«Δεν καταλαβαίνω τι θα πει άσυλο»

Μέρα με τη νύχτα τα ελληνικά πανεπιστήμια σε σχέση
με ένα από τα πιο φημισμένα του εξωτερικού
Ούτε πανεπιστημιακό άσυλο ούτε μοναδικό δωρεάν σύγγραμμα ούτε απουσία αξιολόγησης του καθηγητών. Ο πλανήτης του φημισμένου London School of Εconomics μοιάζει με τον… Άρη για τα ελληνικά ΑΕΙ, όπως εξηγεί μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του LSΕ σερ Χάουαρντ Ντέιβις.

«Το πανεπιστήμιο δεν είναι κερδοσκοπική εταιρεία. Αλλά πρέπει να διευθύνεται με επαγγελματικό τρόπο», τονίζει στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του έγκυρου πανεπιστημίου. Ο σερ Χάουαρντ Ντέιβις είναι ένας άνθρωπος της αγοράς. Έχει διατελέσει πρόεδρος της Βρετανικής Αρχής Οικονομικών Υπηρεσιών, υποδιοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας και γενικός διευθυντής της Ομοσπονδίας Βρετανών Βιομηχάνων. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, δεν σκοπεύει να μετατρέψει το πανεπιστήμιο σε επιχείρηση. Παραδέχεται ότι τα πανεπιστήμια λειτουργούν σε μια όλο και πιο ανταγωνιστική αγορά και πως ο ανταγωνισμός ωφελεί, «αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα γίνουν Α.Ε.».

Το LSΕ, το οποίο βρίσκεται στη λίστα των 20 κορυφαίων πανεπιστημίων στον κόσμο, χρηματοδοτείται από το Δημόσιο κατά 20% για έρευνα και διδασκαλία. «Τα περισσότερα βρετανικά πανεπιστήμια λαμβάνουν μεγαλύτερη επιχορήγηση», λέει ο Ντέιβις, αλλά «εμείς λαμβάνουμε μικρότερη επειδή έχουμε πολλούς διεθνείς φοιτητές». Την ερώτηση για το πανεπιστημιακό άσυλο και τι ισχύει στη χώρα του, ο σερ Ντέιβις δυσκολεύτηκε να την κατανοήσει και όχι άδικα, αφού «δεν υπάρχει κανένας παρόμοιος νόμος στην Αγγλία. Η αστυνομία μπορεί να μπει στον χώρο του πανεπιστημίου, όπως και οπουδήποτε αλλού. Δεν υπάρχει καν συζήτηση ή διαφωνία γι΄ αυτό το ζήτημα».

Πιο ασύλληπτο για τον σερ Ντέιβις ήταν το ερώτημα για το δωρεάν μοναδικό σύγγραμμα. Όπως ήταν αναμενόμενο, δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην Αγγλία. «Υπάρχει μια προτεινόμενη βιβλιογραφία για κάθε μάθημα. Κάποιες φορές περιλαμβάνει ένα βιβλίο, ενώ κάποιες άλλες ένα πακέτο από άρθρα, εργασίες κ.λπ. Όλα τα βιβλία είναι διαθέσιμα για δανεισμό στη βιβλιοθήκη και βέβαια οι φοιτητές μπορούν να αγοράσουν ένα πακέτο για κάποιο μάθημα αν επιθυμούν».

Απόφοιτοι του βρετανικού πανεπιστημίου είναι οι Κώστας Σημίτης, Σπύρος Λάτσης, Γιώργος Αλογοσκούφης και Νίκος Γκαργκάνας

Αξιολογείται το ακαδημαϊκό προσωπικό στο LSΕ;

«Κάθε πέντε χρόνια», απαντά ο σερ Ντέιβις, «γίνεται εθνική αξιολόγηση της έρευνας. Κάθε ακαδημαϊκός πρέπει να υποβάλει τέσσερα μέρη δουλειάς που βαθμολογούνται από ομάδα ειδικών. Επίσης, η αρχή αξιολόγησης ποιότητας περιοδικά εξετάζει την ποιότητα διδασκαλίας σε κάθε πανεπιστήμιο χωριστά. Στο LSΕ εμείς αξιολογούμε χωριστά κάθε μέλος του διδακτικού προσωπικού χρησιμοποιώντας ένα ερωτηματολόγιο για τη διδασκαλία τους».

Πολλοί είχαν κατηγορήσει τον σημερινό διευθυντή του LSΕ ότι τείνει να μετατρέψει το πανεπιστήμιο που διευθύνει σε επιχείρηση. Κι αυτό διότι το γεγονός ότι διαδέχτηκε σε αυτή τη θέση τον γνωστό κοινωνιολόγο και εμπνευστή του «Τρίτου δρόμου» ΄Αντονι Γκίντενς έδωσε το μήνυμα πως το LSΕ ρίχνει το βάρος του από τις πολιτικές επιστήμες στον κόσμο των επιχειρήσεων.

Εντέλει,ποια είναι η σχέση του πανεπιστημίου με την αγορά εργασίας και τις επιχειρήσεις;

«Παίρνουμε ένα μέρος της χρηματοδότησης για την έρευνα από επιχειρήσεις, αν και το ποσοστό επί του συνολικού ποσού είναι χαμηλό. Αλλά οι μεγάλες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι οικονομικές, προσλαμβάνουν σε μεγάλους αριθμούς τους αποφοίτους μας. Για παράδειγμα, η Ρrice Waterhouse Coopers είναι από τους μεγαλύτερους εργοδότες των αποφοίτων μας, ενώ πολλούς παίρνει η Deutsche Βank και η Goldman Sachs. Άλλοι εργάζονται στην κυβέρνηση ή σε διεθνείς οργανισμούς».

Πάντως, όσο κι αν ο κόσμος του LSΕ μοιάζει ασύνδετος με την ελληνική πανεπιστημιακή πραγματικότητα, απόφοιτοι του βρετανικού πανεπιστημίου είναι οι Κώστας Σημίτης, Σπύρος Λάτσης, Γιώργος Αλογοσκούφης και Νίκος Γκαργκάνας. Στο νέο κτίριο του πανεπιστημίου, η Νομική Σχολή θα πάρει το όνομα του διακεκριμένου Έλληνα νομικού Ηλία Παρασκευά. Επιπλέον, το LSΕ είναι το μόνο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο που έχει δώσει έδρες Κοινωνικών Σπουδών και στην Ελλάδα και στην Τουρκία.


Πληρώνουν τις σπουδές μετά την αποφοίτηση!

«Η διοίκηση του πανεπιστημίου είναι ένα σώμα που αυτο-αναπαράγεται. Υπάρχει μια πλειοψηφία από εξωτερικά μέλη, καθώς και καθηγητές και φοιτητές που εκλέγονται από τους συναδέλφους τους. Οι φοιτητές έχουν επίσης λόγο στην εκλογή του διευθυντή μέσα από τη συμμετοχή τους στο συμβούλιο του τμήματός τους», εξηγεί ο Χάουαρντ Ντέιβις. Όσο για το κόστος, «οι Βρετανοί φοιτητές και όσοι προέρχονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση πληρώνουν τώρα γύρω στις 3.000 λίρες τον χρόνο για τα προπτυχιακά τμήματα. Αλλά δεν πληρώνουν τίποτα τοις μετρητοίς. Παίρνουν φοιτητικό δάνειο το οποίο αρχίζουν να αποπληρώνουν όταν αρχίζουν να πληρώνονται τον μέσο εθνικό μισθό, δηλαδή μετά την αποφοίτησή τους. Τα μεταπτυχιακά προγράμματα ποικίλλουν πολύ στις τιμές, ανάλογα με την κατεύθυνση και την εθνικότητα, από 5.000 έως 17.000 λίρες». Για τους φτωχότερους φοιτητές υπάρχει «το ταμείο του κολεγίου και οι υποτροφίες. Ξοδεύουμε γύρω στα 7 εκατομμύρια λίρες τον χρόνο για τους λιγότερο προνομιούχους φοιτητές, από συνολικά έσοδα διδάκτρων που φθάνουν τα 60 εκατομμύρια λίρες».


Μετράει 13 νομπελίστες

Το London School of Εconomics ιδρύθηκε το 1895. Διαθέτει 16 ακαδημαϊκά τμήματα και περισσότερα από 30 ερευνητικά κέντρα, η πλειονότητα των οποίων χρηματοδοτείται από επιχειρήσεις, ερευνητικά ιδρύματα και φιλανθρωπικές οργανώσεις. Το ακαδημαϊκό έτος 20052006 είχε 8.947 φοιτητές. Απ΄ αυτούς, 4.038 είναι προπτυχιακοί, οι 3.557

είναι μεταπτυχιακοί και οι 1.113 διδακτορικοί. Ο φοιτητικός κόσμος προέρχεται από κάθε γωνιά του πλανήτη (συνολικά από 140 χώρες): το 34% από την Αγγλία, το 18% από χώρες της Ε.Ε. και το 48% από διάφορες χώρες. Το 49% των φοιτητών είναι γυναίκες.

Από το σύνολο των φοιτητών, σημειώνει ο Χάουαρντ Ντέιβις, «οι Έλληνες είναι περίπου 200-250».

Το κοσμοπολίτικο στοιχείο του πανεπιστημίου αναδεικνύεται και από τη σύνθεση του ακαδημαϊκού προσωπικού: το 45% προέρχεται από χώρες εκτός της Αγγλίας (το ήμισυ από χώρες της Ε.Ε). Ενώ το 97% του ακαδημαϊκού προσωπικού, πέραν των διδακτικών καθηκόντων, ασχολείται επίσης με την έρευνα. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι το 2001 στον εθνικό διαγωνισμό για την αξιολόγηση των καλύτερων ερευνητικών κέντρων, το LSΕ πήρε τη δεύτερη θέση.

Σημείο αναφοράς για το πανεπιστήμιο είναι και οι νομπελίστες, 13 συνολικά, που έχουν διατελέσει είτε καθηγητές είτε φοιτητές του. Ανάμεσά τους οι Αμάρτια Σεν, Τζορτζ Άκερλοφ, Τζορτζ Μπέρναρντ Σο, Μπέρτραντ Ράσελ, Άρθουρ Λούις και άλλοι.