Ο Αϊ-Βασίλης των πλουσίων

Παρά τις υποσχέσεις του προεκλογικού της προγράμματος ότι θα στηρίξει «το εισόδημα των συμπολιτών μας που έχουν πραγματικά ανάγκη», ο άξονας της οικονομικής πολιτικής που εφάρμοσε επί τρία χρόνια η κυβέρνηση ήταν- αντίθετα- η στήριξη των ήδη ισχυρών. Κι αυτό έγινε αισθητό κυρίως με τη φορολογική πολιτική της.

O προϋπολογισμός του 2007, που ψηφίστηκε χθες από τη Βουλή, επισφραγίζει μια τριετία αναδιανομής των φορολογικών βαρών και συνεπώς του διαθέσιμου εισοδήματος υπέρ των ισχυρών και εις βάρος των ασθενών εισοδηματικά ομάδων του πληθυσμού.

Όπως αποδείχθηκε αυτή ήταν η «κρυφή ατζέντα» που συνόδευε την πολιτική απάτη της δημοσιονομικής απογραφής. Η μεγέθυνση των ελλειμμάτων, με μοναδικό στόχο τη δυσφήμηση της προηγούμενης κυβέρνησης, δεν έμελλε να αντιμετωπισθεί με πάταξη της σπατάλης, όπως ισχυριζόταν- και ακόμη ισχυρίζεται- η κυβέρνηση, αλλά με… περισσότερους φόρους για τους μισθωτούς και τα χαμηλά εισοδήματα. Και λιγότερους για τις επιχειρήσεις και τα υψηλά εισοδήματα.

Όπως και να μελετήσει κανείς τα μεγέθη του προϋπολογισμού στο ίδιο συμπέρασμα καταλήγει.

Η πιο χαρακτηριστική ένδειξη είναι η σύγκριση των φόρων που πληρώνουν τα φυσικά πρόσωπα και τα νομικά, δηλαδή οι επιχειρήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία του προϋπολογισμού που μόλις ψηφίσθηκε, οι φόροι εισοδήματος φυσικών προσώπων αυξήθηκαν από 7,8 δισ. ευρώ το 2004 σε 8,3 δισ. ευρώ το 2005, σε 9,1 δισ. ευρώ το 2006 και προβλέπεται να φτάσουν τα 9,7 δισ. ευρώ το 2007. Δηλαδή μέσα σε μία τριετία τα φυσικά πρόσωπα θα πληρώσουν 1,9 δισ. ευρώ περισσότερα.

18 Για άλλη μια χρονιά οι οικονομικά ασθενέστερες ομάδες θα δουν το εισόδημά τους να μειώνεται

Αντίθετα, οι φόροι εισοδήματος νομικών προσώπων ήταν 4,7 δισ. ευρώ το 2004 και διατηρήθηκαν στο ίδιο επίπεδο το 2005, για να μειωθούν στη συνέχεια στα 4,5 δισ. ευρώ το 2006, ενώ προβλέπεται να φτάσουν τα 4,6 δισ. ευρώ το 2007. Δηλαδή ύστερα από μία τριετία οι εταιρείες πληρώνουν 100 εκατ. ευρώ λιγότερα.

Έμμεση φορολογία. Άλλο χαρακτηριστικό της αναδιανομής που γίνεται είναι η αύξηση του μεριδίου της έμμεσης φορολογίας, η οποία επιβαρύνει ευρύτερες ομάδες του πληθυσμού, σε σχέση με την άμεση φορολογία, η οποία επιβαρύνει περισσότερο τα υψηλότερα εισοδήματα λόγω του προοδευτικού της χαρακτήρα. Σύμφωνα πάλι με στοιχεία του προϋπολογισμού, οι άμεσοι φόροι ήταν 16,5 δισ. ευρώ το 2004 και προβλέπεται να φτάσουν τα 19,5 δισ. ευρώ το 2007. Δηλαδή, μέσα σε μία τριετία, αυξήθηκαν κατά 3 δισ. ευρώ. Οι έμμεσοι φόροι αυξάνονται από 23 δισ. ευρώ το 2004 σε 28,5 δισ. ευρώ το 2007, δηλαδή κατά 5,5 δισ. ευρώ.

Αυτό είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της αύξησης του συντελεστή ΦΠΑ κατά 1%, αλλά και της αύξησης της φορολογίας των τσιγάρων, των πετρελαιοειδών, των τελών της κινητής τηλεφωνίας. Έτσι, ο λόγος έμμεσων προς άμεσους φόρους αυξήθηκε από 1,40 προς 1 που ήταν το 2004, σε 1,47 προς 1 το 2007. Η… σπατάλη. Παρ΄ όλα όσα έλεγε ότι θα περιόριζε τη σπατάλη – που την υπολόγιζε μάλιστα σε 10 δισ. ευρώ- η κυβέρνηση κατέφυγε τελικά στην εύκολη λύση της αύξησης των φόρων για να μειώσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού. Οι φόροι αυξήθηκαν λοιπόν με ρυθμό ίσο ή υψηλότερο από το ονομαστικό ΑΕΠ τόσο το 2005 όσο και το 2006 κι έτσι έκλεισαν οι τρύπες του ελλείμματος (όσες δεν μπόρεσαν να αντιμετωπισθούν με τη βοήθεια της δημιουργικής λογιστικής).

Η επιλογή της όμως αυτή να καταφύγει στους φόρους για να μειώσει το έλλειμμα δεν έγινε με πολιτικά ουδέτερο τρόπο. Αν είχε κάνει αυτή την επιλογή τότε θα επιβάρυνε εξίσου τις επιχειρήσεις και τα φυσικά πρόσωπα και θα διατηρούσε αναλλοίωτη τη σχέση έμμεσων με άμεσους φόρους.

Ούτε φυσικά επέλεξε τον δρόμο της αναδιανομής του εισοδήματος υπέρ των ασθενέστερων. Αν ήταν έτσι, θα είχε αυξηθεί το μερίδιο των φόρων που πληρώνουν οι επιχειρήσεις σε σχέση με αυτό των φυσικών προσώπων και θα είχαν μειωθεί αναλογικά οι έμμεσοι φόροι.

Υπέρ των ισχυρών. Η επιλογή που έκανε ήταν υπέρ των ισχυρoτέρων. Οι επιχειρήσεις ενισχύθηκαν σημαντικά με τη μείωση των φορολογικών συντελεστών των κερδών από το 35% στο 25% στην τριετία 2005-07. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό ήταν από τα πρώτα μέτρα που πήρε η κυβέρνηση, με το επιχείρημα ότι έπρεπε να δοθούν κίνητρα για επενδύσεις και για την τόνωση της επιχειρηματικότητας.

Αντίθετα, τα φυσικά πρόσωπα, οι μισθωτοί κατά κύριο λόγο, επιβαρύνονταν κάθε χρόνο όλο και περισσότερο καθώς δεν τιμαριθμοποιήθηκε η φορολογική κλίμακα, με αποτέλεσμα οι αυξήσεις μισθών που έπαιρναν να φορολογούνται με υψηλότερο συντελεστή.

Αλλά και τώρα που υποτίθεται ότι ήρθε η ώρα των φυσικών προσώπων, με τον νέο νόμο που ψήφισε η Βουλή και θα τεθεί σε εφαρμογή από το 2007, κανένα όφελος δεν προκύπτει για τα χαμηλά εισοδήματα. Η κυβέρνηση στοχεύει σταθερά στην εύνοια των μεσαίων και υψηλών εισοδημάτων, απ΄ όπου θεωρεί ότι αντλεί αναλογικά μεγαλύτερα εκλογικά οφέλη.
Νέα συνταγή λιτότητας με 11 δισ. ευρώ επιπλέον φόρους

Ε πιπλέον φόρους 11,3 δισ. ευρώ υπόσχεται η κυβέρνηση στις Βρυξέλλες ότι θα πληρώσουν οι Έλληνες φορολογούμενοι τα επόμενα τρία χρόνια, ενώ αντίθετα οι αμοιβές τους θα παραμείνουν συμπιεσμένες.

Αυτό προβλέπει η συνταγή λιτότητας την οποία περιλαμβάνει το το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης 2006-09, με στόχο να μειωθεί το έλλειμμα του προϋπολογισμού στο 1,2% του ΑΕΠ το 2009 και να μηδενισθεί ώς το 2012 το αργότερο. «Η ελληνική κυβέρνηση διατηρεί τη δέσμευσή της να συνεχίσει στην κατεύθυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων», σημειώνει η κυβέρνηση.

Όπως προκύπτει από το πρόγραμμα που κατέθεσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έδωσε χθες στη δημοσιότητα η κυβέρνηση, οι φόροι ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αυξάνονται συνεχώς την τριετία και θα φτάσουν από 43,5 δισ. το 2006 σε 54,8 δισ. ευρώ το 2009.

Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι η αύξηση θα προέλθει κυρίως από τους έμμεσους φόρους, των οποίων η αναλογία θα συνεχίσει να αυξάνεται σε σύγκριση με τους άμεσους.

Συγκεκριμένα, οι έμμεσοι φόροι θα αυξηθούν από 13,1% του ΑΕΠ φέτος στο 13,8% το 2009, ενώ οι άμεσοι θα μειωθούν από 9% του ΑΕΠ φέτος στο 8,9% το 2009.

Αντίστοιχα, οι αμοιβές εργαζομένων, ως ποσοστό του ΑΕΠ, όπως καταγράφονται στο πρόγραμμα, προβλέπεται να μειωθούν από το 12% στο 11,7%. Το ίδιο συμπέρασμα προκύπτει, εξάλλου, από το γεγονός ότι προβλέπεται και υποχώρηση του ρυθμού αύξηση των αμοιβών εξαρτημένης εργασίας από το 8,7% το 2008 (στο σύνολο της οικονομίας) στο 7,5% το 2009. Ειδική αναφορά γίνεται στο ασφαλιστικό και επισημαίνεται ότι έχει συσταθεί επιτροπή εμπειρογνωμόνων για τη μελέτη του και ότι οι εργασίες της θα έχουν ολοκληρωθεί ώς το φθινόπωρο του 2007, έτσι ώστε όλα τα σενάρια και οι προτάσεις να δημοσιοποιηθούν εγκαίρως στο ευρύτερο κοινό.

(Άλλο ρεπορτάζ για το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, στην «Οικονομία», σελ. 2).