Τα «βρώμικα» βιοκαύσιμα

Οι επιστήμονες έριξαν μια δεύτερη ματιά στα βιοκαύσιμα και κατέληξαν στο συμπέρασμα πως δεν είναι η πανάκεια που θα σώσει το περιβάλλον. Αυτό ήδη οι Ολλανδοί το ξέρουν καλά. Γιατί όταν στήριξαν όλες τις ελπίδες τους στα βιοκαύσιμα, βρέθηκαν μπροστά σε έναν οικολογικό εφιάλτη.

Πριν από μερικά χρόνια, πολιτικοί και οικολόγοι στην Ολλανδία δεν έκρυβαν τον ενθουσιασμό τους για την προθυμία με την οποία η χώρα τους αποφάσισε να χρησιμοποιήσει βιοκαύσιμα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας- ιδιαίτερα φοινικέλαιο από τη ΝΑ Ασία. Με κυβερνητική επιδότηση, εταιρείες ενέργειας σχεδίασαν γεννήτριες που θα λειτουργούσαν αποκλειστικά με αυτό το καύσιμο, το οποίο θεωρητικά έμελλε να ήταν πιο καθαρό από τα ορυκτά καύσιμα, όπως ο άνθρακας, λόγω της φυτικής προέλευσής του. Όμως όταν οι επιστήμονες άρχισαν να μελετούν καλύτερα αυτό το ειδυλλιακό παραμύθι, γρήγορα μετατράπηκε σε οικολογικό εφιάλτη. Η αυξημένη ζήτηση φοινικελαίου στην Ευρώπη οδήγησε στην εκχέρσωση τεράστιων εκτάσεων τροπικού δάσους και στην εντατική χρήση χημικών λιπασμάτων στη ΝΑ Ασία. Από την καύση του χόρτου για την επέκταση των φυτειών πελώρια νέφη διοξειδίου του άνθρακα άρχισαν να επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα. Έτσι η Ινδονησία δεν άργησε να «κατακτήσει» την τρίτη θέση στον κόσμο στη ρύπανση με διοξείδιο του άνθρακα, αμέσως μετά τις ΗΠΑ και την Κίνα, όπως διαπιστώνεται σε έρευνα των ολλανδικών ινστιτούτων Wetlands Ιnternational και Delft Ηydraulics που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο.

Αέρια του θερμοκηπίου
Τα βιοκαύσιμα, που για πολύ καιρό θεωρούνταν πανάκεια, μερικές φορές εκλύουν περισσότερα αέρια του θερμοκηπίου απ΄ ό,τι τα ορυκτά καύσιμα που φιλοδοξούν να υποκαταστήσουν. Έτσι, πολλές χώρες έχουν αρχίσει να αναθεωρούν τις επιδοτήσεις δισεκατομμυρίων με τις οποίες υποστηρίζουν αδιακρίτως αυτά τα υποτιθέμενα «φιλικά προς το περιβάλλον» καύσιμα για τα αυτοκίνητα και τα εργοστάσια. Ήδη, υπό αναθεώρηση βρίσκεται σήμερα η ευρωπαϊκή οδηγία του 2003 για τα βιοκαύσιμα με την οποία ζητείται από όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να τροφοδοτείται το 5,75% των μεταφορών τους από βιοκαύσιμα έως το 2010. «Με τη σωστή παραγωγή βιοκαυσίμων περιορίζονται οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου», λέει στην εφημερίδα «Χέραλντ Τρίμπιουν» ο Πέντερ Γιένσεν της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος. «Όμως, αυτό εξαρτάται από το είδος των φυτών και από τον τρόπο καλλιέργειάς τους. Μπορείς να πετύχεις περιορισμό αυτών των αερίων κατά 90%, αλλά και να καταλήξεις με αύξηση 20%».

Στην Ολλανδία, τα στοιχεία από την Ινδονησία οδήγησαν την κυβέρνηση να σταματήσει τις επιδοτήσεις για το φοινικέλαιο. Τα βιοκαύσιμα επιδοτούνται γενναία σε όλον τον κόσμο. Στην Ευρώπη παράγεται βιοντίζελ από εγχώρια ελαιοκράμβη και ηλιέλαιο. Όμως, καθώς η ευρωπαϊκή ζήτηση για «πράσινη ενέργεια» αυξάνεται ολοένα, αυξάνεται και η ζήτηση φυτών από τις τροπικές χώρες, αφού η εγχώρια βιομάζα δεν επαρκεί.

Η οργάνωση Φίλοι της Γης υπολόγισε ότι το 87% της αποψίλωσης των δασών της Μαλαισίας από το 1985 έως το 2000 οφειλόταν στις νέες φυτείες φοινικόδεντρων. Στην Ινδονησία, οι εκτάσεις με τις φυτείες φοινικόδεντρων επεκτάθηκαν κατά 118% τα τελευταία οκτώ χρόνια.


Αλώβητες οι αυτοκινητοβιομηχανίες

ΟΙ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ βγήκαν αλώβητες από την απόφαση που έλαβε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τον περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου. Στρέφοντας την προσοχή από τους καθαρούς κινητήρες στα καθαρά καύσιμα, μια νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία θα υποχρεώνει τις πετρελαϊκές εταιρείες να αναμειγνύουν βιοκαύσιμα με τη βενζίνη.

Προηγουμένως, η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ είχε προειδοποιήσει την Κομισιόν να μη θέσει στόχους γι΄ αυτές τις εκπομπές που θα μπορούσαν να βλάψουν την αυτοκινητοβιομηχανία, ιδιαίτερα επιχειρήσεις όπως την DaimlerChrysler και την ΒΜW που κατασκευάζουν μεγαλύτερα μοντέλα και εκπέμπουν μεγαλύτερες ποσότητες. Με τους νέους κανονισμούς, η Κομισιόν θα ελέγξει στις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου σε όλο το κύκλωμα του πετρελαίου, από την άντληση και τη διύλιση μέχρι την καύση του.


[ ΓΝΩΜΗ ] Μεσόγειος, μια τροπική θάλασσα

Το πρόβλημα της αλλαγής του κλίματος βρίσκεται πλέον στα χέρια των πολιτικών και όχι των επιστημόνων. Το μείζον πρόβλημα είναι η βιοποικιλότητα, επειδή είναι βέβαιο πως η διαταραχή του κλίματος σημαίνει και διαταραχή του οικοσυστήματος. Το μεγαλύτερο μέρος των οικοσυστημάτων στη Γη βρίσκεται σε μια ευαίσθητη ισορροπία με διάφορους παράγοντες και ένας από αυτούς είναι το κλιματικό περιβάλλον. Υπάρχουν είδη ψαριών που έχουν αρχίσει ήδη να μεταναστεύουν, όπως για παράδειγμα από τη Βόρεια Θάλασσα σε αναζήτηση πιο ψυχρών υδάτων, ενώ στη Μεσόγειο εμφανίζονται ποικιλίες τροπικών ψαριών που δεν είχαμε δει ποτέ έως τώρα στην περιοχή αυτή.

Τα φαινόμενα αυτά θα έχουν πολύ σοβαρές συνέπειες και σε αρκετές περιπτώσεις καταστροφικές, αφού η θάλασσα είναι ευαίσθητος μηχανισμός και θα υπάρξουν τρομερές αλυσιδωτές αντιδράσεις. Μπορούμε επίσης να φανταστούμε συνέπειες που δεν συνδέονται άμεσα με τη θερμοκρασία. Για παράδειγμα, αν αυξηθεί το διοξείδιο του άνθρακα, ο ωκεανός γίνεται περισσότερο όξινος. Ο περισσότερο όξινος ωκεανός καταστρέφει το πλαγκτόν- με κίνδυνο να σπάσει η διατροφική αλυσίδα – το οποίο με τη σειρά του απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα. Σε κλιματικό επίπεδο είναι δύσκολο να προβλέψουμε μεγάλες καταστροφές, όπως τρομερές ξηρασίες, πλημμύρες και κυκλώνες. Το μόνο βέβαιο είναι ότι θα υπάρχουν καύσωνες στην Ευρώπη.

Το πρόβλημα της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη τίθεται πλέον στους πολιτικούς. Είναι ένα θέμα που υπερβαίνει τα σύνορα ανάμεσα στα κόμματα. Η διάσκεψη του Παρισιού συγκεντρώνει ενδιαφέρον από τα μέσα ενημέρωσης, το οποίο δεν είχε επιδειχθεί στις προηγούμενες διασκέψεις. Είναι η απόδειξη πως η κοινωνία έχει στραμμένη την προσοχή της σε αυτή, ως εκ τούτου οι πολιτικοί δεν μπορούν να κάνουν πίσω.

Ο Γάλλος κλιματολόγος Ερίκ Μπρεν είναι διευθυντής του τμήματος Ερευνών της γαλλικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας και ένας από τους επιστήμονες που συνεργάστηκαν για τη σύνταξη της έκθεσης της Διεθνούς Διακυβερνητικής Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Κλίμα.