Κόβουν σε φιλέτα την ανάπλαση

Ανοίγει ο δρόμος για την ανάπλαση της περιοχής γύρω από το γήπεδο του Παναθηναϊκού στη Λ. Αλεξάνδρας μετά την υπογραφή από τον Γιώργο Σουφλιά της υπουργικής απόφασης για την οριοθέτησή της. Ωστόσο τα βήματα μέχρις ότου υλοποιηθεί το φιλόδοξο σχέδιο ενοποίησης του Λυκαβηττού με τη Λεωφόρο είναι σύνθετα και πολλά.

Η σημαντικότερη επίπτωση από την έκδοση της υπουργικής απόφασης από το ΥΠΕΧΩΔΕ είναι η άμεση αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών στην περιοχή που ορίζεται ως υπό ανάπλαση. Κι αυτό γιατί όπως εξηγεί ο αντιδήμαρχος Αθηναίων κ. Χρόνης Ακριτίδης «άμεσα εκδίδεται απόφαση αναστολής έκδοσης οικοδομικών αδειών». Η αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών θεωρείται πολύ σημαντική καθώς η περιοχή που είναι εντός σχεδίου δέχεται τεράστιες πιέσεις για οικοδόμηση. Ήδη παλαιότερα κι ενώ από το 1985 η περιοχή είχε κηρυχθεί «χώρος πρασίνου» η Πολεοδομία του Δήμου Αθηναίων είχε εκδώσει πολεοδομικές άδειες! Η υπό ανάπλαση περιοχή θεωρείται ένα από τα τελευταία εναπομείναντα φιλέτα του κέντρου καθώς είναι επάνω στον λόφο του Λυκαβηττού, με εξαιρετική θέα, σε απόσταση αναπνοής από το Μετρό και μελλοντικά δίπλα από την πλατεία που θα δημιουργηθεί όταν κατεδαφιστεί το γήπεδο του Παναθηναϊκού.

Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση που υπέγραψε ο Γιώργος Σουφλιάς κατόπιν διαβούλευσης με τον Δήμο Αθηναίων, εντός του χώρου που θα αναπλαστεί περιλαμβάνεται: το γήπεδο, η περιοχή Κουντουριώτικα πίσω από αυτό και το συγκρότημα των 8 προσφυγικών πολυκατοικιών που βρίσκονται απέναντι. Η έκδοση της υπουργικής απόφασης μπορεί να είναι το πρώτο βήμα προς την ανάπλαση, αλλά ο καθένας από τους τρεις προαναφερόμενους χώρους που αποτελούν όλη την περιοχή έχει τα δικά του προβλήματα.

Ψάχνουν σε τίτλους ιδιοκτησίας του 1887 να βρουν άκρη για τα 15 στρέμματα πίσω από το γήπεδο

Τα Κουντουριώτικα. Στην περιοχή Κουντουριώτικα, που εκτείνεται από την οδό Κεδρηνού μέχρι τους πρόποδες του Λυκαβηττού, «αν και έχει ενταχθεί στο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθηνών (1515/1985) δεν έχει εφαρμοστεί κανένα σχέδιο ανάπλασης» όπως σημειώνει ο βουλευτής του ΣΥΝ Γιάννης Δραγασάκης. Το μεγαλύτερο πρόβλημα με τα Κουντουριώτικα είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς και όπως όλα δείχνουν θα λυθεί στα δικαστήρια. «Σ΄ αυτόν τον χώρο υπάρχουν 15 στρέμματα διεκδικούμενα από ιδιώτες, οι οποίοι όμως με την έκδοση της υπουργικής απόφασης θα κληθούν να προσκομίσουν τους τίτλους ιδιοκτησίας τους», λέει ο κ. Ακριτίδης.

Εάν οι τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις τούς δικαιώσουν τότε ο Δήμος και το ΥΠΕΧΩΔΕ θα κληθούν να πληρώσουν απαλλοτριώσεις προκειμένου να απελευθερωθεί ο χώρος. «Εμείς πιστεύουμε ότι παρά τα λάθη του παρελθόντος, ο Δήμος έχει πολύ ισχυρά νομικά επιχειρήματα που συνηγορούν ότι πρόκειται για δημόσια έκταση» τονίζει ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων. Στα αρχεία του Δήμου και στο Υποθηκοφυλακείο (ΣΜΖ 77, 12-6-1887) υπάρχει η μετεγγραφή έκτασης 300 στρεμμάτων στα οποία περιλαμβάνεται και το νοσοκομείο «Ελπίς» στον Δήμο Αθηναίων. Το ίδιο στοιχείο εμφανίζεται και στο Κτηματολόγιον Πρωτευούσης του ΄35. Ενδιάμεσα όμως, το 1929, με το κύμα των προσφύγων που ήρθε στην Αθήνα αναζητώντας μια καλύτερη ζωή, αρκετοί έχτισαν στα Κουντουριώτικα σπιτάκια που υπάρχουν μέχρι σήμερα. Πολλά από αυτά θα κατεδαφιστούν ώστε να δημιουργηθούν οι ελεύθεροι χώροι που προβλέπει το σχέδιο ανάπλασης. Στην ίδια περιοχή ωστόσο υπάρχει και το «ανάποδο» πρόβλημα: ιδιώτης που προσπαθεί να ανεγείρει πολυκατοικία έχει μπλοκαριστεί εδώ και χρόνια από τις υπηρεσίες του Δήμου και περιμένει πότε η πολιτεία θα προχωρήσει στις αναγκαίες κινήσεις ώστε να ξεκαθαρίσει το ιδιοκτησιακό της περιοχής! Εάν δεν εξασφαλιστούν και τα Κουντουριώτικα, το σχέδιο της ανάπλασης θα περιοριστεί αναγκαστικά στον χώρο που σήμερα είναι το γήπεδο του ΠΑΟ. Για την ίδια ακριβώς περιοχή είχε εκδοθεί παλαιότερα Προεδρικό Διάταγμα με το οποίο χαρακτηριζόταν ως ζώνη κοινόχρηστου πρασίνου, με χώρους πολιτισμού και αθλητισμού. Το ΠΔ όμως κατέπεσε ύστερα από προσφυγή ιδιώτη στο ΣτΕ.


Αρχιτεκτονικά μνημεία για την Αθήνα

Σημαντικό πρόβλημα με προσφυγές και νέος κύκλος καθυστερήσεων αναμένονται όταν δημοσιοποιηθούν τα σχέδια και ο τρόπος ανάπλασης των οκτώ προσφυγικών πολυκατοικιών που βρίσκονται απέναντι από το γήπεδο. Πρόκειται για κτίρια που κτίστηκαν πριν από 70 χρόνια, από την τελευταία κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου, για τις ανάγκες στέγασης των προσφύγων και συγκαταλέγονται μεταξύ των 113 σημαντικότερων έργων της ελληνικής αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα. Τα 228 διαμερίσματα των πολυκατοικιών που καταλαμβάνουν συνολικά έκταση 14,5 στρεμμάτων πέρασαν στους κληρονόμους των προσφύγων. Τα τελευταία χρόνια διάφοροι κρατικοί φορείς έχουν προτείνει την κατεδάφισή τους και τη δημιουργία χώρων στάθμευσης και εμπορικών κέντρων με μικρούς «ενδιάμεσους χώρους πρασίνου». Από αυτά 90 κατοικούνται και 137 εξαγοράστηκαν από την Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου αποζημιώνοντας τους ιδιοκτήτες με 18 εκατομμύρια δραχμές.

«Στην περίπτωση των πολυκατοικιών της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, η κατασκευή τους συνέπεσε με τους την καταστροφή του 1920 (πρόσφυγες), αλλά και με την άνθηση του μοντέρνου κινήματος της αρχιτεκτονικής (bauhaus)» επισημαίνει ο αρχιτέκτονας Ανδρέας Διγενής. «Επομένως έχουμε μια ευτυχή ιστορική συγκυρία, που σαν τέτοιο γεγονός δεν κρίνεται και δεν αξιολογείται με οικονομικά κριτήρια.

Άλλωστε, αυτή η λογική πρυτάνευε και τη δεκαετία του ΄60 και εξαφάνισε από το ιστορικό κέντρο της Αθήνας όλα τα νεοκλασικά, επειδή ήταν διώροφα, για να κτιστούν στο ίδιο οικόπεδο δεκαώροφα. Τότε βέβαια η πολιτεία είχε άλλους προγραμματισμούς και άλλες προτεραιότητες».


Η κατεδάφιση του γηπέδου

Σύμφωνα με το πλέον αισιόδοξο σενάριο, η κατεδάφιση του γηπέδου θα γίνει όταν είναι έτοιμο το καινουργιο στον Βοτανικό, δηλαδή στο τέλος του 2008. Ο Γιώργος Σουφλιάς και η πρώην δήμαρχος Αθηναίων Ντόρα Μπακογιάννη έχουν εξαγγείλει στον χώρο του γηπέδου τη δημιουργία μιας μεγάλης πλατείαςπάρκου, στην οποία θα βρίσκεται μόνο το μουσείο του ΠΑΟ και ένα εστιατόριο- αναψυκτήριο. Ακόμα και το πάρκινγκ που προβλέπεται θα είναι υπόγειο και αντί του αρχικά φιλόδοξου σχεδίου των 2.000 θέσεων, τελικά αυτές περιορίστηκαν στις 750. Η τελική μορφή του χώρου θα προκύψει κατόπιν μελέτης που θα εκπονήσουν από κοινού οι υπηρεσίες του Δήμου Αθηναίων και του ΥΠΕΧΩΔΕ. Μελέτη, η οποία στη συνέχεια θα πάρει τη μορφή προεδρικού διατάγματος.