η φίλη μου έχει φιλήσει 120.
Σε ένα καρναβάλι; Σε ένα βράδυ. Όλος ο κόσμος φιΠοτέ λάει όλο το κόσμο. Σε βουτάνε και σε φιλάνε. Γυναίκες- άντρες, μικροίμεγάλοι, όλοι. Ωραίο είναι όμως.
Γελάς; Εσύ άμα είχες φιλήσει 80 ή 120 κορίτσια, δεν θα γέλαγες; Δεν είναι ενοχλητικό, είναι freedom.
Και ελεύθερο σεξ; Μα, το σεξ στη Βραζιλία είναι ελεύθερο. Είσαι μόνη σου, θα φιληθείς κι αν θέλεις θα κοιμηθείς μαζί του. Όπως και ο φίλος σου μπορεί να κοιμηθεί με μια άλλη γυναίκα. Αυτό είναι το καρναβάλι, «amour de carnaval», είναι μία παράδοση, όπως εσείς κερνάτε το κρασί. Πολλές φορές βέβαια έχουμε και τσαμπουκάδες.
Όταν αρχίζουν οι διεκδικήσεις; Υπάρχουν αυτοί οι κίνδυνοι. Είναι και πολλοί ξένοι. Άνθρωποι από όλο τον κόσμο, Ιταλοί, Γερμανοί, Έλληνες, Αμερικανοί. Άμα συνοδεύεται μια κοπέλα, μπορεί να γίνουν παρεξηγήσεις. Τσακωμοί. Γι΄ αυτό ο φίλος σου δεν πρέπει να ξέρει τι ακριβώς θα κάνεις εσύ. Όπως και εσύ δεν ξέρεις τι θα κάνει αυτός. Γιατί άμα το ξέρουν, μπερδευτήκαμε.
Δηλαδή είναι δύσκολο να βγεις να χορέψεις και να μην κάνεις τίποτε άλλο;
Πολύ δύσκολο. Στο καρναβάλι όλα μπορούν να συμβούν. Και αν εγώ είμαι σίγουρη για τον εαυτό μου, πώς μπορώ να είμαι σίγουρος για τους άλλους; Σας είπα ότι στο καρναβάλι όλα επιτρέπονται. Έχω φίλες που όταν έχουν αγόρι, δεν πάνε στο καρναβάλι, ούτε ο φίλος τους θα πάει, όλες τις μέρες θα μείνουν κλεισμένοι στο σπίτι. Είναι ο μόνος τρόπος για να αποφύγουν τα φιλιά.
Γι΄ αυτό ο πατέρας σου δεν σε άφηνε να πας στο καρναβάλι;
Ακριβώς. Γι΄ αυτό και μετά το καρναβάλι γεννιούνται χιλιάδες παιδιά. Είναι τα παιδιά του καρναβαλιού.
«Δουλεύω, γιατί η αγάπη δεν γεμίζει την κοιλιά»
Αναζητώντας τη Νάρα, στην αρχή της εβδομάδας, έφτασα στην οδό Έσλιν στους Αμπελόκηπους. Ένα στενάκι ανάμεσα στην Κηφισίας και την Αστυνομική Διεύθυνση. Δυο σκαλοπάτια και μπήκα σε ένα μαγαζί πολύχρωμο. Ήταν ακόμη απόγευμα αλλά τα κορίτσια χόρευαν. «Πρόβες», μου εξηγούν και με κερνούν ζεστό κρασί με τσίντζερ και κανέλα. Ένας κύριος στην ηλικία μου, μου συστήνεται ως «Γιάννης, ο άντρας της Νάρας». Με τον Γιάννη είχαμε συναντηθεί στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας στις αρχές της δεκαετίας του ΄80! Μεγάλη έκπληξη. Τελικά τον είχα παρεξηγήσει τότε. Η αγάπη του για τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα της Λατινικής Αμερικής δεν ήταν περιστασιακή. Ούτε η αγάπη του για τη μουσική. Τη δημοσιογραφία δεν την άσκησε ποτέ. Άνοιξε ένα μαγαζί για να παίζει σάμπα, κουβανέζικα αλλά και χιπ χοπ. Η επανάσταση διευρύνεται. Απέναντί του η Νάρα αναζητάει το βλέμμα του κάθε φορά που δεν καταλαβαίνει τις ερωτήσεις.
Γιατί ήρθες στην Ελλάδα; Γιατί βρήκα τον Γιάννη. Μέχρι να τον γνωρίσεις, ήξερες ποια είναι η Ελλάδα;
Στο σχολείο μαθαίνουμε ότι όλα άρχισαν στην Ελλάδα. Η φιλοσοφία, ο Σωκράτης, ο Πλάτωνας. Και μετά οι Έλληνες ναυτικοί έχουν πολύ καλό όνομα στη Βραζιλία.
Δυσκολεύτηκες; Στην αρχή; Πολύ. Στην πόλη μου είναι πάντα καλοκαίρι και εδώ έκανε πάρα πολύ κρύο. Και μετά ήμουν μόνη μου, μόνο με τον Γιάννη. Δεν μίλαγα καθόλου ελληνικά, δεν ήξερα κανέναν. Έχεις αδέρφια; Δύο αδερφές και έναν αδερφό. Γιατί εμπιστεύθηκες τον Γιάννη και έφυγες από τη χώρα σου; Με έπεισε, αν και μεγαλώνοντας στην Βραζιλία μαθαίνεις να μην εμπιστεύεσαι τους ξένους άντρες. Στους δρόμους της Βραζιλίας υπάρχουν αφίσες με όμορφα κορίτσια που κλαίνε και με το σύνθημα «το πρώτο που σου παίρνουν είναι το διαβατήριο». Υπάρχουν πολλά κρούσματα εξαπάτησης κοριτσιών. Υποτίθεται ότι τις παίρνουν για να τις παντρευτούν και καταλήγουν πόρνες στην Ευρώπη.
Πώς σε κοιτάνε εδώ οι άντρες;
Σαν ένα εξωτικό φρούτο. Στον δρόμο κάποιοι με φωνάζουν «σοκολατάκι».
Έχω πάει Κρήτη, Πάτρα, Αίγιο, Καλαμάτα, Ηγουμενίτσα, τώρα θα πάω Κύπρο, Θεσσαλονίκη, Κέρκυρα. Και την Κυριακή θα χορεύω σε τέσσερα μαγαζιά
Στη Βραζιλία σε πείραζαν στον δρόμο;
Στη Βραζιλία το κάνουν όλοι. Σε φωνάζουν «γκοστόζα», που σημαίνει νόστιμη. Μπορεί να σου πουν ακόμη και κάτι πιο σκληρό, αλλά είναι νορμάλ γιατί το κάνουν όλοι.
Σε ελληνικό καρναβάλι έχεις πάρει μέρος;
Σε πολλά. Έχω πάει Κρήτη, Πάτρα, Αίγιο, Καλαμάτα, Ηγουμενίτσα και τώρα θα πάω Κύπρο, Θεσσαλονίκη, Κέρκυρα. Και την Κυριακή θα χορεύω σε τέσσερα μαγαζιά. Γιατί η αγάπη δεν γεμίζει την κοιλιά.
Πόσα λεφτά σου δίνουν; 200-250 ευρώ την εμφάνιση. Μπορεί να πάω να κάνω και έναν μόνο χορό και να πάρω 150 ευρώ. Μέχρι να τελειώσει το καρναβάλι δεν μπορούμε ούτε να φάμε ούτε να κοιμηθούμε. Το καλοκαίρι δούλευα και στα μπουζούκια. Χόρευα και τραγούδαγα. Τι είναι ο χορός για σένα; Η ζωή μου. Κι όταν ακούω μια μουσική και ακούω τον κόσμο να φωνάζει, εγώ χορεύω, σκέφτομαι την Βραζιλία και χορεύω.
Google news
