[ Πρόσωπα ] ΖΑΚ ΣΕΜΛΕΝ Οι γενοκτονίες του 20ού αιώνα

Ο Γάλλος καθηγητής Ζακ Σεμλέν ετοιμάζει και θα έχει διαθέσιμη από φέτος στο Ίντερνετ μια εγκυκλοπαίδεια αφιερωμένη στα αιματηρότερα επεισόδια του 20ού αιώνα.

Από το Ολοκαύτωμα ώς τη γενοκτονία στη Ρουάντα, ο 20ός αιώνας ήταν ένας από τους πιο αιματηρούς στην ανθρώπινη Ιστορία. Τον αιώνα αυτό γεννήθηκε ο όρος γενοκτονία- τον χρησιμοποίησε το 1944 ο Πολωνός νομικός Ραφαέλ Λέμκιν για να περιγράψει το απόλυτο κακό, την ακραία φρίκη της εξόντωσης άμαχων πληθυσμών. Η ανάπτυξη της γνώσης όσον αφορά τις βιαιότητες που οδήγησαν σε σφαγές, ώς και σε γενοκτονία, συνιστά σημαντικό καθήκον των κοινωνικών επιστημών, ιδιαίτερα λόγω της βαριάς κληρονομιάς της ανθρωπότητας στον τομέα αυτό. Όπως εξηγούσε ο Σεμλέν σε παλαιότερο άρθρο του στη «Μοντ Ντιπλοματίκ», στην αρχή του 20ού αιώνα το 10% των θυμάτων των πολέμων ήταν άμαχοι. Στο τέλος του 20ού αιώνα, η αναλογία αυτή είχε ανατραπεί: άμαχοι ήταν το 80% ώς το 90% των θυμάτων των πολεμικών συγκρούσεων.

Η ον-λάιν εγκυκλοπαίδεια που έχει σχεδιάσει ο 56χρονος Σεμλέν, καθηγητής του γαλλικού Κέντρου Διεθνών Σπουδών και Ερευνών (CΕRΙ), είναι μια φιλόδοξη δουλειά. Δεν θα περιοριστεί στη χρονολογική καταγραφή, αλλά θα διερευνήσει επίσης τα αίτια των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, περιλαμβάνοντας στις «σελίδες» της εμπεριστατωμένες μελέτες μεμονωμένων γεγονότων και θεωρητικές αναλύσεις. Συγγραφέας ήδη ενός καλά τεκμηριωμένου βιβλίου με τίτλο «Αποκάθαρση και καταστροφή» («Ρurifier et detruire»), στο οποίο διερευνά τα αίτια πίσω από εγκλήματα μαζικής εξόντωσης, ο Σεμλέν συγκέντρωσε για την εγκυκλοπαίδειά του 40 διεθνείς ειδικούς στη μελέτη της γενοκτονίας, εμπειρογνώμονες όπως η Αμερικανίδα Σαμάνθα Πάουερς και ο Γερμανός Ντίτερ Πολ. «Αν δει κανείς τον 20ό αιώνα από την άποψη των επεισοδίων στα οποία εξοντώθηκαν άμαχοι πληθυσμοί, ήταν ένας από τους αιματηρότερους στην Ιστορία και δεν υπάρχει τεκμηρίωση των γεγονότων αυτών. Η εγκυκλοπαίδεια είναι μια απόπειρα να πληρωθεί αυτό το κενό», λέει ο Σεμλέν. «Παίζουμε με τη φωτιά», προσθέτει, αναφερόμενος στον αμφιλεγόμενο χαρακτήρα της ερμηνείας των γεγονότων αυτών. Στην ιστοσελίδα της εγκυκλοπαίδειας (www. massviolence. org) θα υπάρχουν τεκμηρίωση και αναλύσεις από τους εγκυρότερους ειδικούς. «Μια επιτροπή από εμπειρογνώμονες θα ελέγχει κάθε κομμάτι που δημοσιεύεται. Δεν θέλουμε καμία αμφιβολία για την αξιοπιστία των πληροφοριών», διαβεβαιώνει ο Σεμλέν. «Το όνειρό μου», εξηγεί, «είναι ότι κάποιο παιδί θα ανακαλύψει από την εγκυκλοπαίδεια αυτή κάτι που συνέβη στην ίδια τη χώρα του, κάτι για το οποίο δεν γνώριζε τίποτε ή που είχε πάρει απλώς κάτι τ΄ αυτί του». Θέλει να μπορέσει να μιλήσει σ΄ όλο τον κόσμο όσο πιο άμεσα γίνεται. Γι΄ αυτό και επέλεξε το Ίντερνετ για να δημοσιεύσει την εγκυκλοπαίδειά του και την καθιστά διαθέσιμη δωρεάν.