Στοπ στο πλαφόν του εφάπαξ

Το τέλος του πλαφόν στο εφάπαξ των συνταξιοδοτούμενων από τις ΔΕΚΟ και τις τράπεζες σηματοδοτεί αμετάκλητη απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ), με την οποία κρίθηκε αντισυνταγματική κατά πλειοψηφία η σχετική διάταξη νόμου του 1992, προκαλώντας αναταραχή στα κυβερνητικά κλιμάκια.

Ηαπόφαση, που εκδόθηκε αργά χθες το βράδυ κλείνοντας μια μακρά δικαστική διαδρομή, ανοίγει τον δρόμο σε δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχους για τη διεκδίκηση αναδρομικών- και μάλιστα εντόκως- από το 1992 και εντεύθεν, καθώς, όπως επισημαίνουν έγκυροι νομικοί, οι διεκδικήσεις για οφειλές από το εφάπαξ είναι απαράγραπτες.

Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο επέλυσε με την εν λόγω απόφασή του τη διαφωνία που είχε ανακύψει μεταξύ των δύο Ανωτάτων Δικαστηρίων, του Αρείου Πάγου και του Συμβουλίου της Επικρατείας, των οποίων οι Ολομέλειες είχαν εκδώσει αντίθετες μεταξύ τους αποφάσεις. Η διαφωνία ήρθη τελικά υπέρ του Αρείου Πάγου, που είχε κρίνει αντισυνταγματική την επιβολή ανωτάτου ορίου στο εφάπαξ.

«Κατέρρευσε» ο νόμος Σιούφα
Η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου ειδικότερα, με την υπ΄ αριθμ 17/2005 απόφασή της, που επικυρώθηκε τώρα από το ΑΕΔ, είχε κρίνει ομόφωνα ότι η επιβολή ανωτάτου ορίου στο εφάπαξ- όπως ορίζει ο Ν. 2084/1992 του Δ. Σιούφα- προσκρούει στη συνταγματική

ΕΝΤΟΚΩΣ ΑΠΟ ΤΟ 1992

Τα αναδρομικά από το 1992 πρέπει να καταβληθούν εντόκως, καθώς οι διεκδικήσεις για οφειλές από το εφάπαξ είναι απαράγραπτες

αρχή της ισότητας και στην υποχρέωση του κράτους να μεριμνά για την ασφάλιση των εργαζομένων. Το εφάπαξ- σύμφωνα με την ίδια απόφαση- έχει αμιγώς ανταποδοτικό χαρακτήρα, αφού καταβάλλεται από κεφάλαιο που σχηματίζεται αποκλειστικά από τις εισφορές των εργαζομένων και των εργοδοτών.

«Αντισυνταγματικό το πλαφόν»
Στη σχετική εισήγησή του μάλιστα ο τότε εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, κ. Δ. Λινός, είχε επισημάνει ότι η επιβολή του ανωτάτου ορίου «είναι αντίθετη προς τα άρθρα του Συντάγματος που καθιερώνουν την αρχή της ισότητας και εγγυώνται τον θεσμό της κοινωνικής ασφάλισης και την αρχή της αναλογίας των εισφορών προς τις παροχές». Προκειμένου δε να τονίσει τον αμιγώς ανταποδοτικό χαρακτήρα του εφάπαξ, είχε αναφερθεί εκτενώς στη δυσμενή διάκριση εις βάρος των εργαζομένων, οι οποίοι, λόγω του χρόνου υπηρεσίας και του ύψους των αποδοχών τους, έχουν υποβληθεί σε μεγαλύτερες κρατήσεις σε σχέση με άλλους συναδέλφους τους που λόγω μικρού χρόνου υπηρεσίας και χαμηλών αποδοχών κατέβαλαν χαμηλότερο ποσό.

Εντελώς αντίθετη ωστόσο υπήρξε η απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με το σκεπτικό της οποίας οι επίμαχες απολαβές δεν έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα και κατά συνέπεια η επιβολή ανωτάτου ορίου δεν συγκρούεται με τις συνταγματικές επιταγές και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Κατά την ίδια απόφαση το ασφαλιστικό κεφάλαιο των Ταμείων δεν σχηματίζεται αποκλειστικά ή έστω κατά κύριο λόγο, από τις εισφορές των ασφαλισμένων αλλά και από αυτές των εργοδοτών οι οποίες προσομοιάζουν με κοινωνικό πόρο.

Σημειώνεται ότι ο νόμος Σιούφα ορίζει ότι το ακαθάριστο ποσό του εφάπαξ βοηθήματος που χορηγούν οι φορείς ασφάλισης- πρόνοιας για 35 χρόνια ασφάλισης δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 34.000 ευρώ και ότι για χρόνο ασφάλισης μικρότερο ή μεγαλύτερο των 35 χρόνων το ποσό αυτό μειώνεται ή αυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης.


Άνοιξε ο δρόμος για διεκδικήσεις- μαμούθ

ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ για διεκδικήσεις- μαμούθ ανοίγει η απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου καθώς περίπου 40.000 συνταξιούχοι δικαιούνται πλέον να εισπράξουν αναδρομικά περισσότερο από 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ.

Το ποσό αυτό προκύπτει από τη διαφορά του ποσού που έλαβαν ως εφάπαξ- βάσει του πλαφόν που επιβλήθηκε με τον νόμο Σιούφα του 1992- όσοι συνταξιοδοτήθηκαν από το 1993 και μετά σε τράπεζες και ΔΕΚΟ, και του εφάπαξ το οποίο θα έπρεπε να είχαν εισπράξει σύμφωνα με τις εισφορές των ετών προϋπηρεσίας τους.

Σύμφωνα με όσα είπε στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Προσωπικού Οργανισμών Κοινωνικής Πολιτικής (ΠΟΠΟΠΚ) Γιώργος Κουτρουμάνης, το ποσό για κάθε συνταξιούχο αρχίζει από 25.000- 30.000 ευρώ έως ακόμη και 70.000 ευρώ για όσους υπηρετούσαν σε υψηλόβαθμες θέσεις.

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου αφορά κυρίως συνταξιούχους από τη ΔΕΗ, την Ολυμπιακή και τράπεζες, όπως Ιονική-Λαϊκή και Εμπορική, ενώ σε πολύ μικρότερο βαθμό επεκτείνεται και σε ορισμένους συνταξιούχους της Εθνικής Τράπεζας και της Αγροτικής. Σε κάθε περίπτωση αλλάζει τα δεδομένα και για όσους συνταξιοδοτηθούν στο εξής, καθώς θα λαμβάνουν πλέον το σύνολο του εφάπαξ που δικαιούνται.

Δικαστικές περιπέτειες
«Με την απόφαση αυτή θωρακίζεται ένας θεσμός που είχε μπει στο στόχαστρο καθολικής αμφισβήτησης, κυρίως από την τραπεζική ιδιοκτησία», σχολίασε στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Εργατικού Δικαίου Αλέξης Μητρόπουλος, σημειώνοντας πως η αξίωση για την καταβολή του εφάπαξ από το Ελληνικό Δημόσιο δεν παραγράφεται. Αντιθέτως, οι συνταξιούχοι που εμπίπτουν στην απόφαση δικαιούνται να ζητήσουν τη διαφορά αναδρομικά και μάλιστα με τόκο.

Ζητούμενο πάντως είναι εάν η κυβέρνηση θα προχωρήσει αμέσως σε νομοθετική ρύθμιση για την καταβολή των αναδρομικών του εφάπαξ. Νομικοί υποστηρίζουν ότι θα πρέπει όλοι οι φορείς να συμμορφωθούν ώστε να μην εξαναγκαστούν οι δικαιούχοι σε νέες δικαστικές περιπέτειες και για τον λόγο αυτό απαιτείται να εκδοθεί νόμος, όπως έγινε και το 2001 με τα αναδρομικά του οικογενειακού επιδόματος του Δημοσίου. Κίνδυνος για τα Ταμεία
Μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου δημιουργείται ωστόσο και μείζον πρόβλημα σχετικά με το ποιος θα καλύψει το κόστος της διαφοράς στα εφάπαξ. Το κόστος των αναδρομικών διεκδικήσεων από συνταξιούχους τραπεζοϋπαλλήλους και της ΔΕΗ εκτιμάται ότι θα τινάξει τα ασφαλιστικά ταμεία στον αέρα. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κουτρουμάνης εάν υπήρχαν τα χρήματα αυτά στα Ταμεία, θα είχαν λύσει το πρόβλημα του πλαφόν στο εφάπαξ εδώ και καιρό. «Θα έκαναν αυτό που έκανε και η Εθνική Τράπεζα», σημειώνει ο πρόεδρος της ΠΟΠΟΚΠ, όταν μετέτρεψε το Ταμείο της σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, ξεπερνώντας το εμπόδιο του πλαφόν που έβαζε ο νόμος Σιούφα.

Σημειώνεται ότι το πλαφόν στο εφάπαξ δεν αφορούσε τον στενό δημόσιο τομέα, καθώς και τραπεζοϋπαλλήλους ή εργαζομένους σε ΔΕΚΟ που είχαν κάτω από 22-25 χρόνια προϋπηρεσίας όταν βγήκαν στη σύνταξη. Οι τελευταίοι δεν επηρεάζονταν αφού το ύψος του εφάπαξ ήταν ούτως ή άλλως χαμηλότερο από αυτό που προέβλεπε το πλαφόν.