Η Ν.Δ. πολιτεύεται με ύβρεις

ΤΡΙΤΗ και δεκατρείς- «ώρα 13» κατά την πρόσκληση- θα τριτώσουν οι δημόσιες παρεμβάσεις του Κώστα Σημίτη. Ο πρώην πρωθυπουργός θα μιλήσει στην παρουσίαση του νέου του βιβλίου «Στόχοι, στρατηγική, προοπτικές» (Εκδόσεις Πόλις) στην Αίγλη του Ζαππείου.
Σύμφωνα με την Ακαδημίας, όθεν το πολιτικό γραφείο του Σημίτη, «θα είναι μια παρέμβαση είκοσι λεπτών». Παρέχονται διαβεβαιώσεις ότι «δεν υπάρχει κάποια αιχμή» στην ομιλία. Πάντως, η εκδήλωση είναι ανοιχτή εις πάντας.

Για όσους ενδιαφέρονται για την πολιτική και δεν ήταν στο εξωτερικό την περίοδο 20002006, το νέο βιβλίο του Σημίτη δεν προσθέτει κάτι καινούργιο. Ο πρώην πρωθυπουργός έχει ανθολογήσει ομιλίες και παρεμβάσεις του, αρχής γενομένης από τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησής του στις 22 Απριλίου 2000. Και τις έχει ταξινομήσει σε προβλέψιμες κατηγορίες: οικονομία, κοινωνία, εξωτερική πολιτική, θεσμοί και μέλλον του δημοκρατικού σοσιαλισμού.

Από την άποψη αυτή, η νέα συλλογή έρχεται να συμπληρώσει και να τεκμηριώσει το πολυσυζητημένο βιβλίο «Πολιτική για μια δημιουργική Ελλάδα» που είχε κυκλοφορήσει στο τέλος του 2005, προκαλώντας μια ψύχρανση στις σχέσεις του Κώστα Σημίτη με τον Γιώργο Παπανδρέου. Το νέο βιβλίο δεν έχει τέτοιες προδιαγραφές. Χωρίς σύννεφα. Σήμερα, η Ακαδημίας επιμένει ότι δεν υπάρχει κανένα σύννεφο στις σχέσεις του πρώην και του νυν, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις διαπροσωπικές τους σχέσεις. Στη Χαριλάου Τρικούπη πάλι υπάρχει ψυχραιμία και διάθεση ενσωμάτωσης των παρεμβάσεων του πρώην πρωθυπουργού. Ανεπισήμως, υπάρχει συγκρατημένη καχυποψία. Ερωτηθείς, μετά την ομιλία Σημίτη περί κρίσης της δημοκρατίας, αν ενοχλούν οι παρεμβάσεις του πρώην πρωθυπουργού, άνθρωπος του Παπανδρέου απάντησε χαμογελώντας: «Εξαρτάται πόσες θα κάνει…». Αυτά πριν υποδεχθεί ο πρώην πρωθυπουργός τον Γκόραν Πέρσον. Το γραφείο του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ φρόντισε να έχει πλήρη εικόνα για την εκδήλωση εκείνη, ώστε να μη βασιστεί στα δημοσιεύματα της επομένης. Εκτιμήθηκε μάλιστα η προτροπή του Σημίτη προς τον Πέρσον να περιγράψει πώς λειτουργούν στη Σουηδία τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, πρωτοβουλία που θεωρήθηκε ως προσπάθεια να ξεπεραστούν οι εγχώριες παρανοήσεις για μη κρατικά ΑΕΙ.

Στην Ακαδημίας διατείνονται ότι ο Σημίτης λειτουργεί «προσθετικά» στο ΠΑΣΟΚ. Ενώ θεωρούν ότι το τριήμερο στη Βουλή, με τη συζήτηση για την πρόταση δυσπιστίας, έχει μόνο κέρδη για την αξιωματική αντιπολίτευση. Η αλήθεια είναι πως ο ελιγμός του Παπανδρέου στην αναθεώρηση και η απεμπλοκή του από μια ψευδο-συναίνεση με τη Ν.Δ.- με αιχμή το άρθρο 16- κάνει πιο εύκολες τις πολιτικές σχέσεις των δύο ανδρών.


Διακυβέρνηση στον «αυτόματο πιλότο»

Το κόκκινο πανί του Σημίτη δεν είναι ο διάδοχός του στη Χαριλάου Τρικούπη, αλλά στο Μέγαρο Μαξίμου. Η έκδοση του βιβλίου αποτελεί μέρος της προσπάθειας του πρώην πρωθυπουργού να υπερασπίσει το έργο του. Γράφει χαρακτηριστικά στον πρόλογο: «Οι πολιτικές που χάραξαν και εφάρμοσαν οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ την περίοδο 19962004 μπορεί να μοιάζουν μακρινό παρελθόν, κατά έναν όμως ιδιότυπο τρόπο παραμένουν επίκαιρες. Διότι η ίδια η Νέα Δημοκρατία έχει αναγάγει σε σημείο αναφοράς το έργο της προηγούμενης κυβέρνησης, αποδίδοντας σ΄ αυτήν τις δυσκολίες που συνάντησε, τις καθυστερήσεις που προέκυψαν, τις αποτυχίες που γνώρισε». Με απλά λόγια, ο Σημίτης δεν θέλει να γίνει όμηρος της πολιτικής παρελθοντολογίας της κυβέρνησης Καραμανλή.

«Καλύτερο επίπεδο ζωής». Ενδιαφέρουσα είναι η απάντηση του πρώην πρωθυπουργού στην κριτική- που δεν προέρχεται μόνο από τη Ν.Δ.- ότι, μετά την είσοδο στην ΟΝΕ, η κυβέρνησή του δεν μπόρεσε να βρει νέο μεγάλο στόχο. Και ότι αυτό λειτούργησε ως βαρίδι την τετραετία 2000-2004. Ο Σημίτης επιμένει ότι «το όραμα της μετά ΟΝΕ εποχής» ήταν και είναι η σύγκλιση προς ένα καλύτερο επίπεδο ζωής, που να είναι ανάλογο με εκείνο που επικρατεί στις ανεπτυγμένες χώρες της Ε.Ε.». Απλώς ο στόχος αυτός δεν μπορούσε «να περιέχει ένα αυστηρό χρονοδιάγραμμα, ούτε ένα θεαματικό και μοναδικό γεγονός ως κατάληξη».

Ο πρώην πρωθυπουργός θεωρεί ότι η κυβέρνηση Καραμανλή δεν ενστερνίστηκε ούτε υλοποιεί αυτόν τον στόχο. Προτίμησε τις περιστασιακές παρεμβάσεις προβάλλοντας την αντίληψη της ορθής διαχείρισης, ενώ έχει καταφύγει σε διακυβέρνηση «αυτόματου πιλότου».

Η απογοήτευση για το στυλ Καραμανλή είναι διάχυτη στην Ακαδημίας. Αν η θέση του Πρωθυπουργού συνεπάγεται άγχος και καθήκον δράσης, ο Καραμανλής φαίνεται να αντιμετωπίζει την εξουσία ως φρούριο. «Κλείνεσαι στο φρούριο αξιοποιώντας τα στρατηγικά πλεονεκτήματα που έχει, αλλά και τους μηχανισμούς της εξουσίας, και περιμένεις να έρθουν οι άλλοι να σε βγάλουν από εκεί». Κατά την αντίληψη που υπηρέτησε ο Σημίτης, βέβαια, «ο Πρωθυπουργός της χώρας δεν είναι φρούραρχος».


Αντιπαράθεση χαμηλού επιπέδου

«Μια άλλη συντηρητική τακτική είναι η υποβάθμιση της πολιτικής συζήτησης σε μια αντιπαράθεση χαμηλού επιπέδου με εκτόξευση υβριστικών χαρακτηρισμών, με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ανάπτυξη συλλογισμών και επιχειρημάτων. Όταν η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας χαρακτηρίζει τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ “απατεώνες” και τον μαθηματικό τύπο για την ανάθεση των δημόσιων έργων μέσο “διαπλοκής” και “διαφθοράς”, τότε κάθε ουσιαστική συζήτηση πάει και περιορίζεται σε ανταλλαγή ύβρεων. Το αποτέλεσμα είναι ο εξευτελισμός όλων των συμμετεχόντων, η υποβάθμιση της συζήτησης και, τελικά, η απαξίωση του πολιτικού. Κάθε προσπάθεια ορθολογικού διαλόγου ματαιώνεται.

Η προοδευτική παράταξη, επομένως, έχει υποχρέωση να διαμορφώνει την πολιτική της με τη συστηματική μελέτη των μέτρων που προτείνει αλλά και να προετοιμάζει την κοινή γνώμη ώστε να πετύχει τη συστράτευσή της, όρο απαραίτητο για την επιτυχία και την αποτελεσματικότητα των πολιτικών της. Διαφορετικά, εγκυμονεί ο κίνδυνος η προοδευτικότητά της να εξαντλείται σε μια τυποποιημένη αριστερή ρητορική.

Ο προοδευτικός λόγος είναι δημιουργικός λόγος. Οφείλει να κατευθύνει τη σκέψη αλλά και την πράξη σε νέους δρόμους».


Ν.Δ.- Χριστόδουλος ματαιώνουν ουσιαστικές πολιτικές μεταβολές

Μέριμνα του πρώην πρωθυπουργού είναι να υπάρχει σχέδιο για τη χώρα. Ο Σημίτης αφιερώνει αρκετές σελίδες για να αναλύσει τις συνέπειες της παγκοσμιοποίησης και να εξηγήσει πως «η διάκριση ανάμεσα στο “μέσα” και στο “έξω” ανήκει σε περασμένες εποχές». Ο Σημίτης επιμένει στον στόχο της σύγκλισης, αλλά και στην ενεργό συμμετοχή της Ελλάδας σε μια «υπερεθνική ισχυρή οικονομική και πολιτική εξουσία», που δεν είναι, βέβαια, άλλη από την Ε.Ε. Στο εσωτερικό της χώρας, κρίσιμο στοιχείο είναι, κατά τον πρώην Πρωθυπουργό, «η διαμόρφωση μιας ιδεολογίας που προωθεί τις ουσιαστικές πολιτικές μεταβολές». Αυτό είναι κάτι που προσπαθεί να ματαιώσει η Ν.Δ., αλλά και συνολικά οι συντηρητικές δυνάμεις, στις οποίες ο Σημίτης κατατάσσει και τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο με τις «γραφικές τοποθετήσεις του».

Τρία χρόνια μετά την έξοδο από το Μέγαρο Μαξίμου, ο Κώστας Σημίτης δεν έχει αλλάξει στόχους, μα ούτε και αντιπάλους. Παραμένει επίσης ο πλέον συνειδητοποιημένος ευρωπαϊστής Έλληνας πολιτικός. Επόμενος σταθμός για τον πρώην πρωθυπουργό, μετά την παρουσίαση του βιβλίου του, είναι η επιτροπή σοφών για το Ευρωσύνταγμα, υπό τον Αμάτο, στην οποία συμμετέχει ο Κ. Σημίτης.