ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΩΡΑ ΜΗΔΕΝ

Εμείς βάζουμε φωτιά στη Γη

Με τη βεβαιότητα ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη οφείλεται κυρίως στην ανθρώπινη δραστηριότητα ολοκληρώνονται σήμερα στο Παρίσι οι εργασίες της Διεθνούς Διακυβερνητικής Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα.

Στην έκθεσή τους η οποία δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα εκατοντάδες επιστήμονες που έλαβαν μέρος στη διάσκεψη του Παρισιού λένε με βεβαιότητα 90%- έναντι 66% στην προηγούμενη συνάντησή τους πριν από έξι χρόνια- ότι ο άνθρωπος είναι ο βασικός υπεύθυνος για το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Συνεπώς οι κυβερνήσεις μπορούν και πρέπει να κάνουν πολύ περισσότερα πράγματα για να το επιβραδύνουν ώστε να περιοριστούν οι πλημμύρες, οι ξηρασίες, οι καύσωνες και η άνοδος της στάθμης των θαλασσών. Είχαν ασκηθεί

ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ

Μπορούν και πρέπει να κάνουν πολύ περισσότερα πράγματα για να επιβραδύνουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου

πιέσεις ώστε να εκφραστεί αυτή η βεβαιότητα με ποσοστό 99%. Η κινεζική αντιπροσωπεία αντέδρασε όμως έντονα. Με τεράστιες ενεργειακές ανάγκες λόγω της ιλιγγιώδους οικονομικής ανάπτυξής της, η Κίνα στρέφεται ολοένα και πιο έντονα στα ορυκτά καύσιμα, τα οποία ευθύνονται για τις εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Τελικά επιτεύχθηκε συμβιβασμός ανάμεσα στην κινεζική και στις άλλες αντιπροσωπείες.

Οι Αμερικανοί
Η αμερικανική αντιπροσωπεία δεν ήταν από εκείνες που αντέδρασαν έντονα στη διατύπωση ότι «πιθανότατα» το φαινόμενο του θερμοκηπίου προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Μολονότι ο πρόεδρος Μπους παραδέχτηκε τον περασμένο μήνα τη σοβαρότητα του φαινομένου, παραμένει αντίθετος στην επιβολή δεσμευτικών ορίων για τα αέρια του θερμοκηπίου. Πάντως επιστήμονες από τη Διάσκεψη του Παρισιού έλεγαν χθες στη «Χέραλντ Τρίμπιουν» ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία είχε ασκήσει πιέσεις ώστε στο τελικό κείμενο της έκθεσης να μην υπάρξει σύνδεση ανάμεσα στη σφοδρότητα των κυκλώνων και στο φαινόμενο του θερμοκηπίου που προκαλείται από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Το τελικό κείμενο όμως αναφέρει ότι το φαινόμενο του θερμοκηπίου έχει οδηγήσει σε ισχυρότερους κυκλώνες, όπως ο Κατρίνα που είχε πλήξει το 2005 τη Νέα Ορλεάνη. Η έκθεση σημειώνει ότι η συχνότερη εμφάνιση ισχυρότερων καταιγίδων ποικίλλει από τόπο σε τόπο, αλλά προσθέτει ότι οι καταιγίδες που πλήττουν τη Βόρεια και τη Νότια Αμερική επηρεάζονται από την παγκόσμια υπερθέρμανση.

Η έκθεση της Διακυβερνητικής Διάσκεψης προβλέπει ότι η θερμοκρασία του πλανήτη θα αυξηθεί 2- 4,5 βαθμούς Κελσίου έως το 2100.

Επίσης προβλέπει άνοδο της στάθμης των θαλασσών, αλλά αυτό που δυσχεραίνει αυτή τους την πρόβλεψη είναι ότι δεν μπορούν να υπολογίσουν πόσοι πάγοι θα λειώσουν στη Γροιλανδία και στην Ανταρκτική.

Στα προσχέδιά τους οι επιστήμονες είχαν προβλέψει άνοδο άνω των 58 εκατοστών έως το 2100, αλλά σε αυτό δεν είχαν συμπεριλάβει την τήξη των παγετώνων.

Έσβησαν για λίγο τα φώτα

ΤΗΝ ΩΡΑ που οι αντιπροσωπείες συνέτασσαν το τελικό κείμενο της έκθεσής τους χθες το βράδυ στο Παρίσι, στον πύργο του Άιφελ, σε άλλα παρισινά μνημεία και σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ευαισθητοποιημένοι πολίτες έσβηναν τα φώτα για πέντε λεπτά- μια συμβολική πράξη για την εξοικονόμηση ενέργειας. Πάντως αυτή η πράξη δεν βρήκε από όλους θετική ανταπόκριση, αφού κάποιοι ειδικοί είχαν προειδοποιήσει ότι θα προκαλούσε περισσότερη κατανάλωση ενέργειας, όταν οι πολίτες θα ξανάνοιγαν όλοι τα φώτα μονομιάς, με κίνδυνο μπλακ άουτ.


Θέσεις για το κλίμα

Όπως τις διατυπώνει στην έκθεσή της η Διακυβερνητική Διάσκεψη του ΟΗΕ Ο ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ
1. «Πιθανότατα (90%) η αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου, η οποία οφείλεται στον άνθρωπο, προκάλεσε την παρατηρούμε- νη αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας από τα μέσα του 20ού αιώνα».

2. «Η υπερθέρμανση του κλιματικού συστήματος είναι αναμφίβολη».

3. «Τα αέρια του θερμοκηπίου θα είχαν επιφέρει περισσότερη υπερθέρμανση, αν η ηφαιστειακή τέφρα και η ρύπανση δεν ανακλούσαν τη θερμότητα στο Διάστημα».

ΟΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ
1. «Οι θερμοκρασίες πιθανόν θα ανέλθουν 2-4,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά χρόνια, αν οι συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα φτάσουν τα 550 μέρη ανά εκατομμύριο, έναντι 380 που είναι σήμερα».

2. «Η στάθμη των θαλασσών προβλέπεται να ανέλθει κατά 28-43 εκατοστά έως το 2100».

3. «Πιθανότατα ακραία καιρικά φαινόμενα όπως κύματα καύσωνα και μεγάλες βροχοπτώσεις θα παρουσιάζονται ολοένα και πιο συχνά».

4. «Οι πάγοι στον Βόρειο Παγωμένο Ωκεανό πιθανόν θα λειώνουν τα καλοκαίρια στα τέλη του 21ου αιώνα».


Παγκόσμια αγορά αερίων για να χτυπηθεί το θερμοκήπιο

Την ώρα που οι πολιτικοί ηγέτες αναζητούν τρόπους για τον περιορισμό των αερίων που ενοχοποιούνται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου, ο βιομηχανικός κόσμος βρίσκει στο πρόσωπο του Λαρς Γιόζεφσον τον πιο «πράσινο» εκφραστή του.

Oγενικός διευθυντής της σουηδικής εταιρείας ενέργειας Vattenfall ΑΒ Λαρς Γιόζεφσον παρουσίασε το πιο φιλόδοξο, μέχρι στιγμής, σχέδιο για τον τρόπο με τον οποίο οι βιομηχανίες μπορούν να βοηθήσουν το περιβάλλον. Βασικό στοιχείο του σχεδίου του, το ΑΕΠ κάθε χώρας που θα συμφωνήσει να συμμετάσχει.

Το σχέδιο του Γιόζεφσον ονομάζεται «Καταπολέμηση της Κλιματικής Αλλαγής» και έχει ήδη γίνει δεκτό από πολιτικούς, ειδικούς επιστήμονες αλλά και από ορισμένες από τις μεγαλύτερες εταιρείες διεθνώς. Αν και η υποστήριξη των τελευταίων αιφνιδιάζει- ο περιορισμός των εκπομπών αερίων ταυτιζόταν επί χρόνια με απώλειες κερδών για τις βιομηχανίες- είναι εκείνες στις οποίες στόχευε ο Γιόζεφσον: «Είμαι βαθιά πεπεισμένος για το τι χρειάζεται ώστε να λύσουμε αυτό το τεράστιο πρόβλημα. Μπορεί να λυθεί μόνο αν ενεργοποιηθούν οι δυνάμεις της αγοράς». Ο στόχος του
Η ιδέα στην οποία βασίζεται το πρόγραμμά του έχει ως εξής: το 2013 το Πρωτόκολλο του Κιότο και το πρόγραμμα ανταλλαγής εκπομπών της Ευρώπης θα πρέπει να αντικατασταθούν από μια παγκόσμια αγορά εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου με δεσμευτικά όρια για κάθε χώρα, τα οποία θα βασίζονται στο ΑΕΠ (Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν) της. Στόχος του θα είναι να περιοριστούν οι εκπομπές σε 31 δισεκατομμύρια τόνους μέχρι το 2030, από τους 58 στους οποίους προβλέπεται ότι θα έχουν φτάσει.

Στο πρόγραμμα αυτό θα ηγούνται χώρες της Δύσης και οι αναπτυσσόμενες θα ακολουθούν, όταν είναι έτοιμες. Ήδη, ένας αμερικανικός και ένας ευρωπαϊκός βιομηχανικός γίγαντας έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους, η αμερικανική General Εlectric Co. και η γερμανική κοινοπραξία Siemens ΑG. Σε πολιτικό επίπεδο, ιδιαίτερα ενθαρρυντικά ήταν τα σχόλια του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χοσέ Μανουέλ Μπαρόζο αλλά και της Γερμανίδας καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ.

Ήδη είπαν το «ναι» 20 μεγάλες εταιρείες

ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ των προσπαθειών να ανταποκριθεί στους στόχους του Κιότο περιορίζοντας τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μέχρι 8% (σε σχέση με τα επίπεδα του 1990), η Ε.Ε. έχει ήδη εφαρμόσει ένα πρόγραμμα ανταλλαγής εκπομπών, το οποίο θα ισχύει μέχρι το 2012. Αν και δεν έχουν τεθεί νέοι στόχοι για τα έτη μετά το 2012, η 27μελής Ένωση έχει καταστήσει σαφές πως θα ήθελε να διευρύνει την αγορά άνθρακα ώστε να συμπεριλάβει και άλλες χώρες.

Σε αυτό το περιβάλλον διεθνούς ανησυχίας για την απειλή που αντιμετωπίζει ο πλανήτης, οι εκκλήσεις για ένα παγκόσμιο πρόγραμμα αυξάνονται. «Η πρωτοβουλία της Vattenfall είναι η πιο φιλόδοξη, η πιο εκτενής και η πιο περιεκτική από όλες όσες προήλθαν από τον ιδιωτικό τομέα», επισημαίνει ο Ότμαρ Έντενχοφερ, οικονομολόγος του Ινστιτούτου Έρευνας του Πότσδαμ για τις Επιπτώσεις στο Κλίμα. «Το πιο συγκλονιστικό απ΄ όλα είναι πως ο Γιόζεφσον προέρχεται από τον ενεργειακό τομέα».

Εκτός από την General Εlectric και τη Siemens άλλες 18 μεγάλες εταιρείες, κυρίως στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, έχουν εγκρίνει τη σουηδική πρωτοβουλία και προσπαθούν με τη σειρά τους να πείσουν και άλλους. Ώς το τέλος του 2007, ο Γιόζεφσον ελπίζει να έχουν φθάσει τις 100 και να έχουν περιληφθεί και εταιρείες από την Ασία και τη Ρωσία.


Γυναικομαστία μπορούν να προκαλέσουν αιθέρια έλαια σε καλλυντικά

Η ΛΕΒΑΝΤΑ και τα έλαια τσαγιού που χρησιμοποιούνται σε ορισμένα σαμπουάν, σαπούνια και λοσιόν μπορεί να προκαλέσουν προσωρινά ακόμη και γυναικομαστία, προειδοποιούν Αμερικανοί επιστήμονες. Μέχρι στιγμής πάντως κανείς από τους ειδικούς δεν ζήτησε απαγόρευση των συγκεκριμένων προϊόντων.

Το πρόβλημα που δημιουργείται είναι ορμονικό, εξηγούν οι επιστήμονες που εξέτασαν τα κρούσματα γυναικομαστίας, ύστερα από τη χρήση «ύποπτων» προϊόντων περιποίησης. Κι ενώ συμβουλεύουν τους γονείς να σκεφτούν την επικινδυνότητά τους και τα προβλήματα που μπορεί να δημιουργήσουν, τονίζουν παράλληλα πως τα κρούσματα γυναικομαστίας είναι σπάνια και θεραπεύονται, όταν σταματά η χρήση των σαμπουάν και των λοσιών. Η έρευνα που έκαναν οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντου σε συνεργασία με συναδέλφους τους από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας, επικεντρώθηκε σε τρία αγόρια, 4, 7 και 10 ετών που εμφάνισαν γυναικομαστία, ύστερα από τη χρήση συγκεκριμένων προϊόντων καθαρισμού. Τα έλαια που είχαν τα προϊόντα, τα αποκαλούμενα και «αιθέρια έλαια», προστίθενται σε αρκετά είδη συνήθως για τη μυρωδιά τους. Για παράδειγμα, τα έλαια τσαγιού, χρησιμοποιούνται μερικές φορές σε σαμπουάν για τις ψείρες.

Το πρόβλημα που εκδηλώνεται με τη γυναικομαστία, προκαλείται- σύμφωνα με τους ειδικούς- λόγω των χημικών ουσιών που περιέχουν τα έλαια και τις οποίες το σώμα τις επεξεργάζεται σαν να είναι οιστρογόνο- η θηλυκή ορμόνη που παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των μαστών. Στην περίπτωση των τριών αγοριών, οι γιατροί υποστήριξαν ότι αν και τα έλαια εμφανίστηκαν να μιμούνται το οιστρογόνο, μπλόκαραν ταυτόχρονα την ανδρική ορμόνη- ανδρογόνο. «Δεν θα έδινα τέτοιου είδους προϊόντα στα παιδιά μου», δήλωσε ο δρ. Κλίφορντ Μπλοχ, ειδικός σε θέματα ορμονών, ο οποίος παρακολούθησε την εξέλιξη των τριών αγοριών. Ο ίδιος τόνισε πως δεν είναι γνωστό αν τα συγκεκριμένα προϊόντα έχουν αρνητικές επιπτώσεις στις γυναίκες.

Στις ετικέτες των προϊόντων τα έλαια αναφέρονται ορισμένες φορές με την επιστημονική τους ονομασία, όπως «Lavandula angustifolia» (αιθέριο έλαιο λεβάντας) και «Μelaleuca alternifolia» (έλαιο τσαγιού). Η μαριχουάνα και τα προϊόντα σόγιας έχουν επίσης συνδεθεί με τη γυναικομαστία. Η έρευνα των επιστημόνων δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση «Νew Εngland Journal of Μedicine».
[ ΓΝΩΜΗ ] Γεγονός

Πολλοί θα ψάξουν στη νέα έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για τις Κλιματικές Αλλαγές να εντοπίσουν τι καινούργιο εμπεριέχει. Πόσο έχουν αλλάξει οι εκτιμήσεις για την αύξηση της στάθμης των θαλάσσιων υδάτων; Πόσο σύντομα θα φθάσουμε στον διπλασιασμό των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα; Οι επιστήμονες και οι δημοσιογράφοι εστιάζουν την προσοχή τους στην καινοτομία, την ανακάλυψη. Από πλευράς πολιτικής, όμως, σημασία δεν έχει τι είναι καινούργιο, αλλά τι είναι παλιό. Η επιστημονι- κή έρευνα γύρω από το διοξείδιο του άνθρακα και το κλίμα χρονολογείται ήδη στον 19ο αιώνα, όταν ο Ιρλανδός επιστήμονας Τζον Τίνταλ κατέδειξε πως το διοξείδιο του άνθρακα είναι ένα αέριο του θερμοκηπίου- που σημαίνει ότι παγιδεύει θερμότητα και την εμποδίζει να δραπετεύσει στο Διάστημα. Στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν ο Σουηδός γεωχημικός Σβάντε Αρχένιους συνήγαγε- με βάση το έργο του Τίνταλ- πως το διοξείδιο του άνθρακα που απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα μέσω της καύσης ορυκτών καυσίμων μπορούσε να αλλάξει το κλίμα της Γης.

Μέχρι τη δεκαετία του 1930 ο Βρετανός μηχανικός Γκάι Κάλενταρ είχε πια συγκεντρώσει αρκετές εμπειρικές αποδείξεις πως το φαινόμενο αυτό ήταν ήδη διακριτό. Μέχρι τη δεκαετία του 1960, ο Αμερικανός επιστήμονας Τσαρλς Κίλινγκ είχε πια, βάσει των μετρήσεών του, επιδείξει πως τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα αυξάνονταν, πράγματι, σταθερά.

Πολλές λεπτομέρειες αυτής της εικόνας έχουν έκτοτε προσαρμοστεί, οι βασικές παράμετροι ωστόσο παραμένουν απαράλλακτες. Αν και, όχι, ένα πράγμα έχει αλλάξει. Το 1965, η ανησυχία πως τα αέρια του θερμοκηπίου θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη ήταν μια πρόβλεψη. Σήμερα, είναι διαπιστωμένο επιστημονικό γεγονός.

Η Νaomi Οreskes είναι καθηγήτρια Ιστορίας των Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, στο Σαν Ντιέγκο.