Ματωμένο ποδόσφαιρο

«Φτάνει πια η βία στα γήπεδα!»

Σε κατάσταση σοκ βρίσκεται η Ιταλία και ολόκληρος ο ποδοσφαιρικός κόσμος μετά τα τραγικά γεγονότα που εκτυλίχθηκαν την περασμένη Παρασκευή στο στάδιο «Μασιμίνο« της Κατάνιας, στο περιθώριο του αγώνα της ομώνυμης ομάδας με την Παλέρμο, και είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο του 38χρονου επιθεωρητή της Αστυνομίας Φίλιπο Ρατσίτι και τον τραυματισμό τουλάχιστον 100 ατόμων.

Η αγωνιστική ποδοσφαιρική δραστηριότητα αναβλήθηκε για τουλάχιστον δύο εβδομάδες, όπως και το φιλικό παιχνίδι της παγκόσμιας πρωταθλήτριας Ιταλίας με τη Ρουμανία που ήταν προγραμματισμένο για την Τετάρτη στη Σιένα, ενώ σήμερα η πολιτική ηγεσία σε συνεργασία

ΤΟ ΠΡΩΤΑΘΛΗΜΑ

Σύμφωνα με τον ιταλικό Τύπο, εξετάζεται το ενδεχόμενο να διεξαχθεί κεκλεισμένων των θυρών

με την αθλητική αναμένεται να ανακοινώσει σκληρά μέτρα για την αντιμετώπιση αυτού του «καρκινώματος» όπως χαρακτηρίζουν τον χουλιγκανισμό ο Τύπος και οι παράγοντες.

Ο θάνατος του Ρατσίτι, που κηδεύεται σήμερα, θεωρήθηκε αρχικά πως προκλήθηκε από την έκρηξη αυτοσχέδιου εκρηκτικού μηχανισμού που πέταξαν οι φανατικοί οπαδοί της Κατάνιας στο αυτοκίνητό του, έξω από το στάδιο «Μασιμίνο». Η νεκροψία ωστόσο έδειξε πως ο θάνατος του 38χρονου αστυνομικού επήλθε από σοβαρό τραυματισμό στο ήπαρ, ο οποίος πιθανότατα προκλήθηκε από αιχμηρό αντικείμενο.

Είχαν στήσει ενέδρα
Η Αστυνομία δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ο Ρατσίτι να έπεσε θύμα προμελετημένης δολοφονικής επίθεσης για εκδίκηση, καθώς ήταν ο βασικός μάρτυρας στη δίκη ενός εκ των αρχηγών των φανατικών Ultras της Κατάνιας, για επεισόδια που είχαν προκαλέσει στο προηγούμενο παιχνίδι με την Παλέρμο. Ο Φίλιπο Ρατσίτι είχε εκμυστηρευτεί στον συνάδελφό του Κλαούντιο Αντσαλόνε πως είχε δεχτεί προσβολές και ύβρεις από τον φανατικό οπαδό της Κατάνιας, που κρίθηκε ένοχος με βάση τη μαρτυρία του 38χρονου επιθεωρητή.

Το συγκεκριμένο παιχνίδι είχε προγραμματιστεί να γίνει την Παρασκευή για τον φόβο της πρόκλησης επεισοδίων, ενώ πριν από την έναρξή του κρατήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη του παράγοντα της Σαμαρτινέζε, Εμάρνο Λικούρσι, που έχασε τη ζωή του την περασμένη εβδομάδα στην προσπάθειά του να επιβάλει την τάξη.

Όπως δήλωσε ο διευθυντής της Κατάνιας Πιέτρο Λο Μονακό και επιβεβαίωσε και η Αστυνομία, οι φανατικοί οπαδοί της Κατάνιας είχαν στήσει ενέδρα έξω από το στάδιο «Μασιμίνο» και κύριος στόχος τους δεν ήταν οι οπαδοί της Παλέρμο αλλά οι αστυνομικοί. Ο επικεφαλής της Αστυνομίας της πόλης δήλωσε πως τα επεισόδια ήταν προμελετημένα από ψευδο-οπαδούς της Κατάνιας, αλλά υπογράμμισε πως είναι νωρίς ακόμα να ειπωθεί οτιδήποτε για προμελετημένο έγκλημα. Ύστερα από εφόδους που πραγματοποίησε η Αστυνομία στα στέκια των φανατικών οπαδών της ομάδας, συνελήφθησαν 29 άτομα αλλά καμία από αυτές τις συλλήψεις δεν σχετίζεται με τον θάνατο του Ρετσίτι.

Η σύσκεψη
Σε σύσκεψη που είχαν χθες εκπρόσωποι της ηγεσίας του ιταλικού ποδοσφαίρου και της Ολυμπιακής Επιτροπής, δεν αποκλείστηκε το ενδεχόμενο η φετινή αγωνιστική σεζόν να ολοκληρωθεί χωρίς την παρουσία θεατών. Επίσης ο επικεφαλής της Ένωσης επαγγελματιών ποδοσφαιριστών της Ιταλίας Σέρτζιο Καμπάνα, ζήτησε την αναβολή των πρωταθλημάτων όλων των κατηγοριών για ένα χρόνο ώστε οι φίλαθλοι να αλλάξουν τον τρόπο προσέγγισης των ποδοσφαιρικών αγώνων. Το ίδιο θέλουν τα συνδικάτα, οι πολιτικοί, η Αστυνομία και 70% της κοινής γνώμης. Η φράση που ακούγεται περισσότερο είναι: «Φτάνει πια!».


[ ΓΝΩΜΗ ] Ένα ακριβό μοντέλο

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι το αγγλικό μοντέλο είναι κάτι σαν πανάκεια για όλα τα κακά του ποδοσφαίρου. Δύσκολα θα μπορούσε να πει κάποιος ότι δεν λειτουργεί, τουλάχιστον στην Αγγλία, αλλά μια προσεκτική ματιά αποκαλύπτει περίπλοκες λεπτομέρειες. Η προέλευση του αγγλικού συστήματος είναι από τα χρόνια της Θάτσερ, μετά τις τραγωδίες στο Χίλσμπορο και το Χέιζελ. Όλα άρχισαν από τα γήπεδα, που ανακατα- σκευάστηκαν με κόστος δισεκατομμυρίων για να γίνουν πιο άνετα και ασφαλή, εξοπλισμένα με τηλεοράσεις κλειστού κυκλώματος ακόμη και μέσα στις τουαλέτες. Ύστερα ήρθε η ευθύνη της γηπεδούχου ομάδας, η οποία σε κάθε αγώνα αναλαμβάνει όλες τις δαπάνες για την ασφάλεια.

Υπάρχουν όμως σοβαρά εμπόδια σε όποιον θα επιχειρούσε να εισαγάγει το αγγλικό μοντέλο. Η ανακατασκευή των γηπέδων κοστίζει. Στην Αγγλία, μεγάλο μέρος του κόστους είχε καταβληθεί από την κυβέρνηση. Όχι χωρίς αντιδράσεις. Ήταν άλλωστε δημόσιο χρήμα που ξοδευόταν σε ιδιωτικά γήπεδα. Η Άρσεναλ, η οποία δεν έχει ιδιαίτερα επεισοδιακούς οπαδούς, πληρώνει περίπου 75.000 ευρώ για να εγγυάται την ασφάλεια σε κάθε εντός έδρας αγώνα της. Και σε αυτό όμως δεν συμφωνούν όλες οι ομάδες. Το ποσό που θα δαπανήσει καθεμιά, είναι δικό της θέμα. Το σχόλιο του Ιταλού αθλητικογράφου Γκαμπριέλε Μαρκότι δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «La Repubblica».


Κάμερες, «συνοδοί» και ονομαστικά εισιτήρια

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ και ο ίδιος ο πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι θα ζητήσουν σήμερα να εφαρμοστεί ο Νόμος Πιζάνου για την καταπολέμηση του χουλιγκανισμού που ψηφίστηκε πέρυσι, αλλά στην ουσία ποτέ δεν εφαρμόστηκε. Ο Νόμος Πιζάνου προβλέπει την τοποθέτηση κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης στα στάδια, την παρουσία «στιούαρντς» που θα πληρώνονται από τους συλλόγους για να ελέγχουν τους οπαδούς, ενώ τα εισιτήρια θα είναι ονομαστικά.

Μόνο τέσσερα στάδια έχουν εφαρμόσει τους νέους κανονισμούς. Πρόκειται για το «Μεάτσα» του Μιλάνου, το «Ολύμπικο» της Ρώμης, το «Μπαρμπέρα» του Παλέρμου και το «Ολύμπικο» του Τορίνου. Τα περισσότερα στάδια στην Ιταλία ανήκουν σε δήμους και οι σύλλογοι αναγκάζονται να πληρώνουν υπέρογκα ποσά για την ενοικίασή τους.

Έτσι, αρνούνται να επενδύσουν σε θέματα ασφάλειας, ενώ υπάρχει και κενό στο γράμμα του νόμου για το ποιος είναι υπεύθυνος για την τήρηση της τάξης μέσα στα στάδια. Όσον αφορά τους αστυνομικούς, παρατηρείται παθητική στάση στην καταστολή, ως αποτέλεσμα των ελάχιστων οικονομικών απολαβών που έχουν από την παρουσία τους στα στάδια.

Ένα από τα πλέον σοβαρά προβλήματα- νομικοί κύκλοι το θεωρούν ότι είναι το σημαντικότεροείναι το γεγονός ότι οι συλληφθέντες που κρίνονται ένοχοι για πρόκληση επεισοδίων δεν οδηγούνται στη φυλακή γιατί τους επιβάλλονται ποινές με αναστολή. Ακόμα και με τον Νόμο Πιζάνου, αν ένας χούλιγκαν συλληφθεί με βάση την εικόνα του βίντεο, δεν μπορεί να οδηγηθεί ενώπιον του εισαγγελέα αν έχει λευκό ποινικό μητρώο, αλλά ακόμα και αν καταδικαστεί θα φύγει αμέσως λόγω αναστολής της απόφασης.


«Χτυπάω γιατί μου αρέσει»

Το πρωί, είναι υπάλληλος σε ένα πρακτορείο ταξιδίων. Φοράει το κοστούμι και το καλύτερο χαμόγελό του, είναι ευγενής και τυπικός. Ο θυμός που βράζει μέσα του ξεσπάει μόνο όταν έχει αγώνα η ομάδα του. Τότε, γίνεται ένας «γνήσιος χούλιγκαν», βίαιος από ευχαρίστηση.

Από τα 28 χρόνια της ζωής του, τα τελευταία 13 ο Στεφάν έχει δύο οικογένειες. Η μία, η κανονική, είναι μια συνηθισμένη μεσοαστική οικογένεια: ο πατέρας του είναι τεχνικός διευθυντής σε μια επιχείρηση, η μητέρα του είναι δημόσιος υπάλληλος. Η άλλη, η κρυφή, είναι ο φόβος και ο τρόμος των γαλλικών γηπέδων: οι Βoulogne Βoys είναι μια ομάδα σκληροπυρηνικών οπαδών της Παρί Σεν Ζερμέν που έχουν πλειστάκις εμπλακεί σε βανδαλισμούς και ρατσιστικές επιθέσεις. Ο ίδιος ο Στεφάν υποστηρίζει πως δεν είναι ρατσιστής. Είναι απλώς «υπερπατριώτης και εθνικιστής». Τον οδήγησαν εκεί οι προσωπικές του εμπειρίες: «Μεγαλώνοντας, βίωσα την έλλειψη σεβασμού, τον ρατσισμό των μεταναστών που φτύνουν τη Γαλλία, τη χώρα που τους υποδέχθηκε. Αυτό με έκανε να εξεγερθώ». Κι επειδή η πολιτική τον αφήνει παγερά αδιάφορο, είδε ως σάκο του μποξ το γήπεδο. Για την απόλαυση
Ο Στεφάν ανήκει στο κίνημα των «ανεξάρτητων», ή «κάζουαλ», στους πιο βίαιους των Βoulogne Βoys. Βασικό στοιχείο τους: δεν φέρουν κανένα χαρακτηριστικό που να μπορεί να υποψιάσει την Αστυνομία. Δεν είναι τύποι περιθωριακοί, με ξυρισμένα κεφάλια και τατουάζ σβάστικες. Είναι κανονικοί πολίτες οι οποίοι κινούνται με τη μεγαλύτερη διακριτικότητα και καταφεύγουν στη βία, ή μάλλον επιζητούν τη βία, επειδή την απολαμβάνουν: «Στις μάχες, μαθαίνεις να ελέγχεις τον εαυτό σου, επιδεικνύεις την τόλμη σου, επιζητείς την αδρεναλίνη», λέει ο Στεφάν στη «Μonde». «Στόχος δεν είναι να σκοτώσεις αλλά να κυριαρχήσεις πάνω στον άλλο». Οι σοβαροί τραυματισμοί, υποστηρίζει, παραμένουν λιγοστοί. Ο ίδιος πάντως έχει ακόμα ορατά στο πρόσωπό του τα σημάδια από το χτύπημα που του κατάφερε ένας «άλλος» με μπουκάλι. «Οι καβγάδες μας είναι πολύ θεαματικοί για τους απ΄ έξω. Συνήθως όμως, βγαίνουμε μόνο με μερικούς μώλωπες, κανένα σπασμένο πλευρό, άντε κανένα σπασμένο δόντι».

Στο Ίντερνετ
Ένας «δραστήριος ανεξάρτητος», λέει ο Στεφάν, συμμετέχει κάθε χρόνο σε καμιά δεκαριά τσαμπουκάδες. Μερικοί από αυτούς, μαγνητοσκοπούνται και δημοσιεύονται στο Ίντερνετ. Στην πραγματικότητα, πίσω από τη φαινομενική αναρχία, επικρατεί απόλυτη τάξη και κανόνες: ορισμένοι τσαμπουκάδες διοργανώνονται εκ των προτέρων με τους οπαδούς των αντιπάλων (είναι οι επονομαζόμενες free fights) ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι αστυνομικής παρέμβασης. Άλλοι ξεσπούν αυθόρμητα, μέσα ή έξω από το γήπεδο, ανάλογα με το θέαμα ή τη διάθεση. Επίσης: «Ένας χούλιγκαν δεν επιτίθεται στον Χ ή τον Ψ που περνάει από τον δρόμο», δεν συμμετέχει σε καβγάδες

ΕΙΠΕ:

«Στις μάχες, μαθαίνεις αυτοέλεγχο, επιδεικνύεις τόλμη, επιζητείς την αδρεναλίνη»

τύπου «δέκα εναντίον ενός», χρησιμοποιεί μόνο τα πόδια και τις γροθιές του και όταν ο αντίπαλος βρίσκεται στο έδαφος, «τον χτυπάει, ναι, αλλά δεν τον λιντσάρει».

Την Αστυνομία ο Στεφάν δεν τη φοβάται. Ούτε πιστεύει ότι υπάρχει περίπτωση να του στερήσει τη χαρά του χουλιγκανισμού το οποιοδήποτε κατασταλτικό μέτρο. Το μόνο που φοβάται, είναι μη τυχόν «αστικοποιηθεί» το γήπεδο, μη τυχόν αυξηθούν για παράδειγμα οι τιμές των εισιτηρίων περιορίζοντάς του την πρόσβαση. «Έτσι ναι, θα μπορούσαν να μας κάνουν κακό».
Χουλιγκανισμός, ένα πανευρωπαϊκό πρόβλημα

● ΒΡΕΤΑΝΙΑ: Έντεκα αστυνομικοί τραυματίστηκαν την περασμένη Κυριακή μετά την ήττα της Γουλβς από τη Γουέστ Μπρομ, σε συγκρούσεις με περίπου 500 οπαδούς της Γουλβς.

● ΓΑΛΛΙΑ: Ένας 25χρονος σκληροπυρηνικός οπαδός της Παρί Σεν Ζερμέν σκοτώθηκε στις 23 Νοεμβρίου, μετά την ήττα της ομάδας του από την ισραηλινή Χαποέλ, από πυρά αστυνομικού.

● ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Είκοσι τρεις αστυνομικοί τραυματίστηκαν και 22 άτομα συνελήφθησαν τον Οκτώβριο κατά τη διάρκεια επεισοδίων που ξέσπασαν μετά τη λήξη ενός ματς μεταξύ της Χέρτα Βερολίνου και της Δυναμό Δρέσδης.

● ΕΛΛΑΔΑ: Η βία στα γήπεδα είναι ένα συνηθισμένο φαινόμενο. Τον περασμένο Οκτώβριο, ένα ματς μεταξύ Παναθηναϊκού και ΑΕΚ ξεκίνησε με καθυστέρηση 20 λεπτών εξαιτίας επεισοδίων.

● ΙΣΠΑΝΙΑ: Τόσο η Ρεάλ όσο και η Ατλέτικο Μαδρίτης έχουν τιμωρηθεί αυτή τη σεζόν με πρόστιμα λόγω επεισοδίων. Τον περασμένο μήνα, ο αγώνας μεταξύ Ρεάλ Κόπα δελ Ρέι και Ρεάλ Μπέτις διακόπηκε δύο φορές εξαιτίας ρίψης αντικειμένων στον αγωνιστικό χώρο.

● ΟΛΛΑΝΔΙΑ:

600 οπαδοί της Φέγιενορντ προκάλεσαν επεισόδια πριν από και κατά τη διάρκεια ενός αγώνα με τη γαλλική Νανσί στις 30 Νοεμβρίου. Στις 19 Ιανουαρίου, η UΕFΑ απέκλεισε την ολλανδική ομάδα από το πρωτάθλημα.